Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang làm thủ tục xin cấp phép vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng thấy các quy trình, giấy tờ không rõ ràng, hỏi cán bộ thì họ cứ hẹn. Tôi muốn biết liệu cơ quan nhà nước có phải công khai các thông tin này không và tôi có quyền được yêu cầu không?”
Cơ quan lưu trữ lịch sử và tài liệu lưu trữ tư
“Chào luật sư, gia đình tôi ở TP.HCM có giữ nhiều giấy tờ, hình ảnh từ thời ông bà để lại, một số tài liệu có từ trước năm 1975. Tôi nghe nói có 'lưu trữ lịch sử' gì đó chuyên giữ những tài liệu quan trọng này. Luật sư cho tôi hỏi, 'lưu trữ lịch sử' là gì và những tài liệu như của gia đình tôi có thể gửi gắm ở đó được không ạ? Tôi cũng muốn biết quyền lợi của mình khi tiếp cận lại các tài liệu đó nếu gửi đi.”
Hội đồng tư vấn đặc xá
“Chào luật sư, em có anh trai đang chấp hành án phạt tù ở Trại giam T16, Hà Nội. Em nghe nói sắp tới có đợt đặc xá và có nhắc đến 'Hội đồng tư vấn đặc xá' nhưng không rõ cơ quan này là gì và có vai trò như thế nào trong việc xét duyệt đặc xá. Luật sư có thể giải thích giúp em được không ạ?”
Mạng lưới cấp nước: Quy định và Trách nhiệm
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Hoa ở Long Biên, Hà Nội. Tôi đang có ý định mở một quán cà phê nhỏ nhưng lại lo lắng về tình hình cấp nước ở khu vực mình. Thỉnh thoảng nước chảy rất yếu, tôi không rõ liệu đây là vấn đề của cả khu hay chỉ nhà tôi. Tôi muốn biết mạng lưới cấp nước ở đây do ai quản lý và nếu có vấn đề thì liên hệ với cơ quan nào?”
Khái niệm Người bị kiện trong tố tụng hành chính
“Chào luật sư, tôi là một cựu công chức ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa bị cơ quan cũ ra quyết định kỷ luật buộc thôi việc mà tôi cho là không đúng quy định. Tôi muốn khởi kiện ra tòa nhưng không rõ trong trường hợp của tôi thì ai sẽ là người bị kiện? Liệu tôi có kiện được cả cá nhân sếp tôi không, hay chỉ kiện cơ quan thôi?”
Phê duyệt trong hoạt động pháp lý
“Chào chuyên gia, tôi là một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về sản xuất hóa chất thân thiện môi trường. Hiện tại, tôi đang muốn mở rộng nhà máy và cần xin phê duyệt từ các cơ quan chức năng. Tôi không rõ liệu việc phê duyệt này sẽ tuân theo luật nào, có phải là Luật Hóa chất hay có liên quan đến các quy định về đất đai không? Quy trình này phức tạp quá.”
Giải ngân vốn đầu tư công trong nước
“Chào luật sư, tôi là quản lý dự án tại một công ty xây dựng ở Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi đang thi công một dự án hạ tầng giao thông trọng điểm sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Tôi đang gặp một số vướng mắc về quy trình giải ngân vốn. Cụ thể, tôi muốn biết ai là cơ quan chịu trách nhiệm giải ngân và chúng tôi cần làm gì để đảm bảo việc giải ngân diễn ra đúng tiến độ, tránh bị chậm trễ ạ?”
Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu
“Anh N.V.T, một cựu quân nhân ở Đà Nẵng, đang rất lo lắng. Con trai anh là quân nhân, vừa không may gây ra một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng trong khi đang làm nhiệm vụ. Anh nghe nói vụ việc sẽ được xử lý bởi "Viện kiểm sát quân sự quân khu và tương đương". Anh không rõ cơ quan này là gì, có thẩm quyền như thế nào và con trai anh sẽ phải đối mặt với những gì. Anh mong Tuvannhanh.com giải thích rõ hơn về vai trò của cơ quan này trong vụ việc của con trai anh.”
Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã trong quản lý xây dựng
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở ngoại thành Đà Nẵng. Tôi đang muốn xây thêm một nhà kho để mở rộng sản xuất, nhưng không biết phải xin giấy phép ở đâu. Có người bảo lên **Ủy ban nhân dân thành phố**, người lại nói xuống **Ủy ban nhân dân xã**. Tôi cũng nghe nói có **Bộ Xây dựng** nữa. Tôi đang rất bối rối, không biết cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết việc cấp phép xây dựng cho trường hợp của tôi?”
Phân loại và quy định pháp luật đối với Phần mềm trong quản lý tài sản công
“Chào chuyên gia, tôi là giám đốc một startup công nghệ ở Đà Nẵng. Chúng tôi đang phát triển một phần mềm quản lý tài sản cho các cơ quan nhà nước trên địa bàn. Tôi muốn hỏi, liệu **phần mềm** của chúng tôi có được coi là **tài sản công** không và việc phát triển, sử dụng nó có chịu những quy định pháp luật nào, đặc biệt nếu nó được dùng trong các lĩnh vực đặc thù như quản lý hóa chất hay điện lực?”
Xử lý người bệnh không có người nhận
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là y tá ở Bệnh viện Đa khoa huyện Hóc Môn. Tuần trước, bệnh viện chúng tôi tiếp nhận một bệnh nhân cấp cứu không có giấy tờ tùy thân, cũng không có người nhà đi cùng. Bệnh nhân này sau khi điều trị ổn định thì bị mất trí nhớ tạm thời, không thể cung cấp thông tin cá nhân. Chúng tôi không biết phải làm gì tiếp theo để xử lý trường hợp này, có phải báo công an hay cơ quan nào không?”
Quy định chung về Báo cáo thống kê
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận được yêu cầu từ cơ quan thuế về việc nộp "báo cáo thống kê" định kỳ. Tôi không rõ báo cáo này bao gồm những gì, có phải chỉ là số liệu doanh thu không, và tôi cần chuẩn bị như thế nào để tránh sai sót?”
Cưỡng chế thi hành nghĩa vụ thuế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Do tình hình kinh doanh khó khăn, tôi có nợ một khoản thuế và đã bị cơ quan thuế ra quyết định cưỡng chế. Tôi rất lo lắng không biết họ sẽ áp dụng biện pháp gì, liệu có bị kê biên hết tài sản không, đặc biệt là căn nhà tôi đang ở. Mong được tư vấn ạ.”
Cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh
“Tôi là chủ một trại nuôi tôm ở Bạc Liêu, đang muốn mở rộng quy mô nhưng không biết phải liên hệ với cơ quan nào để xin các giấy phép liên quan đến thủy sản. Nghe nói có 'Cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh' nhưng không rõ đó là Chi cục hay Sở Nông nghiệp. Tôi cần biết chính xác để nộp hồ sơ cho đúng chỗ, không mất thời gian đi lại.”
Trung tâm quản lý điều hành giao thông khu vực
“Chào luật sư, tôi là tài xế xe tải ở Đồng Nai, hay chạy đường cao tốc Bắc-Nam. Mấy lần gặp sự cố trên đường, tôi thấy có nhiều đơn vị tham gia xử lý, từ cảnh sát giao thông đến mấy anh bên đường bộ. Tôi nghe nói có cái 'Trung tâm quản lý điều hành giao thông khu vực' nhưng không rõ họ làm gì, có phải là cơ quan chính quản lý đường cao tốc không, và họ thuộc về ai? Liệu có phải chỉ xử lý trên cao tốc hay cả đường bộ thường nữa?”
Quản lý và quy hoạch nguồn nước liên tỉnh
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở An Giang. Gia đình tôi có mấy hecta ruộng lúa ở vùng giáp ranh với Đồng Tháp, nguồn nước tưới chính là từ một con kênh chảy từ bên Đồng Tháp qua. Gần đây, tôi thấy bên đó có dự án xả thải vào kênh, tôi lo ảnh hưởng đến chất lượng nước. Không biết mình có quyền gì để phản đối hay cơ quan nào sẽ quản lý cái **nguồn nước liên tỉnh** này không ạ? Tôi nên làm gì?”
Khái niệm và quy định pháp luật về hoạt động báo chí
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là N.V.H, phóng viên tự do ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi thường xuyên viết bài, quay video và đăng tải lên các nền tảng mạng xã hội cá nhân như Facebook, YouTube để chia sẻ thông tin, phân tích các vấn đề xã hội. Tôi muốn hỏi liệu những hoạt động này của tôi có được xem là **hoạt động báo chí** theo quy định pháp luật không? Tôi có phải tuân thủ các quy định như các cơ quan báo chí chính thống không, và nếu vi phạm thì có bị xử lý như thế nào?”
Xác định Cơ quan quản lý trực tiếp khi đi học nước ngoài
“Tôi là cán bộ công chức đang làm việc tại Sở Xây dựng Hà Nội. Sắp tới tôi có cơ hội nhận học bổng đi nghiên cứu sinh tiến sĩ tại nước ngoài. Để hoàn thiện hồ sơ, tôi cần có sự đồng ý của 'cơ quan quản lý trực tiếp'. Vậy, Sở Xây dựng có phải là 'cơ quan quản lý trực tiếp' của tôi không, hay tôi cần phải xin ý kiến từ cấp cao hơn?”
Cơ quan quản lý đường bộ và thẩm quyền theo cấp hành chính
“Tôi là chủ quán cà phê mới mở ở quận 1, TP.HCM. Quán tôi có một phần vỉa hè khá rộng, tôi muốn kê thêm vài bộ bàn ghế nhỏ để khách ngồi ngoài trời. Tôi nghe nói phải xin phép cơ quan quản lý đường bộ nhưng không biết cụ thể là cơ quan nào ở cấp quận hay thành phố, và thủ tục ra sao. Nhờ Tuvannhanh.com tư vấn giúp tôi cần liên hệ với ai để được hướng dẫn đúng quy định.”
Trữ lượng tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là chủ một mỏ đá nhỏ ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Gần đây, tôi nhận được thông báo về việc tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và có nhắc đến khái niệm **trữ lượng tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản**. Tôi không rõ cụ thể trữ lượng này được xác định như thế nào, ai sẽ là người thẩm định và nó ảnh hưởng ra sao đến số tiền tôi phải nộp. Liệu có cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc xác định trữ lượng này không?”
Hội đồng tư vấn đặc xá và vai trò của Chủ tịch nước
“Chào Tuvannhanh.com, em trai tôi ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đang thụ án tù về tội cố ý gây thương tích. Gia đình tôi nghe nói sắp tới có đợt đặc xá nhân dịp lễ lớn của đất nước. Tôi là một công nhân may, không rành luật pháp lắm, nhưng muốn hỏi là ai sẽ là người quyết định việc đặc xá này và có cơ quan nào đứng ra tư vấn, xem xét các trường hợp không? Liệu em tôi có cơ hội được xem xét không?”
Quản lý và xử lý khoáng sản độc hại
“Gia đình tôi sống ở huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, gần một khu mỏ cũ. Gần đây, nhiều người trong làng bị ho, khó thở, cây cối xung quanh cũng héo úa. Chúng tôi nghe nói có thể do **khoáng sản độc hại** từ mỏ cũ phát tán ra. Tôi muốn hỏi, liệu có cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm tra và xử lý vấn đề này không, và người dân như chúng tôi cần làm gì để được bảo vệ?”
Công tác dân số và trách nhiệm của công dân
“Chị H. ở Hà Nội đang làm việc tại một cơ quan nhà nước. Chị nghe nói nhiều về "công tác dân số" nhưng không rõ cụ thể nó bao gồm những gì và trách nhiệm của chị trong công tác này là gì, đặc biệt khi cơ quan chị đang triển khai nhiều hoạt động liên quan. Chị muốn biết liệu Nhà nước có hỗ trợ gì cho các hoạt động này không.”
Quản lý vật liệu nổ công nghiệp tại địa phương
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM chuyên về san lấp mặt bằng. Sắp tới, chúng tôi có một dự án khai thác đá nhỏ, cần sử dụng vật liệu nổ công nghiệp. Tôi đang rất băn khoăn không biết quy trình xin phép, quản lý loại vật liệu này ở địa phương mình như thế nào, và cần liên hệ với cơ quan nào để được hướng dẫn cụ thể. Liệu có quy định nào về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc này không ạ?”