Quyền liên quan đến quyền tác giả
“Chị là một ca sĩ tự do ở Quận 1, TP.HCM, chuyên cover các bài hát nổi tiếng trên YouTube và TikTok. Gần đây chị có thu âm và quay video một buổi biểu diễn live của mình với ban nhạc. Chị muốn biết liệu những bản ghi âm, ghi hình này có được bảo vệ pháp luật không và chị có quyền gì đối với chúng để tránh bị người khác sử dụng trái phép.”
Trả lời
Khái niệm Quyền liên quan đến quyền tác giả và đối tượng bảo hộ
Chào chị N.T.H, với tư cách là một ca sĩ tự do và người tạo ra các bản ghi âm, ghi hình buổi biểu diễn của mình, chị hoàn toàn có quyền được pháp luật bảo vệ đối với những sản phẩm này. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cụ thể là Bộ luật Dân sự 2005, quyền liên quan đến quyền tác giả (thường gọi tắt là quyền liên quan) bao gồm quyền đối với cuộc biểu diễn của người biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, cuộc phát sóng của các tổ chức phát sóng và tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa
[1]. Điều này có nghĩa là, các bản ghi âm và video buổi biểu diễn live của chị chính là các đối tượng được bảo hộ bởi quyền liên quan.Quyền của người biểu diễn và các biện pháp bảo vệ
Với tư cách là người biểu diễn và chủ sở hữu các bản ghi âm, ghi hình, chị N.T.H có các quyền lợi nhất định. Chị có quyền cho phép hoặc không cho phép người khác sử dụng các bản ghi này, cũng như quyền được nêu tên khi chúng được sử dụng. Pháp luật Việt Nam luôn quy định rõ ràng về quyền và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nhiều lĩnh vực, từ bảo hiểm xã hội
[2] cho đến các hoạt động khác, nhằm đảm bảo trật tự pháp lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng. Tương tự, trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, các quyền của chị đối với buổi biểu diễn và bản ghi của mình cũng được pháp luật công nhận và bảo vệ.Để tránh việc người khác sử dụng trái phép, chị có thể thực hiện các biện pháp như đăng ký quyền liên quan tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền (mặc dù không bắt buộc, nhưng tạo bằng chứng mạnh mẽ), ghi rõ thông tin bản quyền trên các sản phẩm của mình, và chủ động giám sát việc sử dụng trên các nền tảng trực tuyến. Khi phát hiện vi phạm, chị có quyền yêu cầu gỡ bỏ nội dung hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình. Các quy định pháp luật về phạm vi điều chỉnh của từng luật cụ thể, như Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2025
[3], luôn nhằm mục đích xác định rõ ràng các vấn đề mà luật đó điều chỉnh, tạo cơ sở cho việc áp dụng pháp luật một cách chính xác. Mặc dù các điều khoản này không trực tiếp về quyền liên quan, chúng thể hiện nguyên tắc chung rằng pháp luật luôn có phạm vi điều chỉnh cụ thể để quản lý các mối quan hệ xã hội.