Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định pháp luật về mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ dân số ở xã Bình An, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Gần đây, chúng tôi nhận thấy tỷ lệ sinh con trai đang cao hơn nhiều so với con gái, có vẻ như người dân vẫn còn tư tưởng trọng nam khinh nữ. Tôi lo ngại về **mất cân bằng giới tính khi sinh** sẽ gây ra nhiều hệ lụy xã hội trong tương lai. Xin hỏi pháp luật có quy định gì để giảm thiểu tình trạng này không ạ?”
Vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ phòng tài chính ở huyện miền núi. Sắp tới, huyện chúng tôi có một dự án xây dựng đường giao thông nông thôn rất cần thiết nhưng ngân sách địa phương không đủ. Tôi nghe nói có nguồn 'vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương' nhưng chưa rõ làm sao để tiếp cận và quy trình như thế nào. Chuyên gia có thể giải thích giúp tôi không?”
Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế thôn bản ở xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam. Gần đây, khi tôi đi tuyên truyền về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình và tư vấn sức khỏe sinh sản cho bà con, một số người dân lại cho rằng đây không phải là nhiệm vụ của y tế xã và cản trở tôi. Thậm chí có người còn nói tôi đang làm sai quy định. Tôi muốn hỏi liệu việc cung cấp thông tin và dịch vụ như vậy có đúng là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi có được phép thực hiện không?”
Quyền tiếp cận dịch vụ dân số và kế hoạch hóa gia đình
“Chào chuyên gia, tôi là vợ chồng trẻ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Chúng tôi muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình nhưng khi hỏi ở trạm y tế xã thì cán bộ có vẻ không nhiệt tình, còn nói bóng gió là 'cứ đẻ đi rồi tính'. Chúng tôi cảm thấy hơi khó xử và không biết có phải mình đang bị cản trở tiếp cận dịch vụ không. Mong chuyên gia tư vấn.”
Khái niệm và nguyên tắc liên quan đến Dân số
“Ông P.V.T, một cán bộ địa chính xã tại Tỉnh Đồng Nai, đang chuẩn bị báo cáo về tình hình dân cư để phục vụ công tác quy hoạch đất đai của xã. Ông băn khoăn không biết **dân số** được định nghĩa chính xác theo luật là gì để đảm bảo tính pháp lý khi trích dẫn. Ông cũng muốn biết liệu có những quy định chung nào về việc thực hiện công tác dân số mà ông cần lưu ý không.”
Quy định về chỗ ở hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, năm nay 38 tuổi, đang sinh sống và buôn bán nhỏ ở khu vực gần cảng Hải Phòng. Gia đình tôi đã sống trên một chiếc thuyền lớn neo đậu cố định ở đây nhiều năm nay. Gần đây, tôi muốn làm thủ tục đăng ký thường trú cho các con đi học nhưng cán bộ phường nói thuyền không phải là chỗ ở hợp pháp nên không được. Luật sư cho tôi hỏi, liệu thuyền có được coi là chỗ ở hợp pháp để đăng ký cư trú không ạ?”
Cháy có diễn biến phức tạp trong công tác PCCC
“Chào chuyên gia, tôi là giám đốc một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử lớn ở Khu công nghiệp Bình Chiểu, TP. Thủ Đức. Tuần trước, nhà máy của tôi không may xảy ra hỏa hoạn. May mắn là đã được kiểm soát kịp thời, nhưng trong quá trình chữa cháy, một cán bộ PCCC có nhắc đến cụm từ 'cháy có diễn biến phức tạp'. Tôi không hiểu rõ thuật ngữ này nghĩa là gì và nó có ý nghĩa gì đối với việc ứng phó hay trách nhiệm của nhà máy tôi không? Mong chuyên gia giải thích giúp.”
Hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ pháp chế ở Quận 1, TP.HCM. Công việc của tôi thường xuyên phải tìm kiếm và áp dụng các văn bản pháp luật mới nhất. Gần đây, tôi nghe nói về việc 'hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật', nhưng tôi chưa hiểu rõ lắm về quy trình này và nó có giúp ích gì cho việc tìm kiếm, áp dụng pháp luật của tôi không? Liệu có cách nào để tôi dễ dàng tiếp cận các văn bản đã được hệ thống hóa không?”
Khái niệm và Nguyên tắc nâng cao chất lượng dân số
“Tôi là cán bộ phụ trách công tác dân số ở phường X, quận Y, Hà Nội. Gần đây, chúng tôi đang xây dựng các chương trình nâng cao chất lượng dân số tại địa phương. Tôi muốn hỏi, theo quy định pháp luật, 'chất lượng dân số' được hiểu như thế nào và có những nguyên tắc nào cần tuân thủ khi thực hiện các hoạt động này?”
Lồng ghép bình đẳng giới trong văn bản pháp luật
“Tôi là cán bộ pháp chế ở Sở Tư pháp TP.HCM. Sắp tới, Sở có nhiệm vụ tham gia góp ý vào dự thảo nghị định mới về quản lý đô thị. Tôi đang băn khoăn không biết làm sao để đảm bảo yếu tố bình đẳng giới được lồng ghép hiệu quả trong quá trình xây dựng văn bản này, đặc biệt là các quy định liên quan đến quy hoạch và sử dụng đất. Liệu có quy định cụ thể nào hướng dẫn việc này không?”
Xác định Cơ quan quản lý trực tiếp khi đi học nước ngoài
“Tôi là cán bộ công chức đang làm việc tại Sở Xây dựng Hà Nội. Sắp tới tôi có cơ hội nhận học bổng đi nghiên cứu sinh tiến sĩ tại nước ngoài. Để hoàn thiện hồ sơ, tôi cần có sự đồng ý của 'cơ quan quản lý trực tiếp'. Vậy, Sở Xây dựng có phải là 'cơ quan quản lý trực tiếp' của tôi không, hay tôi cần phải xin ý kiến từ cấp cao hơn?”
Trích lập dự phòng rủi ro tín dụng theo Nghị định 86/2024
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ tín dụng ở một Quỹ tín dụng nhân dân tại Hà Nội. Gần đây, chúng tôi có một khoản vay lớn sắp đến hạn nhưng khách hàng đang gặp khó khăn. Tôi đang phải tính toán **dự phòng rủi ro** cụ thể cho khoản vay này để báo cáo cấp trên. Tôi không rõ cách xác định giá trị tài sản bảo đảm, cụ thể là vàng miếng, để đưa vào công thức tính dự phòng theo quy định mới của Nghị định 86/2024. Mong được tư vấn cụ thể.”
Chế độ nghỉ hưu của cán bộ, công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, 58 tuổi, hiện đang là công chức tại Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Dương. Tôi nghe nói sắp đến tuổi nghỉ hưu nhưng không rõ mình đã đủ điều kiện hay chưa, và liệu có phải tự làm thủ tục gì không. Tôi muốn biết chính xác mình có thuộc diện 'cán bộ, công chức đủ điều kiện và đủ tuổi nghỉ hưu' theo quy định không?”
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một cán bộ xã ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận thấy số lượng người cao tuổi trong xã mình ngày càng tăng, nhiều người gặp khó khăn trong sinh hoạt và tiếp cận dịch vụ y tế. Tôi muốn hỏi liệu có chính sách nào của Nhà nước để hỗ trợ địa phương tôi trong việc thích ứng với tình trạng già hóa dân số này không?”
Cán bộ chuyên trách bảo vệ an ninh, trật tự và trách nhiệm công dân
“Tôi là một người dân ở phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy có cán bộ chuyên trách an ninh trật tự đến khu phố để phổ biến một số quy định và yêu cầu người dân hợp tác trong việc phòng chống tội phạm. Tôi không rõ **cán bộ chuyên trách bảo vệ an ninh, trật tự** là ai và liệu tôi có bắt buộc phải làm theo mọi yêu cầu của họ không?”
Nâng cao chất lượng dân số theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là một cán bộ y tế thôn bản ở huyện miền núi Mường Lát, Thanh Hóa. Gần đây, tôi thấy nhiều gia đình ở đây còn khó khăn, trẻ em chưa được chăm sóc đầy đủ về dinh dưỡng và giáo dục, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ. Tôi nghe nói về việc **nâng cao chất lượng dân số** nhưng không rõ trách nhiệm của nhà nước và cộng đồng trong việc này là gì, liệu có luật nào quy định cụ thể không ạ?”
Nâng cao chất lượng dân số
“Chào Tuvannhanh.com. Tôi là Ông N.V.A, cán bộ ở Phòng Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tại một huyện vùng cao của Hà Giang. Chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương và muốn đưa mục tiêu 'nâng cao chất lượng dân số' vào. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ 'chất lượng dân số' là gì và tại sao lại cần phải nâng cao. Xin hỏi, pháp luật quy định thế nào về khái niệm này và tầm quan trọng của nó trong phát triển?”
Quy định pháp luật về Dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ y tế dự phòng tại một trung tâm y tế quận ở TP. Hồ Chí Minh. Chúng tôi đang muốn mở rộng các hoạt động liên quan đến công tác dân số tại địa phương, đặc biệt là các dịch vụ tư vấn sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Tuy nhiên, tôi không rõ các hoạt động này có được xem là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật hay không và có những nguyên tắc nào cần tuân thủ khi thực hiện. Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Quy định về chỉ giới xây dựng
“Tôi là chị Lan, sống ở Quận 7, TP.HCM. Gia đình tôi chuẩn bị xây lại nhà cấp 4 thành nhà 3 tầng. Khi xin giấy phép xây dựng thì được cán bộ đô thị báo là phải lùi vào 2m so với ranh đất vì vướng chỉ giới xây dựng. Tôi không hiểu chỉ giới xây dựng là gì và tại sao lại phải lùi vào như vậy, có cách nào để xây sát ranh không?”
Quy định về Cốt Xây Dựng trong Quy Hoạch Nông Thôn
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, đang có kế hoạch xây lại nhà cấp 4 thành nhà lầu để tiện kinh doanh tạp hóa. Khi làm hồ sơ xin phép xây dựng, cán bộ địa chính có nhắc đến việc phải tuân thủ 'cốt xây dựng' theo quy hoạch của xã. Tôi không hiểu rõ 'cốt xây dựng' là gì và tại sao lại quan trọng như vậy. Liệu tôi có thể xây cao hơn hay thấp hơn theo ý mình không, hay phải tuân thủ theo quy định nào? Nếu không tuân thủ thì có bị phạt gì không?”
Kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và quy trình ghi danh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ văn hóa ở huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông. Chúng tôi có một nghề dệt thổ cẩm truyền thống của bà con dân tộc M'Nông đang có nguy cơ mai một. Tôi muốn làm hồ sơ để được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, nhưng không biết bắt đầu từ đâu, đặc biệt là về việc thu thập thông tin và tài liệu. Đây có phải là hoạt động 'kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể' không và chúng tôi cần làm gì để thực hiện việc này một cách bài bản?”
Vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng trong thi hành án hành chính
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở Đà Nẵng. Chồng tôi là cán bộ địa chính phường, đang bị xem xét trách nhiệm vì chậm thi hành một quyết định hành chính của Tòa án, gây thiệt hại cho một người dân. Tôi nghe nói có thể bị xếp vào mức 'vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng'. Tôi rất lo lắng, không biết mức độ này được định nghĩa cụ thể như thế nào và chồng tôi có thể phải đối mặt với những gì?”
Nâng cao chất lượng dân số tại địa phương
“Tôi là một cán bộ văn hóa ở huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gần đây, tôi rất trăn trở về việc làm sao để nâng cao chất lượng dân số tại địa phương mình. Cụ thể là các chương trình giáo dục, y tế cho trẻ em và thanh thiếu niên còn hạn chế. Tôi muốn biết liệu có quy định pháp luật nào về việc này để tôi có thể kiến nghị lên cấp trên không?”
Nâng cao chất lượng dân số theo quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang làm cán bộ dân số ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, huyện tôi đang triển khai nhiều chương trình về dân số, đặc biệt là các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dân số. Tôi muốn hỏi là pháp luật hiện hành quy định về 'chất lượng dân số' như thế nào và Nhà nước có những chính sách gì để thực hiện mục tiêu này? Tôi cần thông tin để giải thích rõ hơn cho bà con và các cộng tác viên.”