Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Vai trò và quyền lợi của Cán bộ công đoàn
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, công nhân tại một nhà máy may ở Bình Dương. Gần đây tôi được bầu làm cán bộ công đoàn ở công ty. Tôi muốn hỏi là một cán bộ công đoàn thì tôi có những trách nhiệm gì và có được hưởng những quyền lợi gì đặc biệt không, hay chỉ là quyền lợi chung của đoàn viên thôi? Tôi hơi bối rối về vai trò mới này.”
Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật
“Anh N.V.H, 38 tuổi, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Quận 7, TP.HCM, đang rất bức xúc. Anh nghi ngờ một công ty đối thủ đã sử dụng hóa đơn giả để trốn thuế, không chỉ gây thất thoát cho ngân sách nhà nước mà còn tạo lợi thế cạnh tranh không lành mạnh, khiến cửa hàng của anh bị ảnh hưởng doanh thu nghiêm trọng. Anh muốn biết liệu hành vi này có thể tố cáo được không và anh cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Hoạt động cho vay và các quy định pháp luật liên quan
“Chị L.T.L ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một tiệm cà phê nhỏ, đang muốn vay vốn ngân hàng để mở rộng kinh doanh nhưng không rõ về các điều khoản cho vay và quyền lợi của mình. Chị nghe nói có nhiều luật liên quan đến việc này nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Chị muốn hỏi về khái niệm cho vay và những quy định pháp luật cơ bản để chị có thể hiểu rõ hơn trước khi làm việc với ngân hàng.”
Quy định pháp luật về suy thoái môi trường và trách nhiệm liên quan
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Mấy năm nay, nước sông gần ruộng nhà tôi bị ô nhiễm nặng, cá chết nhiều, cây trồng cũng kém phát triển. Gia đình tôi hay bị bệnh hô hấp. Tôi nghi là do nhà máy xả thải gần đây. Đây có phải là suy thoái môi trường không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Mục tiêu duy trì mức sinh thay thế
“Chị Hạnh, 28 tuổi, công nhân may ở khu công nghiệp Bình Dương, đang băn khoăn về việc sinh con. Chị nghe nói Nhà nước đang khuyến khích 'mức sinh thay thế' là 2,1 con/phụ nữ. Chị và chồng đang muốn kế hoạch chỉ sinh 1 con để tập trung nuôi dạy tốt, nhưng lại lo lắng không biết liệu có vi phạm quy định gì hay không, hoặc có bị ảnh hưởng quyền lợi gì không nếu không đạt 'mức sinh thay thế' đó.”
Quyết định kỷ luật buộc thôi việc của công chức
“Chị H. làm việc tại Sở Xây dựng Hà Nội được 10 năm. Vừa rồi, chị nhận được quyết định kỷ luật buộc thôi việc với lý do không chính đáng. Chị muốn hỏi quyết định này có thể bị hủy bỏ không và chị cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi của công dân
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở một xã vùng cao của tỉnh Hà Giang, mới cưới được hơn một năm. Chúng tôi muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình và cách nuôi con khỏe mạnh, nhưng ở đây thông tin còn hạn chế lắm. Không biết có những dịch vụ nào của nhà nước hỗ trợ chúng tôi không và làm sao để tiếp cận được ạ?”
Khái niệm dự án đầu tư công khẩn cấp
“Gia đình tôi ở huyện Duy Xuyên, Quảng Nam, đang lo lắng vì nghe tin sắp có dự án làm đê chống lũ khẩn cấp đi qua đất nhà mình. Tôi làm nông nghiệp, đất là nguồn sống chính. Tôi muốn hỏi dự án đầu tư công khẩn cấp là gì và liệu đất của tôi có bị thu hồi không, và nếu có thì quyền lợi của tôi sẽ được đảm bảo như thế nào?”
Ngạch sĩ quan tại ngũ và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, 35 tuổi, ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Tôi đang làm việc tại một công ty xây dựng. Em trai tôi vừa tốt nghiệp trường sĩ quan và đang phân vân không biết mình có thuộc "ngạch sĩ quan tại ngũ" hay không, và điều này có ý nghĩa gì đối với sự nghiệp của em ấy trong quân đội. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về thuật ngữ này và các quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không ạ?”
Vai trò của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong tố tụng hành chính
“Chị Hạnh ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một cửa hàng kinh doanh. Gần đây, có vụ kiện hành chính giữa một công ty xây dựng và UBND Quận liên quan đến giấy phép xây dựng gần cửa hàng của chị. Chị lo lắng vụ kiện này có thể ảnh hưởng đến việc kinh doanh của mình, nhưng không biết mình có được tham gia vào vụ án không.”
Quan hệ lao động và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Mấy tháng nay công ty hay bắt tăng ca nhưng không trả lương thêm, với lại hợp đồng lao động của tôi cũng không rõ ràng. Tôi muốn hỏi là cái 'quan hệ lao động' giữa tôi và công ty là gì và tôi có quyền lợi gì khi công ty không thực hiện đúng như vậy không?”
Cơ quan lưu trữ lịch sử và tài liệu lưu trữ tư
“Chào luật sư, gia đình tôi ở TP.HCM có giữ nhiều giấy tờ, hình ảnh từ thời ông bà để lại, một số tài liệu có từ trước năm 1975. Tôi nghe nói có 'lưu trữ lịch sử' gì đó chuyên giữ những tài liệu quan trọng này. Luật sư cho tôi hỏi, 'lưu trữ lịch sử' là gì và những tài liệu như của gia đình tôi có thể gửi gắm ở đó được không ạ? Tôi cũng muốn biết quyền lợi của mình khi tiếp cận lại các tài liệu đó nếu gửi đi.”
Trộm cắp điện và các hành vi vi phạm pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy hóa đơn tiền điện của mình tăng đột biến mà không rõ lý do, trong khi lượng khách và hoạt động kinh doanh vẫn như cũ. Tôi nghi ngờ hàng xóm bên cạnh đang câu trộm điện của quán tôi vì tôi thấy họ hay sửa chữa đường dây điện vào ban đêm. Nếu đúng như vậy, hành vi này có bị pháp luật xử lý không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quyền và hỗ trợ cho người đang trong quá trình xác định là nạn nhân mua bán người
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, có một người phụ nữ hàng xóm của tôi, chị ấy mới trở về từ Campuchia trong tình trạng rất hoảng loạn, kể rằng mình bị lừa bán sang đó. Hiện tại, công an địa phương đang làm việc với chị ấy để xác minh thông tin. Tôi nghe nói chị ấy đang được gọi là 'người đang trong quá trình xác định là nạn nhân'. Vậy chị ấy có quyền lợi gì không, và có được hỗ trợ gì trong giai đoạn này không ạ? Tôi lo cho chị ấy quá.”
Quyền lợi của Chủ sở hữu nhà chung cư khi cải tạo, xây dựng lại
“Chị Lan, một giáo viên đã về hưu, hiện đang sống tại căn hộ chung cư cũ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, chị nghe tin chung cư của mình nằm trong diện quy hoạch cải tạo, xây dựng lại. Chị rất lo lắng không biết quyền lợi của mình với tư cách là chủ sở hữu nhà chung cư sẽ được đảm bảo như thế nào, đặc biệt là về việc bồi thường và tái định cư.”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam và vai trò trong thành lập công đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là Mai, làm quản lý nhân sự ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang có ý định thành lập công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi người lao động. Tôi nghe nói phải tuân thủ Điều lệ Công đoàn Việt Nam nhưng không rõ cụ thể là gì và nó quy định những gì để chúng tôi có thể làm đúng các bước?”
Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích và quy trình giải quyết
“Chào luật sư, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Bình Dương. Hiện tại, công nhân chúng tôi đang rất bức xúc vì lương thấp và giờ làm việc quá dài mà không được tăng ca đúng mức. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên ban giám đốc để đòi tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc nhưng họ cứ lờ đi. Giờ chúng tôi muốn đình công nhưng không biết có đúng luật không, và phải làm thế nào để đòi quyền lợi một cách hợp pháp? Đây có phải là **tranh chấp lao động tập thể về lợi ích** không ạ?”
Quản lý và phòng chống cạn kiệt nguồn nước
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Mấy năm nay, giếng khoan nhà tôi cứ cạn dần, nước nhiễm mặn ngày càng nặng, không đủ nước tưới cho vườn rau nữa. Tôi nghe nói có luật về việc cạn kiệt nguồn nước nhưng không rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình là gì, liệu có ai giúp được không? Tình hình này làm tôi lo lắng quá.”
Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Quy định và quyền lợi
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, 35 tuổi, hiện đang bán hàng online tại Quận 1, TP.HCM. Vì không có hợp đồng lao động nên tôi rất băn khoăn về việc làm sao để có lương hưu sau này. Tôi nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện nhưng không rõ mình có tham gia được không, quyền lợi thế nào và có được hỗ trợ gì không vì tôi lo chi phí đóng sẽ cao.”
Hòa giải tranh chấp người tiêu dùng
“Chào luật sư, tôi ở Hà Nội, mới mua cái máy giặt ở siêu thị điện máy được 2 tháng thì nó hỏng. Tôi liên hệ cửa hàng thì họ cứ vòng vo không chịu bảo hành, đổi trả gì cả. Giờ tôi không biết phải làm sao để đòi quyền lợi của mình, có cách nào giải quyết mà không phải ra tòa không?”
Định nghĩa Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi làm shipper cho một ứng dụng giao hàng. Gần đây tôi thấy công ty yêu cầu tôi phải tuân thủ rất nhiều quy định, giờ giấc làm việc cũng bị kiểm soát chặt chẽ. Tôi không biết mình có được coi là **người lao động** theo luật không, hay chỉ là đối tác độc lập? Quyền lợi của tôi sẽ khác nhau thế nào ạ?”
Trận địa phòng không và quyền lợi người dân
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, một nông dân ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Gần đây, tôi thấy có một số hoạt động khảo sát đất đai gần khu vực nương chè nhà tôi, và nghe loáng thoáng nói là sẽ xây dựng 'trận địa phòng không'. Tôi không rõ 'trận địa phòng không' là gì và liệu việc này có ảnh hưởng đến đất đai và cuộc sống của gia đình tôi không? Tôi lo lắm vì đây là nguồn sống chính của chúng tôi.”
Hủy hoại đất: Quy định và xử lý vi phạm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Đồng Nai. Mấy tháng nay, ông hàng xóm cạnh rẫy nhà tôi cứ đổ xà bần, rác thải xây dựng sang phần đất giáp ranh, làm đất nhà tôi bị lèn chặt, không trồng trọt được nữa. Tôi lo đất bị hủy hoại thì có bị phạt không và tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình? Liệu có thời hạn nào để tôi khiếu nại không?”
Quyền lợi của lao động nữ khi thay đổi nơi làm việc
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang mang thai tháng thứ 7 thì công ty thông báo sẽ chuyển tôi sang làm việc ở một chi nhánh mới cách công ty cũ gần 30km, đường đi lại rất khó khăn. Tôi lo lắng việc đi lại xa xôi sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của tôi và em bé. Công ty có được phép làm vậy không và tôi có quyền từ chối không?”