Giao dịch từ xa và quyền lợi người tiêu dùng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa mua một chiếc máy lọc không khí qua một trang web bán hàng trực tuyến. Khi nhận hàng, tôi thấy sản phẩm không đúng như mô tả và muốn trả lại nhưng người bán từ chối, nói rằng chính sách của họ không cho phép đổi trả. Tôi cảm thấy bị lừa dối vì không được kiểm tra hàng trước. Tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp này?”
Trả lời
Giao dịch từ xa là gì?
Trường hợp của chị H.T.L là một ví dụ điển hình về giao dịch từ xa. Theo quy định pháp luật, giao dịch từ xa là giao dịch được thực hiện trên không gian mạng, phương tiện điện tử hoặc phương tiện khác mà người tiêu dùng không được kiểm tra, tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trước khi tham gia giao dịch. Đây là hình thức mua bán ngày càng phổ biến, đặc biệt là qua các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội.
Quyền lợi của người tiêu dùng trong giao dịch từ xa
Khi tham gia giao dịch từ xa, người tiêu dùng có những quyền lợi được pháp luật bảo vệ. Đặc biệt, người bán có trách nhiệm cung cấp đầy đủ và chính xác thông tin về sản phẩm, dịch vụ, cũng như các điều kiện giao dịch. Nếu sản phẩm không đúng mô tả hoặc không đảm bảo chất lượng, người tiêu dùng có quyền yêu cầu đổi trả hoặc hoàn tiền. Các quy định này là một phần của hệ thống pháp luật Việt Nam
[2], được xây dựng để đảm bảo trật tự và quyền lợi các bên trong các hoạt động kinh tế [3], cũng như trong các quyết sách điều hành vĩ mô [4].Các hành vi vi phạm và chế tài
Người bán hàng có thể bị xử phạt nếu vi phạm các quy định về giao dịch từ xa. Cụ thể, theo Điều 53 của Thông tư số 39/2009/NĐ-CP sửa đổi Thông tư số 23/2009/TT-BCT (VBHN)
[1], các hành vi sau đây có thể bị phạt tiền:* Không thông tin ngay từ đầu về tên, địa chỉ và mục đích của cuộc đàm thoại khi giao dịch qua điện thoại hoặc hình thức liên lạc tương tự, có thể bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. * Không thực hiện trách nhiệm xây dựng công cụ hoặc biện pháp bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, quy định nội dung hợp đồng không đầy đủ, hoặc cung cấp thông tin không chính xác/không đầy đủ cho người tiêu dùng khi giao dịch từ xa, có thể bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. * Không hoàn trả tiền cho người tiêu dùng tương ứng với phần sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chưa sử dụng trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người tiêu dùng chấm dứt hợp đồng, hoặc không trả lãi cho khoản tiền chậm trả.
Đặc biệt, mức phạt tiền sẽ tăng gấp đôi nếu hành vi vi phạm được thực hiện trong giao dịch trên không gian mạng hoặc thuộc trường hợp cung cấp dịch vụ liên tục thông qua giao dịch từ xa. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.
Lời khuyên cho chị H.T.L
Để bảo vệ quyền lợi của mình, chị H.T.L nên: