Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Thống kê đất đai và quyền lợi người sử dụng đất
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Hậu Giang. Gần đây, cán bộ xã có xuống đo đạc, kiểm kê đất đai của bà con, nói là để 'thống kê đất đai'. Tôi nghe vậy nhưng không hiểu rõ 'thống kê đất đai' là gì, có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không? Liệu có phải đất nhà tôi sẽ bị thu hồi hay thay đổi gì không?”
Chương trình viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài
“Tôi là cán bộ Sở Ngoại vụ TP. Hồ Chí Minh, đang chuẩn bị đề xuất một sáng kiến viện trợ cho nước bạn Lào. Sáng kiến này bao gồm nhiều hoạt động nhỏ như đào tạo, cung cấp thiết bị y tế và hỗ trợ xây dựng một số cơ sở hạ tầng. Tôi đang băn khoăn không biết nên phân loại đây là một 'Dự án' hay một 'Chương trình' và việc phân loại này có ảnh hưởng gì đến quy trình xin cấp ngân sách và triển khai không?”
Quy trình lựa chọn nhà đầu tư dự án PPP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Gần đây tôi thấy có nhiều dự án PPP được triển khai, tôi rất muốn tìm hiểu xem làm thế nào để doanh nghiệp của tôi có thể tham gia, trở thành nhà đầu tư cho các dự án này. Cụ thể, tôi muốn biết quá trình **lựa chọn nhà đầu tư** diễn ra như thế nào, có những tiêu chí gì để doanh nghiệp như chúng tôi có cơ hội không? Tôi nghe nói phải có năng lực, kinh nghiệm, nhưng liệu một doanh nghiệp nhỏ có thể cạnh tranh được không?”
Trách nhiệm pháp lý của cựu cán bộ trong đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là em trai của anh H. Anh tôi trước đây làm trưởng phòng quản lý dự án ở một sở tại TP.HCM. Anh ấy đã nghỉ việc được gần một năm rồi. Gần đây, cơ quan cũ của anh tôi gửi giấy mời, nói là có liên quan đến việc một gói thầu mà anh tôi phụ trách khi còn đương chức có dấu hiệu sai phạm. Tôi lo lắng không biết anh tôi đã nghỉ việc rồi thì có còn phải chịu trách nhiệm gì không, hay là chuyện này sẽ không ảnh hưởng đến anh ấy nữa?”
Thuốc hướng thần: Khái niệm và quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là dược sĩ ở một nhà thuốc nhỏ tại huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây có một số bệnh nhân mang đơn thuốc có vẻ lạ, hoặc yêu cầu mua thuốc mà tôi thấy có nguy cơ lạm dụng. Tôi không rõ lắm về định nghĩa chính xác của **thuốc hướng thần** theo luật, và liệu các loại thuốc này có thuộc diện quản lý đặc biệt không. Nếu tôi bán sai có bị phạt không?”
Lối đi tự mở qua đường sắt và các quy định pháp luật liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là chú Tám, ở xã Phước An, huyện Tuy Phước, Bình Định. Nhà tôi ở gần đường sắt, thấy bà con tự ý làm mấy cái lối đi nhỏ băng qua đường ray để tiện đi làm đồng. Tôi lo lắm, không biết mấy cái lối đi này có hợp pháp không, lỡ có tai nạn thì ai chịu trách nhiệm?”
Quản lý Chuẩn Đo Lường và Hoạt Động Đo Lường
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất linh kiện điện tử ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, bên tôi có đợt kiểm tra chất lượng và họ nhắc đến việc các thiết bị đo lường của xưởng phải được hiệu chuẩn theo 'chuẩn đo lường'. Tôi không rõ 'chuẩn đo lường' là gì, có vai trò thế nào và cơ quan nào quản lý việc này để tôi có thể tìm hiểu và tuân thủ đúng quy định.”
Đánh giá đột xuất trong quản lý dự án đầu tư
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ dự án nuôi tôm công nghệ cao ở huyện Long Thành, Đồng Nai. Dự án của tôi đang gặp khó khăn do dịch bệnh phát sinh ngoài dự kiến và giá thức ăn tăng cao. Tôi muốn biết có cách nào để 'đánh giá đột xuất' toàn bộ dự án để kịp thời điều chỉnh hướng đi không, vì tôi lo lắng về hiệu quả đầu tư.”
Khái niệm Bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng kế hoạch của một Ban quản lý dự án ở tỉnh Đồng Nai. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án giao thông trọng điểm của tỉnh. Tôi đang băn khoăn không biết Ban quản lý của chúng tôi có được coi là 'cơ quan địa phương' theo quy định về kế hoạch đầu tư công hay không, vì có vẻ như chỉ các sở, ban ngành cấp tỉnh mới được gọi như vậy. Nếu không phải, vậy những đơn vị nào mới thực sự thuộc nhóm 'Bộ, cơ quan trung ương và địa phương' trong bối cảnh này để nhận kế hoạch đầu tư công từ Thủ tướng Chính phủ?”
Chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật trong quy hoạch đô thị và nông thôn
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một người dân ở xã An Bình, huyện Long Thành, Đồng Nai. Dạo này xã tôi đang triển khai lập quy hoạch chung. Tôi nghe nói trong quy hoạch có nhắc đến 'chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật'. Tôi không rõ cái này là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến đất đai, cuộc sống của người dân chúng tôi, đặc biệt là việc phát triển kinh tế của xã mình?”
Tỷ giá hối đoái và hạch toán giao dịch ngoại tệ
“Chị Lan, chủ một công ty nhập khẩu linh kiện điện tử ở Quận 1, TP.HCM, đang băn khoăn về cách hạch toán các giao dịch mua hàng từ nước ngoài bằng USD. Chị muốn biết khi tỷ giá hối đoái thay đổi thì công ty chị cần ghi nhận các khoản thanh toán này như thế nào cho đúng quy định pháp luật và tránh sai sót.”
Xác định Người có liên quan trong giao dịch tài chính
“Chị H.T.L ở quận 1, TP.HCM, là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ. Chị đang muốn vay vốn ngân hàng để mở rộng sản xuất. Ngân hàng yêu cầu kê khai các giao dịch với "người có liên quan". Chị không rõ liệu chồng chị, người đang là giám đốc một công ty cung cấp nguyên liệu cho cửa hàng của chị, có được xem là "người có liên quan" theo quy định pháp luật hay không, và việc này ảnh hưởng thế nào đến khoản vay của chị.”
Thời gian hiệu lực hồ sơ dự thầu và hồ sơ đề xuất
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP.HCM đang chuẩn bị nộp hồ sơ dự thầu cho một dự án xây dựng lớn. Tôi thấy trong hồ sơ mời thầu có ghi về **thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu** nhưng tôi vẫn chưa hiểu rõ lắm cách tính và ý nghĩa của nó. Đặc biệt là phần 'Từ thời điểm đóng thầu đến hết 24 giờ của ngày đóng thầu được tính là 01 ngày' khiến tôi băn khoăn. Xin luật sư giải thích giúp tôi để công ty không bị sai sót khi tham gia đấu thầu.”
Quy định về đơn vị hàng đóng gói sẵn
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.A, chủ một cơ sở sản xuất đặc sản mắm tôm ở Thanh Hóa. Hiện tại, tôi đang đóng gói sản phẩm vào các hộp nhựa và chai thủy tinh để bán ra thị trường. Gần đây, tôi nghe nói về quy định liên quan đến 'đơn vị hàng đóng gói sẵn' và lo lắng không biết sản phẩm của mình có cần tuân thủ các quy định đo lường phức tạp nào không, đặc biệt khi tôi muốn mở rộng thị trường ra các tỉnh khác. Nhờ chuyên gia tư vấn giúp tôi hiểu rõ hơn về vấn đề này.”
Sử dụng hồ sơ điện tử của cán bộ, công chức, viên chức
“Chào chuyên gia, tôi là công chức ở Sở Xây dựng TP.HCM. Sắp tới tôi được luân chuyển sang phòng khác nhưng bên phòng mới yêu cầu tôi nộp lại toàn bộ hồ sơ cá nhân, từ bằng cấp đến quá trình công tác. Tôi nhớ là các thông tin này đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia rồi. Liệu cơ quan có được yêu cầu tôi cung cấp lại những giấy tờ này không, hay họ phải tự khai thác từ hệ thống?”
Áp giải trong tố tụng hình sự
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề lái xe tải ở Quận 12, TP.HCM. Tuần trước, em trai tôi bị công an đến nhà áp giải đi vì liên quan đến một vụ đánh nhau. Gia đình tôi rất hoang mang, không biết áp giải là gì, có đúng quy định pháp luật không và em tôi sẽ bị đưa đi đâu, làm gì. Luật sư cho tôi hỏi, trường hợp nào thì công an được áp giải người và gia đình tôi cần làm gì để biết thông tin về em tôi?”
Rủi ro pháp lý khi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi có mua một lô gỗ nguyên liệu từ một nhà cung cấp mới. Họ đưa cho tôi hóa đơn nhưng tôi thấy có vẻ không đúng quy định lắm, kiểu như hóa đơn tự in mà không có mã số thuế của cơ quan thuế hoặc thông tin không rõ ràng. Tôi lo lắng nếu sử dụng hóa đơn này để kê khai thuế thì có bị phạt gì không?”
Phạm vi và nguồn kinh phí cho Dịch vụ Dân số
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ xã ở Hà Giang. Sắp tới xã tôi có kế hoạch triển khai một số hoạt động liên quan đến dân số. Tôi đang băn khoăn không rõ 'dịch vụ dân số' theo quy định của pháp luật bao gồm những gì và xã có được hỗ trợ ngân sách để thực hiện không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Tư pháp người chưa thành niên
“Chị là chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 10, TP.HCM. Con trai chị, năm nay 15 tuổi, vừa bị công an giữ vì nghi ngờ tham gia một vụ trộm cắp vặt ở siêu thị. Chị rất lo lắng không biết con sẽ bị xử lý thế nào và vai trò của chị trong vụ việc này ra sao. Liệu con chị có bị đưa ra tòa như người lớn không?”
Thi hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là mẹ của một thanh niên 25 tuổi ở Quận 1, TP.HCM. Con tôi gần đây có biểu hiện tâm thần không ổn định sau một tai nạn, và đã gây ra một số hành vi nguy hiểm cho người xung quanh. Gia đình rất lo lắng. Chúng tôi nghe nói có biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo quyết định của Tòa án. Luật sư cho tôi hỏi, nếu con tôi bị áp dụng biện pháp này thì việc thi hành sẽ diễn ra như thế nào và khi nào thì có thể kết thúc ạ?”
Khái niệm và vai trò của Nước yêu cầu trong tương trợ tư pháp hình sự
“Tôi là một luật sư trẻ ở Quận 1, TP.HCM, đang thụ lý một vụ án hình sự có yếu tố nước ngoài. Khách hàng của tôi là một Việt kiều bị truy nã ở nước ngoài. Tôi nghe nói về 'nước yêu cầu' trong tương trợ tư pháp nhưng chưa hiểu rõ lắm về vai trò và quyền hạn của nó. Liệu Việt Nam có phải lúc nào cũng chấp nhận yêu cầu từ 'nước yêu cầu' không?”
Khái niệm Dân số trong pháp luật Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ địa chính xã ở một huyện vùng cao của tỉnh Hà Giang. Hiện tại, xã tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho giai đoạn tới, trong đó có nhiều nội dung liên quan đến dân số. Tôi có tra cứu thì thấy khái niệm 'dân số' được định nghĩa trong 'Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2020'. Tôi hơi bối rối vì đây là luật về làm luật, không phải luật chuyên ngành về dân số. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và cách áp dụng trong công tác của tôi không ạ?”
Quy định pháp luật về hoạt động khoa học và công nghệ
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có phát triển một quy trình sản xuất mới giúp tiết kiệm nguyên liệu đáng kể. Tôi muốn đăng ký bảo hộ nhưng không biết liệu quy trình này có được coi là 'hoạt động khoa học và công nghệ' không và nếu tôi dùng một phần ý tưởng từ một nghiên cứu công khai thì có bị vi phạm gì không?”
Bảo vệ Hệ thống định danh và xác thực điện tử
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây tôi thấy nhiều tin tức về việc lộ lọt thông tin cá nhân trên mạng, mà tôi thì thường xuyên dùng ứng dụng VNeID để xác thực các giao dịch online của cửa hàng. Tôi lo lắng không biết **hệ thống định danh và xác thực điện tử** này có được pháp luật bảo vệ chặt chẽ không, và nếu có ai cố tình phá hoại thì họ sẽ bị xử lý thế nào? Liệu thông tin của tôi có an toàn không?”