Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Người sử dụng lao động và trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hằng, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tôi có thuê 3 nhân viên phục vụ và 1 đầu bếp theo hợp đồng lao động ngắn hạn. Gần đây, do tình hình kinh tế khó khăn, tôi đang tính giảm bớt nhân sự. Tôi không biết liệu mình có được coi là **người sử dụng lao động** theo luật không và có những nghĩa vụ gì nếu muốn cho nhân viên nghỉ việc, đặc biệt là về trợ cấp?”
An toàn lao động và trách nhiệm của người sử dụng lao động
“Chào chuyên gia, tôi là công nhân ở một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử tại Thuận An, Bình Dương. Tuần trước, tôi suýt bị kẹt tay vào máy dập do máy bị lỗi kỹ thuật, may mà phản ứng kịp. Tôi rất lo lắng về sự an toàn của mình và đồng nghiệp. Công ty có vẻ không quan tâm lắm. Chuyên gia cho tôi hỏi, an toàn lao động là gì và công ty có trách nhiệm gì trong việc đảm bảo an toàn cho chúng tôi không?”
Phân bố dân số và các quy định pháp luật về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một cán bộ quy hoạch ở huyện X, tỉnh Y. Hiện tại, huyện chúng tôi đang đối mặt với tình trạng dân số tập trung quá đông ở một số xã trung tâm, trong khi các xã vùng sâu lại thiếu người lao động. Chúng tôi muốn tìm hiểu xem pháp luật có quy định gì về việc phân bố dân số hay các chính sách để điều chỉnh sự phân bố này không, để chúng tôi có cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội phù hợp. Cụ thể, liệu có văn bản nào hướng dẫn về công tác dân số mà chúng tôi có thể tham khảo để giải quyết vấn đề này không?”
Sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Tuần trước, một máy cắt kim loại cũ của xưởng tôi bị hỏng đột ngột trong lúc hoạt động, làm văng mảnh kim loại suýt trúng một công nhân. May mắn là không ai bị thương nặng, nhưng máy thì hư hỏng nặng. Tôi lo lắng không biết sự việc này có bị coi là 'sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động' không và tôi phải làm gì để tránh bị phạt?”
Tranh chấp lao động tập thể về quyền
“Chào luật sư, tôi là đại diện công đoàn tại một nhà máy may ở KCN Bình Dương. Gần đây, công ty chúng tôi và tập thể người lao động đang có bất đồng lớn về cách hiểu một điều khoản trong Thỏa ước lao động tập thể liên quan đến tiền thưởng năng suất. Công ty giải thích một kiểu, còn chúng tôi lại hiểu khác, dẫn đến quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và chúng tôi cần làm gì để giải quyết tình huống này?”
Người lao động nước ngoài di chuyển nội bộ doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là chi nhánh của một tập đoàn công nghệ lớn từ Singapore, mới mở văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới, chúng tôi muốn chuyển một chuyên gia kỹ thuật từ trụ sở chính sang làm việc tại đây trong 2 năm. Anh ấy đã làm việc cho tập đoàn được 5 năm rồi. Tôi muốn hỏi liệu trường hợp này có được coi là 'người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp' không và thủ tục có gì đặc biệt không ạ?”
Chủ thể bán, giao doanh nghiệp nhà nước
“Tôi là quản lý tại một công ty nhà nước nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây có thông tin công ty sẽ được bán hoặc giao cho tập thể người lao động. Tôi thắc mắc không biết ai là người có thẩm quyền quyết định và thực hiện việc bán, giao công ty này. Liệu có phải là Bộ chủ quản hay Ủy ban nhân dân thành phố không?”
Quy định pháp luật về Hộ chiếu
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở KCN Quang Châu, Bắc Giang. Sắp tới tôi có dự định đi xuất khẩu lao động sang Hàn Quốc, đây là lần đầu tôi ra nước ngoài. Tôi đang băn khoăn không biết hộ chiếu có phải là giấy tờ tùy thân bình thường không, hay nó có ý nghĩa gì đặc biệt hơn? Liệu hộ chiếu có phải là tài sản của riêng tôi không và tôi có thể dùng nó vào những việc gì?”
Quy định về hiện vật khen thưởng cấp nhà nước và thủ tục cấp đổi
“Tôi là ông N.V.H, một cựu chiến binh ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi vinh dự được nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch nước trao tặng. Tuy nhiên, trong đợt mưa lũ vừa rồi, nhà tôi bị ngập và chiếc huân chương quý giá này đã bị hư hỏng nặng, không còn nguyên vẹn. Tôi muốn hỏi liệu có cách nào để xin cấp đổi lại hiện vật khen thưởng này không ạ?”
Quy định về Lao động kỹ thuật nước ngoài
“Chào luật sư, công ty tôi ở Biên Hòa, Đồng Nai đang muốn tuyển một kỹ sư người Hàn Quốc cho vị trí trưởng nhóm kỹ thuật. Anh ấy có bằng kỹ sư điện tử và đã làm việc 5 năm ở Hàn Quốc. Tôi không rõ liệu trường hợp của anh ấy có được xem là **lao động kỹ thuật** theo quy định để làm thủ tục hay không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quản lý và điều chỉnh cơ cấu dân số
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, cán bộ phòng Lao động - Thương binh và Xã hội ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây, tôi thấy địa phương mình có nhiều người trẻ đi làm ăn xa, dẫn đến tình trạng thiếu lao động và người già neo đơn tăng lên. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định gì về việc điều chỉnh **cơ cấu dân số** để phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương không ạ? Chúng tôi có thể làm gì để giải quyết vấn đề này?”
Phân bố dân số và tác động đến quy hoạch địa phương
“Chị N.T.H ở Bình Dương đang muốn mở rộng xưởng sản xuất giày dép ở một huyện vùng ven. Chị nghe nói có quy định về phân bố dân số nhưng không rõ nó ảnh hưởng thế nào đến việc tuyển dụng lao động và các chính sách hỗ trợ của địa phương. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không?”
Chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện và chính sách của Nhà nước
“Tôi là anh Hùng, 45 tuổi, làm IT tự do ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi nghe nói về 'chương trình hưu trí' nhưng không rõ nó khác gì bảo hiểm xã hội bắt buộc và có lợi ích gì cho người lao động tự do như tôi. Liệu Nhà nước có chính sách hỗ trợ nào không?”
Phân bố dân số trong quy hoạch phát triển
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi đang tính mở rộng quy mô xưởng nhưng nghe nói sắp có quy hoạch mới của thành phố, trong đó có nhắc đến việc điều chỉnh phân bố dân số. Tôi không rõ điều này ảnh hưởng thế nào đến việc kinh doanh và mở rộng của tôi, liệu có phải sẽ có sự dịch chuyển lao động hay chính sách gì liên quan không? Tôi lo lắng nếu không nắm rõ sẽ gặp khó khăn.”
Giao doanh nghiệp nhà nước cho tập thể người lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, đại diện cho tập thể người lao động tại một công ty thành viên ở Bến Tre. Công ty chúng tôi là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, quy mô nhỏ và hoạt động không hiệu quả lắm. Chúng tôi nghe nói có hình thức 'giao doanh nghiệp' cho tập thể người lao động. Vậy cho tôi hỏi, công ty chúng tôi có đủ điều kiện để được giao không và thủ tục này diễn ra như thế nào?”
Vai trò của Tổ chức đại diện người sử dụng lao động
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Hà Đông, Hà Nội. Gần đây xưởng tôi gặp một số vấn đề với người lao động về việc tăng ca và tiền lương, có nguy cơ xảy ra tranh chấp. Tôi nghe nói có tổ chức đại diện cho người lao động, vậy có tổ chức nào đại diện cho người sử dụng lao động như chúng tôi không? Nếu có thì họ có thể giúp gì trong việc giải quyết các tranh chấp này?”
Quan hệ lao động và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Mấy tháng nay công ty hay bắt tăng ca nhưng không trả lương thêm, với lại hợp đồng lao động của tôi cũng không rõ ràng. Tôi muốn hỏi là cái 'quan hệ lao động' giữa tôi và công ty là gì và tôi có quyền lợi gì khi công ty không thực hiện đúng như vậy không?”
Quy định về Nhân lực công nghiệp công nghệ số
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên về phát triển phần mềm và đang muốn mời một chuyên gia công nghệ người nước ngoài về làm việc. Tôi nghe nói có quy định về **nhân lực công nghiệp công nghệ số** chất lượng cao thì không cần giấy phép lao động. Liệu trường hợp của chúng tôi có áp dụng được không và cần điều kiện gì để được xem là đối tượng này?”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam và vai trò trong thành lập công đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là Mai, làm quản lý nhân sự ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang có ý định thành lập công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi người lao động. Tôi nghe nói phải tuân thủ Điều lệ Công đoàn Việt Nam nhưng không rõ cụ thể là gì và nó quy định những gì để chúng tôi có thể làm đúng các bước?”
Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích và quy trình giải quyết
“Chào luật sư, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Bình Dương. Hiện tại, công nhân chúng tôi đang rất bức xúc vì lương thấp và giờ làm việc quá dài mà không được tăng ca đúng mức. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên ban giám đốc để đòi tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc nhưng họ cứ lờ đi. Giờ chúng tôi muốn đình công nhưng không biết có đúng luật không, và phải làm thế nào để đòi quyền lợi một cách hợp pháp? Đây có phải là **tranh chấp lao động tập thể về lợi ích** không ạ?”
Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Quy định và quyền lợi
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, 35 tuổi, hiện đang bán hàng online tại Quận 1, TP.HCM. Vì không có hợp đồng lao động nên tôi rất băn khoăn về việc làm sao để có lương hưu sau này. Tôi nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện nhưng không rõ mình có tham gia được không, quyền lợi thế nào và có được hỗ trợ gì không vì tôi lo chi phí đóng sẽ cao.”
Định nghĩa Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi làm shipper cho một ứng dụng giao hàng. Gần đây tôi thấy công ty yêu cầu tôi phải tuân thủ rất nhiều quy định, giờ giấc làm việc cũng bị kiểm soát chặt chẽ. Tôi không biết mình có được coi là **người lao động** theo luật không, hay chỉ là đối tác độc lập? Quyền lợi của tôi sẽ khác nhau thế nào ạ?”
Quyền lợi của lao động nữ khi thay đổi nơi làm việc
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang mang thai tháng thứ 7 thì công ty thông báo sẽ chuyển tôi sang làm việc ở một chi nhánh mới cách công ty cũ gần 30km, đường đi lại rất khó khăn. Tôi lo lắng việc đi lại xa xôi sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của tôi và em bé. Công ty có được phép làm vậy không và tôi có quyền từ chối không?”
Chế độ nghỉ hưu của cán bộ, công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, 58 tuổi, hiện đang là công chức tại Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Dương. Tôi nghe nói sắp đến tuổi nghỉ hưu nhưng không rõ mình đã đủ điều kiện hay chưa, và liệu có phải tự làm thủ tục gì không. Tôi muốn biết chính xác mình có thuộc diện 'cán bộ, công chức đủ điều kiện và đủ tuổi nghỉ hưu' theo quy định không?”