Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cần Giờ, TP.HCM mới cưới nhau được một năm. Gia đình hai bên cứ giục tụi em sinh con sớm, nhưng tụi em muốn kế hoạch thêm vài năm nữa để ổn định công việc bán quán ăn. Em nghe nói có luật về kế hoạch hóa gia đình nhưng không rõ quyền của mình đến đâu, liệu có ai ép buộc tụi em phải sinh con ngay được không?”
Trả lời
Quyền tự quyết trong kế hoạch hóa gia đình
Chào anh T.V.K, vấn đề của vợ chồng anh liên quan đến kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết trong việc sinh sản. Theo quy định pháp luật hiện hành, kế hoạch hóa gia đình là nỗ lực của Nhà nước, xã hội và gia đình để mỗi cá nhân, cặp vợ chồng chủ động, tự nguyện quyết định số con, thời gian sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh. Mục đích là nhằm bảo vệ sức khỏe, nuôi dạy con có trách nhiệm, phù hợp với điều kiện sống của gia đình và chuẩn mực xã hội.
Pháp luật Việt Nam luôn đề cao quyền chủ động, tự nguyện của mỗi cá nhân và cặp vợ chồng trong việc thực hiện công tác dân số. Cụ thể, nguyên tắc thực hiện công tác dân số bao gồm việc bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số
[2]. Điều này có nghĩa là vợ chồng anh hoàn toàn có quyền quyết định thời điểm và số lượng con cái của mình mà không bị ai ép buộc.Trách nhiệm và nguyên tắc thực hiện công tác dân số
Công tác dân số, trong đó có kế hoạch hóa gia đình, được quy định nhằm duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số
[1]. Nhà nước cũng có trách nhiệm trong việc truyền thông, vận động, giáo dục về dân số để mọi người dân hiểu rõ và thực hiện đúng các quy định pháp luật. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc để vợ chồng anh có thể tự tin vào quyết định của mình.Các hành vi bị nghiêm cấm
Pháp luật nghiêm cấm các hành vi cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình, cũng như việc tiếp cận dịch vụ dân số. Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm hành vi cưỡng bức, ép buộc việc sinh con hoặc không sinh con dưới mọi hình thức
[3].Như vậy, không ai có quyền ép buộc vợ chồng anh phải sinh con ngay lập tức nếu anh chị chưa sẵn sàng. Quyết định về thời điểm sinh con hoàn toàn thuộc về vợ chồng anh, dựa trên điều kiện sức khỏe, kinh tế và mong muốn cá nhân.