Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với hàng hóa có khuyết tật
“Chị L.T.N, chủ một cửa hàng bán đồ gia dụng ở Quận 1, TP.HCM, đang rất lo lắng. Mới đây, một khách hàng khiếu nại rằng chiếc nồi chiên không dầu chị bán bị lỗi kỹ thuật, gây chập điện làm hỏng một số thiết bị khác trong nhà. Khách hàng yêu cầu chị bồi thường toàn bộ thiệt hại. Chị L.T.N không rõ mình có phải chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp này không, nhất là khi chị chỉ là người bán hàng, không phải nhà sản xuất.”
Tình thế cấp thiết trong phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
“Chào chuyên gia, nhà tôi ở Quận Bình Thạnh vừa rồi có vụ cháy lớn ở nhà hàng xóm. Lính cứu hỏa đến nhưng đường vào hơi khó, họ định phá một phần tường rào nhà tôi để tiện tiếp cận dập lửa. Tôi lo lắng về việc bồi thường sau này. Liệu họ có quyền làm vậy không, và tôi có được bồi thường thiệt hại không, hay đây là 'tình thế cấp thiết' gì đó?”
Xử lý chướng ngại vật ăng-ten trong hành lang an toàn kỹ thuật quân sự
“Tôi là nông dân ở Biên Hòa, Đồng Nai. Gia đình tôi có một trang trại trồng cây ăn trái đã lâu năm. Gần đây, tôi nhận được thông báo từ đơn vị quân sự gần đó yêu cầu chặt bỏ một số cây ăn trái cao trong vườn vì chúng nằm trong hành lang an toàn kỹ thuật của hệ thống ăng-ten quân sự và bị coi là 'chướng ngại vật ăng-ten'. Tôi rất lo lắng vì đây là nguồn thu nhập chính của gia đình. Tôi muốn biết liệu yêu cầu này có đúng luật không và tôi có được bồi thường khi phải chặt bỏ cây không?”
Văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng kinh doanh ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi hàng hóa của tôi bị đội quản lý thị trường thu giữ, gây thiệt hại lớn. Sau đó, Tòa án đã có phán quyết xác định việc thu giữ là trái pháp luật. Giờ tôi muốn yêu cầu Nhà nước bồi thường thì cần những giấy tờ gì để làm căn cứ ạ?”
Trách nhiệm và giải quyết tranh chấp trong kinh doanh dịch vụ
“Tôi là chủ một tiệm sửa chữa điện thoại nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có khách hàng khiếu nại về chất lượng dịch vụ sửa chữa và đòi bồi thường rất cao. Tôi không rõ liệu có luật nào quy định cụ thể về trách nhiệm của bên cung cấp dịch vụ như chúng tôi không, và nếu có tranh chấp thì giải quyết thế nào?”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố công trình xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà thầu xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Vừa rồi công trình nhà phố mà chúng tôi đang thi công bị sập một phần mái hiên do lỗi kỹ thuật trong quá trình đổ bê tông. May mắn là không có ai bị thương nặng nhưng chủ nhà đang yêu cầu bồi thường và tôi rất lo lắng không biết mình phải chịu trách nhiệm đến đâu, có bị phạt gì không. Sự cố này có được coi là 'sự cố công trình xây dựng' theo luật không?”
Sự kiện bất khả kháng trong hợp đồng và nghĩa vụ pháp lý
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, chủ một quán cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi do mưa lớn kéo dài bất thường, quán tôi bị ngập nặng, không thể kinh doanh được mấy ngày. Khách hàng đã đặt tiệc trước đòi bồi thường, còn nhà cung cấp thì yêu cầu tôi phải thanh toán đúng hạn dù tôi không có doanh thu. Tôi có thể viện dẫn sự kiện bất khả kháng để trì hoãn hoặc miễn trừ trách nhiệm được không?”
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng trong thi hành án hành chính
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ địa chính ở Thừa Thiên Huế. Đồng nghiệp của tôi gần đây có một số sai sót trong việc thực hiện bản án hành chính, khiến cơ quan bị ảnh hưởng uy tín và phải bồi thường một khoản tiền nhỏ, khoảng 15 triệu đồng. Tôi đang lo lắng không biết trường hợp này có bị coi là 'vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng' theo quy định không và sẽ bị xử lý như thế nào?”
Bảo vệ quyền lợi người dân vùng hạ du đập
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện X, tỉnh Y. Đất canh tác của gia đình tôi nằm ngay dưới chân một con đập thủy điện. Mấy hôm nay nghe tin đồn đập sắp xả lũ khẩn cấp do mưa lớn, tôi lo lắng không biết liệu tài sản, hoa màu của chúng tôi có được bảo vệ không, và nếu bị thiệt hại thì ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường? Chúng tôi có quyền lợi gì khi sống ở **vùng hạ du đập** như thế này không?”
Phạm vi và trách nhiệm của Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Hạnh, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi bán đồ handmade online qua Facebook và nhận đặt làm bánh tại nhà. Gần đây có khách hàng phàn nàn về chất lượng sản phẩm và đòi bồi thường, nhưng tôi nghĩ mình chỉ là cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, không phải công ty lớn thì có phải chịu trách nhiệm như các doanh nghiệp không?”
Nghĩa vụ của Người phải thi hành án
“Chào luật sư, công ty em ở Hà Nội làm ăn thua lỗ nên bị tòa án xử phải bồi thường cho đối tác. Giờ công ty em đang tính làm thủ tục giải thể hoặc sáp nhập với công ty khác để tránh nợ. Vậy nếu công ty em giải thể hoặc sáp nhập thì nghĩa vụ bồi thường này có hết không ạ? Ai sẽ là người phải chịu trách nhiệm tiếp theo?”
Trách nhiệm vi phạm hợp đồng thương mại
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi có ký hợp đồng mua vải với một nhà cung cấp để kịp sản xuất hàng cho mùa lễ. Nhưng đến hạn giao hàng mà họ vẫn chưa giao đủ số lượng, làm tôi bị chậm tiến độ và mất một số đơn hàng lớn. Giờ tôi muốn biết mình có thể làm gì để đòi quyền lợi, liệu đây có phải là vi phạm hợp đồng không và tôi có thể yêu cầu bồi thường thế nào?”
Tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh và trách nhiệm bồi thường
“Chị H.T.L ở Quận 10, TP.HCM, là chủ một phòng khám nha khoa tư nhân. Gần đây, phòng khám của chị gặp một trường hợp bệnh nhân bị biến chứng sau khi nhổ răng, dù bác sĩ đã thực hiện đúng quy trình. Bệnh nhân yêu cầu bồi thường. Chị đang rất lo lắng không biết đây có phải là **tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh** không, và phòng khám có phải chịu trách nhiệm bồi thường như thế nào, đặc biệt khi đã có mua bảo hiểm trách nhiệm.”
Quy định về việc Nhà nước thu hồi đất và xác định giá trị bồi thường
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM có miếng đất nông nghiệp được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất từ năm 2005. Nay có thông báo Nhà nước sẽ thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi muốn hỏi là khi Nhà nước thu hồi đất, tiền bồi thường cho gia đình tôi sẽ được tính như thế nào, đặc biệt là khoản tiền sử dụng đất mà gia đình tôi đã nộp trước đây có được xem xét không?”
Người kinh doanh vận tải đường thủy nội địa và trách nhiệm
“Tôi là anh Hùng, chủ một đội ghe nhỏ chuyên chở trái cây từ vườn ở Cái Răng, Cần Thơ đi các chợ đầu mối. Vừa rồi có chuyến hàng bị hư hỏng do sóng lớn, khách hàng đòi bồi thường nhưng tôi không rõ mình có phải là 'người kinh doanh vận tải' theo luật không và trách nhiệm đến đâu. Mong luật sư giải đáp giúp tôi về định nghĩa và trách nhiệm của người kinh doanh vận tải đường thủy nội địa.”
Quy định pháp luật về chất gây nghiện
“Chị T.T.H, một công nhân tại Bình Dương, đang rất lo lắng vì chồng chị vừa bị tai nạn lao động tại nhà máy. Công ty của chồng chị cho rằng anh ấy đã sử dụng chất gây nghiện và từ chối bồi thường. Chị muốn biết pháp luật định nghĩa thế nào về chất gây nghiện và liệu công ty có quyền làm vậy không?”
Trách nhiệm của người thuê vận tải đường sắt
“Tôi có một cửa hàng nông sản nhỏ ở Hà Nội, chuyên gửi hàng bằng tàu hỏa đi các tỉnh. Vừa rồi lô hàng rau củ quả của tôi bị hư hỏng nặng do bên vận chuyển làm rơi vỡ. Tôi không kê khai giá trị hàng hóa mà chỉ ghi chủng loại. Giờ tôi muốn biết mình là người thuê vận tải thì được bồi thường thế nào và có phải trả cước vận chuyển cho phần hàng bị hỏng không?”
Bồi thường nhà nước cho người bị thiệt hại
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận 10, TP.HCM. Tôi có một cửa hàng kinh doanh phụ tùng xe máy. Mấy tháng trước, công an phường đến kiểm tra đột xuất, thu giữ hết hàng của tôi vì nghi ngờ hàng giả, nhưng sau đó kết luận là hàng thật và trả lại. Tuy nhiên, việc này làm tôi mất uy tín, thiệt hại doanh thu rất lớn. Tôi có được coi là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không?”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển
“Tôi là ngư dân ở Vũng Tàu, gia đình tôi sống nhờ biển. Mấy hôm trước có tàu chở dầu bị sự cố gần bờ, dầu loang ra khắp nơi làm cá chết nhiều lắm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về việc này không, ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho bà con chúng tôi và môi trường biển bị ảnh hưởng?”
Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi
“Chào luật sư, tôi là chị Mai, ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gia đình tôi có một mảnh đất nông nghiệp đã sử dụng hơn 30 năm nhưng chưa kịp làm sổ đỏ. Gần đây, có thông báo Nhà nước sẽ thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi nghe nói sẽ được bồi thường về đất, nhưng không rõ trường hợp của tôi không có giấy tờ thì có được bồi thường không và thủ tục thế nào. Rất mong luật sư tư vấn giúp.”
Thời hiệu yêu cầu thi hành án dân sự
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, ở Quận 1, TP.HCM. Cách đây 3 năm, tôi thắng kiện một vụ tranh chấp đất đai và Tòa án đã ra bản án yêu cầu bên kia trả lại đất và bồi thường. Do bận việc gia đình, tôi chưa kịp nộp đơn yêu cầu thi hành án. Giờ tôi muốn nộp thì có còn kịp không, hay đã hết thời hiệu rồi?”
Tái bảo hiểm nông nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa, chuyên trồng lúa. Vụ vừa rồi bị bão lớn mất trắng, tôi đã làm hồ sơ yêu cầu bồi thường bảo hiểm nông nghiệp rồi. Nhưng hôm trước nghe mấy anh bên công ty bảo hiểm nói gì đến 'tái bảo hiểm' nên tôi lo quá, không biết cái này có ảnh hưởng gì đến việc tôi được bồi thường không? Liệu có phải chờ bên tái bảo hiểm duyệt thì tôi mới được nhận tiền không ạ?”
Nhà nước thu hồi đất và quyền lợi người sử dụng
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất trồng rau màu đã sử dụng ổn định từ lâu. Gần đây có thông tin Nhà nước sẽ thu hồi một phần đất của chúng tôi để làm đường giao thông. Tôi rất lo lắng không biết quyền lợi của gia đình sẽ được giải quyết thế nào, liệu có được bồi thường thỏa đáng không?”