Chương trình viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài
“Tôi là cán bộ Sở Ngoại vụ TP. Hồ Chí Minh, đang chuẩn bị đề xuất một sáng kiến viện trợ cho nước bạn Lào. Sáng kiến này bao gồm nhiều hoạt động nhỏ như đào tạo, cung cấp thiết bị y tế và hỗ trợ xây dựng một số cơ sở hạ tầng. Tôi đang băn khoăn không biết nên phân loại đây là một 'Dự án' hay một 'Chương trình' và việc phân loại này có ảnh hưởng gì đến quy trình xin cấp ngân sách và triển khai không?”
Trả lời
Khái niệm "Chương trình" trong hoạt động viện trợ
Chào Anh T.V.K, để xác định liệu sáng kiến viện trợ của Sở Ngoại vụ nên được phân loại là "Chương trình" hay "Dự án", chúng ta cần hiểu rõ định nghĩa pháp lý của "Chương trình" theo Nghị định số 305/2025/NĐ-CP. Theo quy định, "Chương trình" được hiểu là một tập hợp các dự án, phi dự án có liên quan đến nhau, sử dụng ngân sách trung ương nhằm đạt được một hoặc một số mục tiêu xác định, được thực hiện trên địa bàn cụ thể, trong một thời hạn nhất định. Điều này có nghĩa là nếu sáng kiến của Anh bao gồm nhiều cấu phần nhỏ hơn mà bản thân chúng có thể là các dự án hoặc phi dự án riêng lẻ nhưng lại gắn kết với nhau để hướng tới một mục tiêu chung lớn hơn, và được tài trợ từ ngân sách trung ương, thì khả năng cao đó chính là một "Chương trình" viện trợ.
Nghị định số 305/2025/NĐ-CP quy định rõ "Chương trình" là một trong các phương thức viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài, bên cạnh Dự án và Phi dự án
[2]. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định này là các hoạt động cung cấp và quản lý viện trợ không hoàn lại của Việt Nam cho bên tiếp nhận viện trợ, bao gồm cả các khoản chi từ ngân sách trung ương và ngân sách địa phương [1]. Do đó, việc phân loại chính xác sẽ ảnh hưởng đến quy trình lập kế hoạch, phê duyệt và quản lý ngân sách.Phương thức thực hiện Chương trình viện trợ
Sau khi xác định sáng kiến là một "Chương trình", việc tiếp theo là hiểu rõ cách thức thực hiện. Theo pháp luật, có hai phương thức chính để thực hiện "Chương trình" viện trợ
[3]:Quan trọng là, việc áp dụng phương thức chuyển tiền từ ngân sách trung ương cho bên tiếp nhận viện trợ tự thực hiện phải được cấp có thẩm quyền cho phép tại bước phê duyệt danh mục Báo cáo đề xuất cấp viện trợ hoặc được nêu rõ trong điều ước quốc tế, thỏa thuận về viện trợ với bên tiếp nhận viện trợ
[3]. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý và hành chính khi đề xuất Chương trình viện trợ. Việc lựa chọn phương thức thực hiện cần cân nhắc đến năng lực của cả hai bên và các điều kiện cụ thể của Chương trình.