Xử lý hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và trách nhiệm của cha mẹ

Trả lời

1. Hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em theo quy định pháp luật

Trường hợp của chị H.T.L. mô tả hành vi của em gái chị là bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em. Theo định nghĩa, đây là hành vi của cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em. Luật Trẻ em 2016 quy định về quyền, bổn phận của trẻ em cũng như trách nhiệm của gia đình, cá nhân trong việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em ^[1]. Em gái chị, với tư cách là mẹ của cháu bé, có nghĩa vụ và trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng con cái. Việc bỏ con lại và đi biệt tăm rõ ràng là không thực hiện nghĩa vụ này.

2. Trách nhiệm pháp lý đối với hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em

Hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em không chỉ vi phạm đạo đức mà còn vi phạm pháp luật. Các cá nhân có hành vi này sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định ^[2]. Cụ thể, theo Nghị định số 130/2021/NĐ-CP, hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Điều 32 của Nghị định này quy định: "Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: a) Lợi dụng việc nhận chăm sóc thay thế trẻ em để thực hiện hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác" ^[3]. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc chịu mọi chi phí để khám bệnh, chữa bệnh (nếu có) cho trẻ em.

3. Các bước chị H.T.L. có thể thực hiện

Để bảo vệ quyền lợi của cháu bé và yêu cầu em gái chị chịu trách nhiệm, chị có thể thực hiện các bước sau: * Liên hệ chính quyền địa phương: Chị nên trình báo sự việc lên Ủy ban nhân dân cấp phường/xã nơi chị cư trú hoặc nơi cháu bé đang được chăm sóc. Cán bộ tư pháp hộ tịch, cán bộ lao động - thương binh và xã hội, hoặc công an phường có thể hỗ trợ xác minh thông tin và có biện pháp can thiệp. * Yêu cầu hỗ trợ pháp lý: Chị có thể tìm đến các tổ chức bảo vệ trẻ em, Trung tâm trợ giúp pháp lý để được tư vấn cụ thể hơn về các thủ tục pháp lý cần thiết, bao gồm việc xác định quyền nuôi dưỡng, cấp dưỡng và các quyền lợi khác của cháu bé. * Thu thập bằng chứng: Chị nên lưu giữ các bằng chứng liên quan đến việc em gái chị bỏ rơi cháu bé (tin nhắn, lời khai của nhân chứng, thời gian em gái chị rời đi và không liên lạc...).

Việc chị H.T.L. đứng ra chăm sóc cháu bé là một hành động rất đáng trân trọng. Pháp luật luôn ưu tiên bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho trẻ em.