Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Phân biệt đối xử người khuyết tật và quyền được bảo vệ
“Chào luật sư, tôi là anh T. ở Quận 1, TP.HCM. Tôi bị khiếm thính bẩm sinh và gần đây tôi đi phỏng vấn xin việc ở một công ty tư nhân. Mặc dù tôi có bằng cấp và kinh nghiệm phù hợp, nhưng nhà tuyển dụng lại từ chối tôi với lý do 'công việc này cần giao tiếp nhiều, sợ anh không đáp ứng được'. Tôi cảm thấy đây là hành vi phân biệt đối xử. Liệu có luật nào bảo vệ tôi trong trường hợp này không?”
Tranh chấp về quyền công đoàn
“Chào chuyên gia, tôi là Nguyễn Văn Hùng, công nhân may mặc ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi là đại diện công đoàn tại công ty. Gần đây, khi tôi muốn tổ chức một buổi họp công đoàn để bàn về quyền lợi người lao động, ban giám đốc lại gây khó dễ, thậm chí còn đe dọa cắt thưởng của tôi. Tôi muốn hỏi liệu đây có phải là tranh chấp về quyền công đoàn không và tôi nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và anh em công nhân?”
Quyền cung cấp dịch vụ dân số của phòng khám tư nhân
“Tôi là Chị H.T.L, chủ một phòng khám tư nhân chuyên về sức khỏe sinh sản ở Tỉnh Bắc Giang. Gần đây, tôi có ý định mở rộng thêm các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình nhưng lại bị cán bộ địa phương gây khó dễ, nói rằng chỉ các cơ sở y tế công lập mới được phép thực hiện các dịch vụ này. Tôi muốn hỏi liệu phòng khám tư nhân của tôi có quyền cung cấp các **dịch vụ dân số** như kế hoạch hóa gia đình không và nếu bị cản trở thì tôi phải làm thế nào?”
Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà chung cư đối với chỗ để xe
“Chào chuyên gia, tôi là Chị M.T.T ở Quận 7, TP.HCM, hiện đang là nhân viên văn phòng, 38 tuổi. Tôi là chủ căn hộ chung cư và gần đây ban quản lý chung cư thông báo sẽ thu phí chỗ đậu xe ô tô dưới hầm với mức giá mới rất cao, và nói rằng chỗ đậu xe này thuộc sở hữu riêng của chủ đầu tư. Tôi thắc mắc liệu chủ đầu tư có quyền làm vậy không, và chủ sở hữu nhà chung cư như tôi có quyền gì đối với chỗ đậu xe này không?”
Giá dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện
“Tôi là quản lý vận hành tại một nhà máy điện ở tỉnh Đồng Nai. Gần đây, chúng tôi thấy có khoản phí 'giá dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện' trong các hóa đơn. Tôi muốn biết chính xác khoản phí này là gì, ai quy định và nhà máy của chúng tôi có quyền lợi hay nghĩa vụ gì liên quan đến nó không?”
Giải quyết tranh chấp về quyền công đoàn
“Tôi là công nhân sản xuất tại một công ty ở Hà Nội. Gần đây, tôi cùng một số đồng nghiệp muốn thành lập công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi chung, nhưng phía công ty lại tỏ thái độ không hợp tác, thậm chí còn tìm cách gây khó dễ. Tôi muốn hỏi, trường hợp của chúng tôi có được coi là tranh chấp về quyền công đoàn không và chúng tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quản lý nguồn nước mặt liên quốc gia
“Tôi là nông dân ở xã Bản Phiệt, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Gia đình tôi có mấy hecta ruộng lúa và hoa màu ven sông Hồng. Mấy năm nay thấy mực nước sông thay đổi thất thường, có khi cạn kiệt ảnh hưởng đến vụ mùa, có khi lại dâng cao bất ngờ. Tôi biết sông Hồng chảy từ Trung Quốc về, vậy những nguồn nước như thế này thì ai sẽ quản lý, và liệu có cơ chế nào để bảo vệ quyền lợi của người dân như chúng tôi không?”
Thẩm quyền gia hạn nhiệm kỳ công tác
“Tôi là một cán bộ công tác tại Sở Ngoại vụ Hà Nội, đang chuẩn bị được cử đi làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc. Nhiệm kỳ ban đầu dự kiến là 2 năm. Tôi muốn hỏi, nếu sau này tôi có nguyện vọng muốn kéo dài thời gian công tác, thì cơ quan nào có thẩm quyền quyết định việc gia hạn nhiệm kỳ công tác của tôi và quy trình sẽ như thế nào ạ?”
Xác định hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một xưởng khác ở gần đó đang sản xuất và bán ra thị trường những sản phẩm có kiểu dáng gần như y hệt các mẫu thiết kế độc quyền của xưởng tôi. Tôi muốn hỏi, làm sao để cơ quan chức năng xác định đó có phải là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của tôi không? Họ sẽ dựa vào những tiêu chí nào để "xem xét" hành vi này?”
Thủ tục và quyền hạn khi bắt giữ tàu biển
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hải Phòng có một tàu chở hàng đang neo đậu ở cảng thì bất ngờ bị cơ quan chức năng ra quyết định bắt giữ. Chúng tôi không rõ lý do cụ thể và cũng không biết phải làm gì tiếp theo để giải quyết vụ việc này, vì mỗi ngày tàu nằm cảng là một ngày phát sinh chi phí lớn. Xin luật sư tư vấn giúp về quyết định bắt giữ tàu biển là gì và quyền hạn của các bên liên quan để chúng tôi có hướng xử lý.”
Đơn vị thành viên của trường đại học và quyền tự chủ
“Chị H.T.L là trưởng phòng hành chính tại một trường đại học ở Hà Nội. Chị đang thắc mắc về quyền tự chủ của trường mình trong việc tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học. Chị nghe nói trường mình là 'đơn vị thành viên' nhưng không rõ cụ thể điều này có ý nghĩa gì về mặt pháp lý, đặc biệt là quyền tự chủ.”
Giao dịch mua bán nhà ở thương mại và các quy định liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Hùng, đang làm IT ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đang tính mua một căn hộ ở dự án mới nhưng chủ đầu tư yêu cầu đóng tiền theo tiến độ, trong đó có một khoản ứng trước khá lớn khi dự án mới chỉ xong phần móng. Tôi muốn hỏi liệu việc này có đúng luật không và tôi cần lưu ý gì để bảo vệ quyền lợi của mình khi mua nhà ở thương mại?”
Khu phi thuế quan và chính sách bảo hiểm xã hội
“Chị Hằng làm việc tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử trong Khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng. Chị nghe nói khu này là 'khu phi thuế quan' nên không rõ các quy định về bảo hiểm xã hội cho người lao động như chị có gì khác biệt so với các khu vực khác không. Chị lo lắng quyền lợi của mình có bị ảnh hưởng.”
Bảo lưu điều ước quốc tế
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, chúng tôi đang xem xét một hợp đồng thương mại quốc tế lớn và đối tác nước ngoài có đề cập đến một điều khoản 'bảo lưu' mà nước họ đã đưa ra khi gia nhập một điều ước quốc tế liên quan. Tôi không hiểu rõ 'bảo lưu' này là gì và nó có ảnh hưởng thế nào đến quyền lợi và nghĩa vụ của công ty tôi khi giao dịch theo hợp đồng đó?”
Quản lý hàng đóng gói sẵn theo định lượng trong kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nhập một lô hàng bánh kẹo đóng gói sẵn từ một nhà cung cấp mới. Khách hàng phàn nàn là trọng lượng thực tế của một số gói không đúng như ghi trên bao bì, có gói thiếu vài gram. Tôi lo lắng không biết mình có vi phạm quy định gì không và phải làm gì để đảm bảo quyền lợi cho khách hàng và tránh rắc rối pháp lý. Tôi cũng muốn biết liệu những sản phẩm này có được coi là 'hàng đóng gói sẵn' theo luật không.”
Sự cố bất lợi sau tiêm chủng và quyền lợi liên quan
“Chào chuyên gia, con tôi mới tiêm vắc xin 5 trong 1 ở phường Bình Thạnh, TP.HCM. Sau khi về nhà bé bị sốt cao, quấy khóc liên tục và chỗ tiêm sưng đỏ. Tôi rất lo lắng không biết đây có phải là **sự cố bất lợi sau tiêm chủng** không và nếu có thì tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi cho con mình? Liệu có được bồi thường gì không?”
Khiếu nại quyết định hành chính và kỷ luật
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM, có một cửa hàng kinh doanh nhỏ. Mới đây, Chi cục Thuế Quận 1 đã ban hành quyết định xử phạt hành chính về thuế mà chị cho rằng không đúng, vì chị đã nộp đủ hồ sơ và chứng từ. Chị muốn biết mình có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp này.”
Khái niệm người chăm sóc trẻ em theo Luật Trẻ em
“Chào luật sư, tôi là dì của cháu gái tôi, năm nay cháu 8 tuổi. Bố mẹ cháu ly hôn và đều đi làm ăn xa ở Bình Dương, gửi cháu về cho tôi nuôi ở quê Đắk Lắk. Tôi chăm sóc cháu từ nhỏ đến giờ, lo ăn học, thuốc men. Gần đây tôi nghe nói có khái niệm 'người chăm sóc trẻ em', tôi không biết mình có được coi là người chăm sóc hợp pháp của cháu không và có quyền lợi, trách nhiệm gì không? Liệu tôi có cần làm thủ tục gì để được công nhận không?”
Hợp đồng giao kết dịch vụ tại cảng hàng không
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là một doanh nghiệp nhỏ chuyên cung cấp dịch vụ suất ăn hàng không tại sân bay Đà Nẵng. Chúng tôi đang chuẩn bị ký lại hợp đồng với Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng và có một số thắc mắc về các quy định liên quan đến loại hợp đồng này. Cụ thể, tôi muốn biết các điều khoản về giá nhượng quyền, thời hạn và trách nhiệm của các bên thường được quy định như thế nào theo pháp luật hiện hành để đảm bảo quyền lợi cho công ty tôi.”
Người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Mới đây, cửa hàng tôi bị một đoàn kiểm tra về chất lượng sản phẩm. Người đến làm việc tự xưng là 'người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành' chứ không phải Thanh tra viên. Tôi không rõ người này có quyền hạn gì và có được phép xử phạt hay tịch thu hàng hóa của tôi không? Tôi lo lắng quá.”
Ứng phó với sự cố môi trường và vai trò của địa phương
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tuần trước, do sơ suất trong khâu xử lý chất thải, xưởng tôi đã làm rò rỉ một lượng nhỏ hóa chất ra kênh thoát nước chung của khu vực. Mặc dù đã khắc phục ngay, nhưng tôi rất lo lắng không biết sự việc này có bị coi là **sự cố môi trường** không và tôi phải chịu trách nhiệm gì. Liệu chính quyền địa phương có can thiệp không?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chào luật sư, em là công nhân may ở Thanh Hóa, năm nay 28 tuổi và đang mang thai bé thứ hai. Em muốn tìm hiểu về các dịch vụ dân số như kế hoạch hóa gia đình hoặc chăm sóc sức khỏe sinh sản sau sinh nhưng không biết có những dịch vụ nào, có được hỗ trợ chi phí không và đăng ký ở đâu. Em thấy nhiều người nói dịch vụ này quan trọng nhưng em lại không rõ lắm.”
Khái niệm và trách nhiệm pháp lý trong phòng chống Thảm họa
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Vừa rồi đợt triều cường lớn cộng với mưa bão làm ngập úng hết cả vườn cây ăn trái của gia đình tôi, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe trên đài nói đây là thảm họa thiên tai. Vậy theo luật thì thảm họa là gì và nhà nước có trách nhiệm gì trong việc phòng chống, hỗ trợ người dân như chúng tôi không? Tôi muốn biết để có thể tìm hiểu thêm về quyền lợi của mình.”
Hoạt động và Trách nhiệm của Đội Dân phòng trong Phòng cháy chữa cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, cửa hàng tôi bị chập điện gây cháy nhỏ, may mà đội dân phòng khu phố kịp thời có mặt hỗ trợ dập lửa. Tôi rất biết ơn nhưng giờ tôi thắc mắc không biết họ có quyền hạn gì, lỡ có thiệt hại lớn hơn thì trách nhiệm của họ ra sao? Liệu có quy định nào về việc họ được trang bị hay hoạt động không, và nếu có sự cố thì có cần kiểm toán hay tố tụng gì không?”