Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Căn cước công dân và xác minh thông tin cơ bản
“Chào chuyên gia, tôi là chị M.T.H, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây tôi có nhận một nhân viên mới và muốn làm hợp đồng lao động. Tôi thấy trên **Căn cước công dân** của bạn ấy có rất nhiều thông tin, nhưng không biết chính xác 'thông tin cơ bản về lai lịch, nhân dạng' mà luật quy định là những gì để tôi đối chiếu cho đúng. Liệu có phải tất cả thông tin trên thẻ đều là thông tin cơ bản không, hay chỉ một phần thôi? Tôi cần biết để đảm bảo hợp đồng của tôi hợp lệ.”
Kênh tần số vô tuyến điện
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, chủ một homestay nhỏ ở Mộc Châu. Gần đây tôi muốn lắp đặt một hệ thống bộ đàm để tiện liên lạc giữa các nhân viên trong khu vực rộng của homestay mình. Tôi nghe nói phải xin phép sử dụng 'kênh tần số vô tuyến điện' gì đó mà không rõ nó là cái gì và có liên quan gì đến việc tôi lắp bộ đàm. Liệu việc này có phức tạp không và tôi cần lưu ý gì?”
Xử phạt vi phạm hành chính về bảo hiểm y tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM. Do sơ suất, tôi đã quên đóng bảo hiểm y tế cho 5 nhân viên trong 3 tháng liền. Hiện tại, cơ quan chức năng đã phát hiện và yêu cầu doanh nghiệp tôi nộp phạt, đồng thời truy thu số tiền BHYT chưa đóng. Tôi muốn hỏi, 'mức độ vi phạm hành chính' trong trường hợp của tôi sẽ được tính toán như thế nào và điều này ảnh hưởng ra sao đến mức phạt mà doanh nghiệp tôi phải chịu?”
Khu vực lãnh sự và thẩm quyền của cơ quan lãnh sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang có kế hoạch mở rộng thị trường sang một số nước Đông Nam Á. Tôi nghe nói về 'khu vực lãnh sự' và tôi hơi băn khoăn là liệu việc xin visa hay các giấy tờ cho nhân viên đi công tác có phải làm đúng ở Lãnh sự quán phụ trách khu vực của mình không, hay có thể làm ở bất kỳ Lãnh sự quán nào của nước đó ở Việt Nam? Ví dụ, nếu có Lãnh sự quán ở Hà Nội và một Lãnh sự danh dự ở Đà Nẵng, tôi ở TP.HCM thì phải làm sao?”
Vô sinh và các quy định về hỗ trợ sinh sản
“Chị Hằng ở quận Ba Đình, Hà Nội, là một nhân viên văn phòng đã kết hôn được 3 năm. Vợ chồng chị đã cố gắng có con tự nhiên nhưng vẫn chưa thành công. Chị muốn biết liệu trường hợp của mình có được coi là **vô sinh** theo quy định pháp luật để có thể thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hay không.”
Giao dịch từ xa và quyền lợi người tiêu dùng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa mua một chiếc máy lọc không khí qua một trang web bán hàng trực tuyến. Khi nhận hàng, tôi thấy sản phẩm không đúng như mô tả và muốn trả lại nhưng người bán từ chối, nói rằng chính sách của họ không cho phép đổi trả. Tôi cảm thấy bị lừa dối vì không được kiểm tra hàng trước. Tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp này?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở Quận 1, TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đang có kế hoạch sinh con thứ hai nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh thêm con để đạt 'mức sinh thay thế'. Tôi không hiểu rõ 'mức sinh thay thế' là gì và chính sách này có ảnh hưởng gì đến gia đình tôi không?”
Quyền từ chối khách lưu trú mắc bệnh truyền nhiễm
“Tôi là chủ một khách sạn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, có một đoàn khách đặt phòng nhưng khi đến, tôi phát hiện một vài người có dấu hiệu bệnh truyền nhiễm rõ rệt, ho, sốt liên tục. Tôi lo lắng ảnh hưởng đến các khách khác và nhân viên. Liệu tôi có quyền từ chối nhận khách hoặc hủy hợp đồng lưu trú trong trường hợp này không?”
Các Hình Thức Đầu Tư Kinh Doanh Phổ Biến
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang làm nhân viên văn phòng nhưng muốn nghỉ việc để mở quán cà phê nhỏ. Tôi nghe nói về "đầu tư kinh doanh" nhưng không rõ lắm là mình có cần phải đăng ký thành lập công ty hay chỉ cần làm hộ kinh doanh cá thể là được? Liệu có những hình thức đầu tư nào khác mà tôi nên cân nhắc không?”
Chế độ, quyền lợi của sĩ quan biệt phái
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, nhân viên văn phòng ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Chồng tôi là sĩ quan quân đội, gần đây anh ấy nhận được quyết định điều động đi công tác tại một cơ quan dân sự bên ngoài quân đội. Tôi nghe nói đây là trường hợp **sĩ quan biệt phái**, nhưng không rõ chế độ, quyền lợi của anh ấy có thay đổi gì không và liệu có ảnh hưởng đến việc thăng quân hàm sau này không. Tôi muốn hiểu rõ hơn về tình trạng này.”
Quyền và vai trò của Tập thể lao động trong doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử thuộc sở hữu nhà nước ở Quận Long Biên, Hà Nội. Gần đây, nhà máy có nhiều thay đổi về quy chế làm việc và sử dụng quỹ phúc lợi, nhưng chúng tôi không rõ mình có quyền tham gia ý kiến hay không. Tôi nghe nói về 'Đại hội công nhân viên chức' nhưng không hiểu rõ 'tập thể lao động' có vai trò gì trong việc này. Mong luật sư giải đáp giúp tôi.”
Bảo hiểm hưu trí bổ sung và quy định về chi phí được trừ khi tính thuế
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên sản xuất linh kiện điện tử. Chúng tôi đang muốn thu hút và giữ chân nhân tài nên có ý định triển khai một quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện cho nhân viên. Tôi muốn hỏi là những khoản đóng góp của công ty vào quỹ này có được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp không và có điều kiện gì để được tính?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi cá nhân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang sống ở Quận 1, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi mới kết hôn và đang tính chuyện sinh con. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và các chính sách khuyến khích sinh con. Tôi không rõ liệu chính sách này có ảnh hưởng trực tiếp đến chúng tôi không, và liệu có hỗ trợ gì cho các cặp vợ chồng trẻ muốn sinh con để đạt được 'mức sinh thay thế' mà nhà nước mong muốn không?”
Bảo mật thông tin Cơ sở dữ liệu căn cước công dân
“Chị H.T.L (35-40 tuổi, nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM) gần đây thấy có nhiều tin tức về việc lộ lọt thông tin cá nhân trên mạng. Chị ấy rất lo lắng liệu thông tin căn cước công dân của mình có được bảo mật không, và nếu bị lộ thì có bị làm giả hay sử dụng trái phép không. Chị muốn biết pháp luật bảo vệ thông tin này như thế nào.”
Thủ tục điện tử cho tàu thuyền vào, rời cảng
“Anh K. là đại lý hàng hải ở Hải Phòng, chuyên lo thủ tục cho tàu nước ngoài ra vào cảng. Gần đây, anh gặp khó khăn khi làm **thủ tục cho tàu thuyền vào, rời cảng trên Cổng thông tin một cửa quốc gia**. Anh không rõ quy trình này bao gồm những bước nào, và có phải mọi giao dịch đều được thực hiện điện tử hoàn toàn không. Anh muốn biết định nghĩa chính xác để hướng dẫn nhân viên.”
Điều kiện hành nghề kế toán
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh, chuyên cung cấp dịch vụ kế toán. Tôi đang muốn mở rộng quy mô và tuyển thêm nhân sự. Tôi không rõ liệu bản thân tôi và các nhân viên của mình có cần phải có 'Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán' hay không? Nếu không có thì có bị phạt gì không ạ?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, 28 tuổi, nhân viên văn phòng ở TP.HCM. Tôi vừa kết hôn được 6 tháng. Vợ chồng tôi muốn đợi thêm 2-3 năm nữa mới sinh con để ổn định tài chính và chuẩn bị tốt hơn. Tuy nhiên, gia đình chồng tôi lại muốn có cháu sớm và thường xuyên giục giã, gây áp lực. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về quyền tự quyết trong việc sinh con và liệu có sự hỗ trợ nào cho các cặp vợ chồng trẻ như chúng tôi không?”
Nhà ở phục vụ tái định cư
“Gia đình tôi ở Quận 7, TP.HCM, bị thu hồi đất để làm dự án cầu đường. Chúng tôi được Nhà nước bố trí cho một căn hộ tái định cư. Tôi nghe nói nhà tái định cư có những quy định riêng về quyền sở hữu và giao dịch. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể bán căn hộ này ngay sau khi nhận không, hay phải chờ đợi bao lâu? Tôi là một công nhân viên chức, muốn ổn định cuộc sống sớm.”
Trách nhiệm pháp lý đối với hành vi mua dâm
“Chào luật sư, tôi là nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi có nghe bạn bè kể chuyện một người quen bị công an phạt vì hành vi mua dâm. Tôi đang rất lo lắng không biết pháp luật quy định về hành vi này như thế nào, liệu có bị đi tù không và mức phạt ra sao? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Giấy phép sử dụng tần số vô tuyến điện
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một công ty logistics ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Hiện tại, tôi đang muốn lắp đặt một hệ thống bộ đàm để các xe tải và nhân viên kho có thể liên lạc nội bộ hiệu quả hơn. Tôi nghe nói việc sử dụng các thiết bị này cần phải có giấy phép, không biết có đúng không và thủ tục thế nào ạ?”
Ưu tiên khám chữa bệnh trong tình trạng cấp cứu
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, nhân viên văn phòng ở Quận 10, TP. Hồ Chí Minh, 32 tuổi. Con trai tôi mới 5 tuổi vừa bị ngã đập đầu, cháu có vẻ choáng váng và nôn ói. Tôi rất lo lắng và đang định đưa cháu vào bệnh viện. Tôi sợ vào bệnh viện công sẽ phải chờ đợi lâu, không được ưu tiên. Chuyên gia cho tôi hỏi liệu con tôi có được ưu tiên khám chữa bệnh ngay không, và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi này?”
Cơ sở dữ liệu về người lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.T, chủ một xưởng may nhỏ ở quận Hải Châu, Đà Nẵng. Gần đây tôi nghe nói về 'cơ sở dữ liệu về người lao động' theo Luật Việc làm mới. Tôi không rõ liệu dữ liệu của nhân viên xưởng tôi có bị đưa vào đó không, và nếu có thì ai sẽ quản lý? Liệu tôi có thể truy cập để tìm kiếm lao động tiềm năng không?”
Phân biệt đối xử với người nhiễm HIV
“Chào luật sư, tôi là chị H. ở Quận 3, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Gần đây, đồng nghiệp và cả sếp đều bắt đầu xa lánh, thậm chí bóng gió muốn tôi nghỉ việc sau khi họ biết tôi nhiễm HIV. Tôi rất hoang mang và cảm thấy mình bị đối xử bất công. Xin hỏi pháp luật có bảo vệ tôi trong trường hợp này không và tôi phải làm gì?”
Dịch vụ quản lý quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, đang tìm hiểu về việc thiết lập một quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện cho nhân viên. Tôi nghe nói có dịch vụ quản lý quỹ này nhưng không rõ nó hoạt động thế nào, có phải bắt buộc không và có lợi ích gì cho doanh nghiệp và người lao động không?”