Quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cây xanh công cộng
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng ở Quận 1, TP.HCM. Trước cửa hàng tôi có một cây cổ thụ rất lớn, thuộc loại cây xanh công cộng. Gần đây, tôi thấy cành cây có vẻ mục và có nguy cơ gãy đổ, đặc biệt là mùa mưa bão sắp tới. Tôi lo lắng nó có thể gây nguy hiểm cho khách hàng và tài sản của tôi. Tôi muốn hỏi, ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý, chặt tỉa cây này và tôi có thể liên hệ với cơ quan nào để yêu cầu xử lý không? Liệu tôi có phải chịu trách nhiệm gì nếu cây gây ra sự cố không?”
Trả lời
Xác định trách nhiệm quản lý cây xanh công cộng
Trường hợp của anh T.V.K liên quan đến tài sản kết cấu hạ tầng cây xanh do Nhà nước đầu tư, quản lý. Theo định nghĩa, đây là loại tài sản công bao gồm cây xanh sử dụng công cộng đứng đang sống, cây xanh chuyên dụng đứng đang sống và thiết bị phụ trợ gắn với cây xanh để phục vụ mục đích quản lý, bảo vệ cây xanh. Cây cổ thụ trước cửa hàng của anh, nếu thuộc loại cây xanh công cộng do Nhà nước đầu tư và quản lý, sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 258/2025/NĐ-CP về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước
[1].Nghị định này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến công viên, cây xanh, mặt nước thuộc phạm vi điều chỉnh
[2]. Điều này có nghĩa là các cơ quan quản lý nhà nước chuyên trách về cây xanh đô thị sẽ có trách nhiệm chính trong việc quản lý, duy tu, bảo dưỡng cây xanh này.Nguyên tắc và yêu cầu quản lý cây xanh
Việc quản lý cây xanh công cộng phải tuân thủ quy hoạch đô thị và nông thôn được phê duyệt, quy chuẩn kỹ thuật, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về quản lý, sử dụng và khai thác
[3]. Các hoạt động này nhằm đảm bảo chức năng phục vụ, an toàn cho cộng đồng và không gian chung. Tình trạng cành cây mục, có nguy cơ gãy đổ như anh mô tả là một vấn đề an toàn cần được xử lý kịp thời để tránh rủi ro cho người dân và tài sản.Quy hoạch đô thị cũng yêu cầu bố trí công viên, cây xanh, mặt nước hài hòa với không gian phát triển, đảm bảo khả năng tiếp cận của người dân và có phương án bảo tồn, cải tạo cây xanh hiện hữu có giá trị
[4]. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và bảo vệ cây xanh đô thị, đặc biệt là những cây lâu năm.Cơ quan liên hệ và quyền lợi của người dân
Với vai trò là người dân và chủ doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp, anh T.V.K hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và xử lý. Tại TP.HCM, cơ quan chịu trách nhiệm quản lý cây xanh đô thị thường là Trung tâm Quản lý Hạ tầng Kỹ thuật hoặc một đơn vị tương đương thuộc Sở Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân quận/huyện. Anh nên liên hệ trực tiếp với các cơ quan này, cung cấp thông tin chi tiết về vị trí và tình trạng của cây để họ có thể cử cán bộ đến kiểm tra và lên phương án xử lý (chặt tỉa, gia cố, hoặc đốn hạ nếu cần thiết).
Về trách nhiệm nếu cây gây ra sự cố, nếu anh đã thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng và họ không có biện pháp xử lý, thì trách nhiệm có thể thuộc về cơ quan quản lý. Tuy nhiên, nếu anh tự ý can thiệp vào cây xanh công cộng mà không được phép, anh có thể vi phạm quy định và phải chịu trách nhiệm. Do đó, việc thông báo chính thức và yêu cầu xử lý từ cơ quan có thẩm quyền là rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi của mình.