Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ
“Chị Lan, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở quận Đống Đa, Hà Nội, vừa hoàn thành một bộ nhận diện thương hiệu cho khách hàng. Chị ấy đang băn khoăn không biết liệu mình hay khách hàng sẽ là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ đối với bộ nhận diện này. Chị Lan cũng muốn biết làm thế nào để bảo vệ quyền của mình nếu chị là chủ thể.”
Quyền liên quan đến quyền tác giả và bảo hộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một ca sĩ tự do ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi có tự thu âm một bài hát do tôi sáng tác và biểu diễn, sau đó tôi đăng lên kênh YouTube cá nhân. Gần đây, tôi phát hiện một kênh truyền hình địa phương ở tỉnh khác đã sử dụng bản ghi âm và hình ảnh biểu diễn của tôi trong một chương trình mà không hề xin phép hay đề tên tôi. Tôi muốn biết liệu tôi có quyền gì đối với bản ghi âm và màn biểu diễn của mình không, và làm sao để bảo vệ nó?”
Bảo hộ bản gốc tác phẩm và xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả
“Chị L.T.L, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM, vừa phát hiện một công ty quảng cáo lớn đã sử dụng gần như toàn bộ thiết kế logo mà chị đã tạo ra cho một khách hàng cũ của mình. Chị có lưu giữ file thiết kế gốc và các bản nháp ban đầu. Chị muốn biết liệu tác phẩm của chị có được coi là "bản gốc" và chị có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình không.”
Bảo hộ kiểu dáng công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Gần đây, tôi thiết kế một mẫu bàn ghế mới rất độc đáo, được khách hàng khen ngợi nhiều. Tôi lo lắng có người khác sẽ sao chép mẫu mã này. Tôi muốn hỏi làm sao để bảo vệ **kiểu dáng công nghiệp** của sản phẩm của mình, và nếu có tranh chấp thì giải quyết thế nào?”
Khái niệm Định hình và bảo hộ nội dung số
“Chào Tuvannhanh.com, em là một podcaster và thường xuyên livestream các buổi trò chuyện về sách trên kênh của mình. Em có nghe nói về khái niệm 'định hình' để được bảo hộ quyền tác giả. Vậy trường hợp của em, các buổi livestream và podcast đã được 'định hình' chưa, và làm sao để em bảo vệ được nội dung của mình khỏi bị sao chép trái phép ạ? Em ở Quận 3, TP.HCM.”
Bảo hộ Quyền tác giả đối với tác phẩm thiết kế
“Chào chuyên gia, tôi là Chị M.T.H, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa hoàn thành một dự án thiết kế logo cho một khách hàng, nhưng sau khi bàn giao, khách hàng lại tự ý chỉnh sửa logo và thậm chí còn đăng ký sở hữu trí tuệ mà không hề hỏi ý kiến hay có sự đồng ý của tôi. Tôi muốn biết liệu tôi có quyền gì với tác phẩm mình đã sáng tạo ra hay không và phải làm gì trong trường hợp này?”
Quy định về liên hoan tác phẩm nhiếp ảnh và gửi ảnh ra nước ngoài
“Em là một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM. Sắp tới em muốn gửi một số tác phẩm dự thi một liên hoan nhiếp ảnh quốc tế. Em không rõ là mình có cần phải làm thủ tục gì hay có lưu ý gì về pháp luật Việt Nam khi mang ảnh đi thi ở nước ngoài không ạ? Em sợ lỡ vi phạm gì thì phiền phức lắm.”
Giám sát tác giả trong dự án công nghệ thông tin và xây dựng
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng IT của một công ty ở TP.HCM, chuyên phát triển phần mềm nội bộ. Công ty tôi đang triển khai một dự án lớn để nâng cấp hệ thống quản lý dữ liệu. Gần đây, sếp tôi có yêu cầu tôi phải đảm bảo việc 'giám sát tác giả' cho phần mềm và thiết kế chi tiết của dự án. Tôi hơi băn khoăn không biết thuật ngữ này có áp dụng cho dự án phần mềm của chúng tôi không, vì tôi thường nghe nó nhiều trong lĩnh vực xây dựng. Vai trò và trách nhiệm của tôi trong việc này sẽ như thế nào?”
Định hình tác phẩm và chương trình phát sóng
“Tôi là chủ một kênh podcast nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một số kênh khác lấy các buổi trò chuyện của tôi rồi đăng lại trên nền tảng của họ mà không xin phép. Tôi nghe nói có khái niệm 'định hình' liên quan đến bản quyền. Vậy 'định hình' là gì và tôi có thể dựa vào đó để bảo vệ nội dung podcast của mình không?”
Quy định pháp luật về Mã nguồn và Phần mềm mã nguồn mở
“Chào chuyên gia, tôi là lập trình viên tự do ở Hà Nội. Hiện tôi đang hợp tác với một bảo tàng nhỏ ở khu vực phố cổ để xây dựng hệ thống số hóa các hiện vật. Tôi đang cân nhắc sử dụng một số thành phần mã nguồn mở cho dự án này. Chuyên gia cho tôi hỏi, về mặt pháp lý, có quy định cụ thể nào về 'mã nguồn' hay việc sử dụng 'mã nguồn mở' ở Việt Nam không, đặc biệt là trong lĩnh vực di sản văn hóa? Tôi lo lắng về vấn đề bản quyền và tuân thủ pháp luật.”
Quyền sở hữu trí tuệ và các loại hình
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có vài nơi bắt chước mẫu mã sản phẩm độc đáo của tôi, thậm chí còn dùng tên sản phẩm tương tự. Tôi muốn biết quyền sở hữu trí tuệ là gì và làm sao để bảo vệ những sáng tạo của mình? Liệu những thứ như tên sản phẩm, mẫu mã có được gọi là tài sản trí tuệ không?”
Bảo vệ quyền tác giả đối với nội dung số bị sao chép trái phép
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan Anh, chủ một cửa hàng bán khóa học online và sách điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi phát hiện có một số trang web và cá nhân đã ngang nhiên sao chép toàn bộ nội dung các khóa học và sách điện tử của tôi, thậm chí còn bán lại với giá rẻ hơn. Tôi rất bức xúc và muốn biết hành vi sao chép này có vi phạm pháp luật không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quyền và trách nhiệm khi sáng tác tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM. Tôi thường xuyên chụp ảnh phong cảnh, chân dung và đăng lên mạng xã hội để quảng bá. Gần đây tôi thấy có nhiều trường hợp ảnh bị người khác tự ý sử dụng, thậm chí chỉnh sửa sai lệch nội dung mà không xin phép. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định gì về quyền của tôi đối với những tác phẩm nhiếp ảnh này không, và tôi cần lưu ý những trách nhiệm gì khi sáng tác và chia sẻ ảnh?”
Quyền liên quan đến quyền tác giả
“Chị là một ca sĩ tự do ở Quận 1, TP.HCM, chuyên cover các bài hát nổi tiếng trên YouTube và TikTok. Gần đây chị có thu âm và quay video một buổi biểu diễn live của mình với ban nhạc. Chị muốn biết liệu những bản ghi âm, ghi hình này có được bảo vệ pháp luật không và chị có quyền gì đối với chúng để tránh bị người khác sử dụng trái phép.”
Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một bên khác sao chép y hệt mẫu mã sản phẩm của tôi. Tôi muốn hỏi, liệu tôi có phải là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ đối với các mẫu thiết kế của mình không và tôi có thể làm gì để bảo vệ chúng?”
Cho thuê tác phẩm điện ảnh không phép
“Anh Minh ở huyện Củ Chi, TP.HCM, là chủ một cửa hàng cho thuê đĩa phim cũ. Gần đây, anh bị một đơn vị sản xuất phim yêu cầu bồi thường vì cho rằng anh đã cho thuê các bản sao phim mà không có sự cho phép. Anh không hiểu 'tác phẩm' là gì và liệu việc cho thuê đĩa phim cũ có vi phạm pháp luật không?”
Quy định về Đồng tác giả trong xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật
“Chào luật sư, tôi là một nhà văn ở Hà Nội. Tôi và một người bạn vừa hoàn thành một tập thơ chung. Chúng tôi muốn nộp tập thơ này để xét tặng Giải thưởng Nhà nước nhưng không biết liệu cả hai có được công nhận là đồng tác giả và có thể cùng đứng tên nhận giải không? Quy định pháp luật về vấn đề này thế nào ạ?”
Quy định về công bố tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình
“Chào luật sư, tôi là Anh N.M.T, một nhạc sĩ tự do ở TP.HCM. Tôi vừa hoàn thành một bản nhạc và muốn đăng lên các nền tảng trực tuyến như YouTube, Spotify để công chúng nghe. Tôi nghe nói có khái niệm 'công bố tác phẩm' và nó liên quan đến quyền của mình. Vậy việc tôi đăng nhạc lên mạng có được coi là 'công bố' theo luật không? Và nếu công bố rồi thì quyền của tôi được bảo vệ thế nào, có cần làm thủ tục gì không?”
Định hình tác phẩm và quyền tác giả
“Chị L.T.M, một nhà thiết kế đồ họa 28 tuổi ở TP.HCM, vừa hoàn thành thiết kế logo và bộ nhận diện thương hiệu cho một công ty khởi nghiệp. Công ty chuẩn bị ra mắt và sử dụng logo này trên mọi ấn phẩm. Chị M. thắc mắc, việc "định hình" tác phẩm của chị trên các ấn phẩm này có ý nghĩa gì đối với quyền tác giả của chị, và chị cần lưu ý gì để bảo vệ tác phẩm của mình khi nó được công bố rộng rãi?”
Bảo hộ quyền tác giả đối với mã nguồn phần mềm
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, một lập trình viên tự do ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi vừa hoàn thành một phần mềm quản lý kho cho khách hàng, nhưng tôi phát hiện một công ty đối thủ đã sao chép gần như toàn bộ **mã nguồn** của tôi để tạo ra sản phẩm tương tự. Tôi rất lo lắng và muốn biết liệu **mã nguồn** của tôi có được pháp luật bảo vệ không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”