Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền được tiếp cận dịch vụ dân số và các hành vi cấm cản trở
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM, mới cưới và muốn tìm hiểu về các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Tuy nhiên, khi chúng tôi đến trạm y tế xã thì cán bộ lại có vẻ không nhiệt tình tư vấn, thậm chí còn nói những lời lẽ khó nghe, khiến chúng tôi rất khó chịu và không biết phải làm sao để tiếp cận thông tin, dịch vụ một cách đầy đủ. Liệu có quy định nào bảo vệ quyền của chúng tôi trong việc này không?”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ độc thân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một phụ nữ độc thân, năm nay 38 tuổi, đang làm việc tại một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi rất mong muốn có con nhưng chưa tìm được người phù hợp để kết hôn. Gần đây tôi tìm hiểu về phương pháp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và nghe nói phụ nữ độc thân cũng có thể thực hiện được. Vậy không biết trường hợp của tôi có đủ điều kiện để thực hiện kỹ thuật này theo quy định pháp luật Việt Nam không?”
Quản lý Dân số và Tác động đến Cộng đồng
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Em đang mang bầu bé đầu lòng và tụi em cũng đang tính toán sinh thêm con nữa. Nhưng em nghe nói dạo này ở xã mình nhiều gia đình trẻ không muốn sinh con, hoặc chỉ sinh một bé thôi. Em lo lắng không biết nếu dân số ở địa phương mình giảm sút thì có ảnh hưởng gì đến các chính sách hỗ trợ, trường học, hay dịch vụ y tế cho con cái tụi em sau này không ạ? Liệu có quy định nào của nhà nước về việc này không?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đang muốn chủ động kế hoạch hóa gia đình để đảm bảo tài chính và sức khỏe, nhưng bố mẹ hai bên lại muốn chúng tôi sinh con sớm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định cụ thể nào về quyền tự quyết của vợ chồng trong việc sinh con không, và làm sao để chúng tôi có thể tự tin thực hiện quyết định của mình?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cần Giờ, TP.HCM mới cưới nhau được một năm. Gia đình hai bên cứ giục tụi em sinh con sớm, nhưng tụi em muốn kế hoạch thêm vài năm nữa để ổn định công việc bán quán ăn. Em nghe nói có luật về kế hoạch hóa gia đình nhưng không rõ quyền của mình đến đâu, liệu có ai ép buộc tụi em phải sinh con ngay được không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Vợ chồng tôi ở TP.HCM đang dự định sinh con thứ hai, nhưng nghe nói nhiều về "mức sinh thay thế" và chính sách khuyến khích sinh đẻ của nhà nước. Tôi không rõ liệu có quy định pháp luật nào cụ thể về số con hay các chính sách hỗ trợ để duy trì mức sinh này không, và liệu việc sinh thêm con có được ưu đãi gì về thuế hay phúc lợi không.”
Mức sinh thay thế và chính sách dân số tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên mầm non ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Vợ chồng tôi mới cưới, đang dự định có con nhưng cũng lo lắng về việc sinh ít con có bị xã hội đánh giá không. Tôi có nghe nói về 'mức sinh thay thế' trên báo đài, không biết nhà nước có khuyến khích sinh con để đạt mức này không? Liệu có chính sách gì hỗ trợ chúng tôi không ạ?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết
“Chào luật sư, vợ chồng tôi mới cưới được 2 năm, đang ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Cả hai đều làm công nhân. Bố mẹ chồng tôi cứ giục mãi chuyện sinh con, muốn có cháu bế sớm. Chúng tôi thì muốn đợi thêm 2-3 năm nữa để ổn định tài chính hơn, nhưng không biết có được quyền tự quyết định không hay phải nghe lời gia đình. Luật pháp có quy định gì về chuyện này không ạ?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi gia đình
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở Bình Dương. Vợ chồng tôi mới cưới, đang tính chuyện con cái. Dạo này tôi nghe đài báo nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và Nhà nước khuyến khích sinh con. Tôi không hiểu rõ lắm 'mức sinh thay thế' là gì và chính sách này có ảnh hưởng gì đến gia đình tôi không, liệu có ưu đãi gì nếu chúng tôi sinh đủ số con theo khuyến nghị không?”
Mức sinh thay thế trong chính sách dân số
“Chào luật sư, tôi là một công nhân ở Bình Dương. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và nó có ảnh hưởng gì đến gia đình tôi không, ví dụ như có chính sách hỗ trợ gì không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Tôi là chị H.T.L, ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vợ chồng tôi đang phân vân có nên sinh thêm con thứ hai hay không. Gần đây tôi có nghe nói về chính sách duy trì 'mức sinh thay thế' của Nhà nước. Không biết chính sách này cụ thể là gì và có ảnh hưởng gì đến quyết định sinh con của gia đình tôi không?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết về sinh sản
“Chị em ở quê em (huyện Bình Chánh, TP.HCM) hay bàn tán về việc sinh con, có người bảo phải đẻ nhiều con trai để nối dõi, có người lại bảo đẻ ít thôi cho dễ nuôi. Em là công nhân may, mới cưới chồng, cũng đang băn khoăn không biết Nhà nước có quy định gì về số con hay không, hay vợ chồng em được tự quyết định ạ? Em nghe nói có cái "kế hoạch hóa gia đình" mà không rõ cụ thể là gì.”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng núi của tỉnh Hà Giang. Gần đây, tôi thấy nhiều gia đình trong thôn cứ sinh con trai thì mừng lắm, còn con gái thì có vẻ không vui bằng. Tôi lo ngại tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến việc **mất cân bằng giới tính khi sinh** trong tương lai, không biết pháp luật có quy định gì để giải quyết vấn đề này không ạ?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết định sinh con
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng em ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, cả hai đều làm nông nên thu nhập không ổn định. Chúng em mới có một bé, nhưng ông bà nội ngoại thì cứ giục đẻ thêm con trai. Em muốn hỏi là việc sinh bao nhiêu con, khoảng cách thế nào thì vợ chồng em có quyền tự quyết định không, hay phải theo ý gia đình và các quy định của nhà nước ạ? Với lại, nếu vợ chồng em muốn kế hoạch hóa gia đình thì có được hỗ trợ gì không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở Quận 1, TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đang có kế hoạch sinh con thứ hai nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh thêm con để đạt 'mức sinh thay thế'. Tôi không hiểu rõ 'mức sinh thay thế' là gì và chính sách này có ảnh hưởng gì đến gia đình tôi không?”
Xử lý hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và trách nhiệm của cha mẹ
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, ở Quận 1, TP.HCM. Em gái tôi mới sinh con được vài tháng nhưng lại bỏ con lại cho tôi nuôi rồi đi biệt tăm, không liên lạc gì. Tôi không biết phải làm sao, có phải em tôi đã vi phạm pháp luật không và tôi có thể làm gì để bảo vệ cháu bé cũng như yêu cầu em tôi chịu trách nhiệm không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều làm văn phòng. Chúng tôi đã có một bé trai, giờ đang phân vân có nên sinh thêm bé thứ hai không vì chi phí nuôi con ở thành phố quá cao, lại sợ ảnh hưởng công việc của vợ. Tôi nghe nói Nhà nước đang khuyến khích sinh đủ con để đạt 'mức sinh thay thế' gì đó. Vậy có chính sách hỗ trợ cụ thể nào cho những gia đình như chúng tôi để khuyến khích sinh con không ạ? Đặc biệt là ở các thành phố lớn như TP.HCM.”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh ở cộng đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng nông thôn của tỉnh Bắc Giang. Gần đây, tôi nhận thấy có tình trạng nhiều gia đình trong thôn cố gắng sinh con trai, thậm chí có tin đồn về việc một số người đi siêu âm để chọn giới tính. Tỷ lệ bé trai sinh ra cao hơn bé gái rõ rệt. Tôi muốn hỏi, với vai trò trưởng thôn, tôi có thể làm gì để giảm thiểu tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này ở địa phương mình theo quy định pháp luật?”
Quy định pháp luật về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Trần Văn Hùng, cán bộ phụ trách dân số ở xã Bình An, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Hiện nay, xã tôi đang có tình trạng tỷ lệ sinh con trai cao hơn con gái đáng kể, gây ra mất cân bằng giới tính khi sinh. Tôi đang muốn tổ chức một chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức cho người dân về vấn đề này và các hệ lụy của nó. Tuy nhiên, tôi không rõ pháp luật quy định thế nào về các hoạt động truyền thông, vận động để giảm thiểu tình trạng này, đặc biệt là những nội dung nào được khuyến khích hoặc bị cấm. Mong được tư vấn cụ thể.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi cá nhân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang sống ở Quận 1, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi mới kết hôn và đang tính chuyện sinh con. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và các chính sách khuyến khích sinh con. Tôi không rõ liệu chính sách này có ảnh hưởng trực tiếp đến chúng tôi không, và liệu có hỗ trợ gì cho các cặp vợ chồng trẻ muốn sinh con để đạt được 'mức sinh thay thế' mà nhà nước mong muốn không?”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản của phụ nữ độc thân
“Chào chuyên gia, tôi là N.T.H, 38 tuổi, hiện đang làm chuyên viên marketing tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi đã dành nhiều năm cho sự nghiệp và hiện tại vẫn độc thân, nhưng tôi rất mong muốn có một đứa con của riêng mình. Tôi có nghe nói về việc phụ nữ độc thân có thể sinh con bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm nhưng không rõ quy định pháp luật có cho phép hay không và cần những điều kiện gì. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, tôi là vợ chồng trẻ ở Hà Nội, cả hai đều làm văn phòng. Chúng tôi đang tính sinh bé thứ hai nhưng nghe nói có nhiều chính sách khuyến khích sinh con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không ạ?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, 28 tuổi, nhân viên văn phòng ở TP.HCM. Tôi vừa kết hôn được 6 tháng. Vợ chồng tôi muốn đợi thêm 2-3 năm nữa mới sinh con để ổn định tài chính và chuẩn bị tốt hơn. Tuy nhiên, gia đình chồng tôi lại muốn có cháu sớm và thường xuyên giục giã, gây áp lực. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về quyền tự quyết trong việc sinh con và liệu có sự hỗ trợ nào cho các cặp vợ chồng trẻ như chúng tôi không?”
Chính sách giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, cán bộ dân số xã An Bình, huyện Thanh Trì, Hà Nội, năm nay 38 tuổi. Tôi đang rất trăn trở về tình trạng tỷ số giới tính khi sinh tại địa phương mình có xu hướng tăng cao, nhiều gia đình vẫn muốn sinh con trai. Tôi muốn biết Nhà nước có những chính sách, quy định pháp luật nào để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh này, để tôi có cơ sở tuyên truyền cho người dân hiệu quả hơn.”