Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định về hành lang an toàn đường bộ và xử phạt vi phạm
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, có mảnh đất sát đường tỉnh lộ. Mấy năm nay, tôi vẫn thường xuyên trồng rau màu và để vật liệu xây dựng tạm thời trên phần đất trống bên cạnh đường, nghĩ là đất hoang. Gần đây, cán bộ xã xuống kiểm tra và bảo đó là **hành lang an toàn đường bộ** và chúng tôi đang vi phạm. Họ nói sẽ bị phạt rất nặng. Tôi là nông dân, không hiểu rõ luật, xin hỏi Tuvannhanh.com về quy định này và liệu gia đình tôi có bị phạt không, mức phạt thế nào?”
Hỗ trợ năng lực xã hội của người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Hạnh, năm nay 70 tuổi, sống ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi về hưu đã lâu, con cái bận rộn nên nhiều khi thấy mình ít được tham gia các hoạt động xã hội như trước. Tôi nghe nói có khái niệm 'năng lực xã hội của người cao tuổi' mà nhà nước quan tâm. Không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ người cao tuổi như tôi duy trì các mối quan hệ và tiếp tục đóng góp không ạ?”
Quy định về sử dụng thuốc kháng HIV và điều trị dự phòng
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước tôi có một sự cố ngoài ý muốn và lo lắng mình có thể bị phơi nhiễm HIV. Tôi nghe nói có loại thuốc uống để dự phòng lây nhiễm HIV. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể tự mua thuốc này ở hiệu thuốc về uống được không, hay tôi phải đến đâu để được tư vấn và kê đơn? Tôi năm nay 32 tuổi.”
Tác động của nước biển dâng và pháp luật liên quan
“Tôi là Anh N.V.H, một người dân sống ở xã Bình Sa, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Mấy năm nay thấy nước biển cứ dâng lên, mùa mưa bão thì ngập nặng hơn, đất đai canh tác bị nhiễm mặn. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định gì về tình trạng nước biển dâng này không, và liệu có chính sách hỗ trợ nào cho người dân như chúng tôi không?”
Xác định tư cách và quyền lợi của thuyền viên
“Chào luật sư, tôi là anh Ba, năm nay 45 tuổi, sống ở Cà Mau. Tôi có một chiếc ghe nhỏ chuyên chở khách du lịch tham quan rừng đước, sức chở khoảng 15 người. Gần đây tôi nghe nói thuyền viên được hưởng một số ưu đãi về thuế khi nhập cảnh, nhưng không biết trường hợp của tôi có được coi là thuyền viên theo luật không? Tôi cũng thắc mắc liệu mình có phải đăng ký hay có giấy tờ gì đặc biệt không.”
Tổ chức cộng đồng đồng quản lý nguồn lợi thủy sản
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở huyện Vạn Ninh, Khánh Hòa. Gia đình tôi đã bám biển mấy đời rồi nhưng mấy năm nay thấy cá mú, tôm hùm ngày càng ít đi, đánh bắt khó khăn lắm. Tôi nghe nói có cái 'tổ chức cộng đồng' gì đó để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, không biết cái đó là gì và có giúp ích gì cho bà con ngư dân chúng tôi không? Liệu có cách nào để tham gia hoặc thành lập không ạ?”
Thủy lợi và vai trò trong nông nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Phụng Hiệp, Hậu Giang. Mấy năm nay thời tiết thất thường quá, vụ lúa bị thiếu nước hoài. Tôi nghe nói xã mình sắp có dự án xây dựng hệ thống thủy lợi mới, không biết cái này có giúp ích được cho bà con nông dân như chúng tôi không, và "thủy lợi" cụ thể là làm những gì để đảm bảo nước cho đồng ruộng vậy?”
Dòng chảy tối thiểu trong quản lý lưu vực sông
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Hùng, một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Nai. Mấy năm nay thấy nước sông đoạn chảy qua vườn nhà tôi cạn hơn hẳn, cá cũng ít đi, mà cây trồng của tôi cũng thiếu nước tưới. Tôi có nghe nói về 'dòng chảy tối thiểu' nhưng không rõ nó có ý nghĩa gì và liệu có quy định nào để bảo vệ dòng sông và quyền lợi của chúng tôi không? Tôi lo lắng nếu cứ đà này thì sông sẽ chết mất.”
Suy thoái nguồn nước: Định nghĩa và trách nhiệm quản lý
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Mấy năm nay, nguồn nước sông gần ruộng nhà tôi cứ bị đục ngầu, có mùi lạ, cá cũng chết nhiều. Nước giếng khoan cũng không còn trong như trước. Tôi nghe nói đây là suy thoái nguồn nước nhưng không biết chính xác là gì và ai sẽ chịu trách nhiệm giải quyết tình trạng này. Có cách nào để bảo vệ nguồn nước của chúng tôi không?”
Quy định pháp luật về phục hồi nguồn nước
“Gia đình tôi sống ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, làm nghề nuôi trồng thủy sản. Mấy năm nay con rạch gần nhà bị ô nhiễm nặng, nước cạn dần, cá tôm chết hết. Tôi nghe nói có chính sách về phục hồi nguồn nước nhưng không biết bắt đầu từ đâu, có luật nào hỗ trợ bà con chúng tôi không?”
Quy định về hiện vật khen thưởng cấp nhà nước và thủ tục cấp đổi
“Tôi là ông N.V.H, một cựu chiến binh ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi vinh dự được nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch nước trao tặng. Tuy nhiên, trong đợt mưa lũ vừa rồi, nhà tôi bị ngập và chiếc huân chương quý giá này đã bị hư hỏng nặng, không còn nguyên vẹn. Tôi muốn hỏi liệu có cách nào để xin cấp đổi lại hiện vật khen thưởng này không ạ?”
Quy định về khai thác nước dưới đất
“Tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Mấy năm nay hạn hán kéo dài, nước ngọt khan hiếm quá, tôi định khoan một cái giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn cây ăn trái của mình. Tôi muốn hỏi là việc khoan giếng lấy nước dưới đất này có cần phải xin phép hay tuân thủ quy định gì không? Tôi lo làm sai lại bị phạt.”
Quy định pháp luật về suy thoái môi trường và trách nhiệm liên quan
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Mấy năm nay, nước sông gần ruộng nhà tôi bị ô nhiễm nặng, cá chết nhiều, cây trồng cũng kém phát triển. Gia đình tôi hay bị bệnh hô hấp. Tôi nghi là do nhà máy xả thải gần đây. Đây có phải là suy thoái môi trường không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Kế hoạch điều hòa, phân bổ tài nguyên nước
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Mấy năm nay tình hình hạn hán khó khăn quá, nước tưới tiêu cho cây trồng không đủ. Tôi nghe nói có cái 'Kế hoạch điều hòa, phân bổ tài nguyên nước' gì đó. Không biết kế hoạch này có giúp ích gì cho bà con nông dân chúng tôi không, và tôi có thể tìm hiểu thông tin này ở đâu để biết mình được phân bổ bao nhiêu nước?”
Xếp loại chất lượng tổ chức hành chính nhà nước
“Chị Mai, kế toán trưởng của một phòng ban thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM, đang lo lắng về việc phòng mình sẽ bị đánh giá chất lượng trong năm nay. Chị nghe nói có quy định mới về việc này nhưng không rõ phòng của chị có thuộc đối tượng áp dụng hay không, và ai sẽ là người quyết định kết quả xếp loại cho phòng. Chị muốn biết liệu việc đánh giá này có công bằng không.”
Quy định về Trích xuất phạm nhân
“Chào chuyên gia, em là Anh N.V.A, nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Em năm nay 32 tuổi. Em có người anh đang chấp hành án phạt tù ở Trại giam T16. Mấy hôm trước gia đình có nghe tin anh ấy bị 'trích xuất' đi một tỉnh khác để phục vụ điều tra một vụ án liên quan. Gia đình em rất lo lắng không biết 'trích xuất' là gì và có đúng luật không, liệu anh em có bị làm sao không?”
Bảo vệ tài sản khi lưu ký chứng khoán
“Chào Tuvannhanh, tôi là một nhà đầu tư nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Tôi có một ít cổ phiếu đang gửi tại công ty chứng khoán. Tôi nghe nói dạo này thị trường không ổn định lắm, tôi lo nếu công ty chứng khoán của tôi bị phá sản thì số cổ phiếu đó có bị mất không? Hay họ có thể dùng cổ phiếu của tôi để trả nợ không? Tôi năm nay khoảng 45 tuổi.”
Chính sách hỗ trợ duy trì mức sinh thay thế
“Chị H.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đây. Vợ chồng em đang tính sinh bé thứ hai, em nghe nói có mấy chính sách hỗ trợ cho các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con để duy trì "mức sinh thay thế" gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và vợ chồng em có được hưởng không ạ? Em năm nay 32 tuổi.”
Thoái hóa đất và trách nhiệm của người sử dụng đất
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Mấy năm nay, đất vườn nhà tôi trồng sầu riêng cứ bị bạc màu, năng suất giảm hẳn dù tôi đã bón phân rất nhiều. Có người bảo đất tôi bị thoái hóa rồi, mà tôi cũng hay dùng thuốc hóa học để diệt sâu bệnh. Không biết tình trạng này có vi phạm pháp luật về đất đai không, và tôi phải làm gì để cải thiện tình hình?”
Quy định về gia hạn sử dụng đất theo Luật Đất đai mới
“Tôi là một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Đất nông nghiệp tôi đang sử dụng theo hợp đồng thuê đất với Nhà nước sắp hết hạn vào cuối năm nay. Tôi muốn biết liệu tôi có được **gia hạn sử dụng đất** nữa không, và thủ tục để làm việc này như thế nào? Tôi nghe nói Luật Đất đai mới có nhiều thay đổi, không biết có ảnh hưởng gì đến trường hợp của tôi không.”
Giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh H, chủ một cơ sở du lịch nhỏ ở khu vực gần Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh. Tôi đang có ý định xây thêm một nhà nghỉ nhỏ để phục vụ khách du lịch nhưng nghe nói có rất nhiều quy định khắt khe vì Vịnh Hạ Long là Di sản thế giới. Đặc biệt, tôi nghe nói về cụm từ "Tuyên bố giá trị nổi bật toàn cầu" và không hiểu nó là gì, liệu nó có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng của tôi không? Tôi năm nay khoảng 48 tuổi.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi đang sống ở Hà Nội, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đã có một bé gái và đang tính sinh thêm bé thứ hai. Nghe nói nhà nước có chính sách khuyến khích sinh con để duy trì mức sinh thay thế gì đó. Không biết vợ tôi sinh con thứ hai thì có được nghỉ thai sản dài hơn không, hay có hỗ trợ tài chính gì không ạ? Vợ tôi năm nay 30 tuổi.”
Quản lý và phòng chống cạn kiệt nguồn nước
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Mấy năm nay, giếng khoan nhà tôi cứ cạn dần, nước nhiễm mặn ngày càng nặng, không đủ nước tưới cho vườn rau nữa. Tôi nghe nói có luật về việc cạn kiệt nguồn nước nhưng không rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình là gì, liệu có ai giúp được không? Tình hình này làm tôi lo lắng quá.”
Quy định về chỗ ở hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, năm nay 38 tuổi, đang sinh sống và buôn bán nhỏ ở khu vực gần cảng Hải Phòng. Gia đình tôi đã sống trên một chiếc thuyền lớn neo đậu cố định ở đây nhiều năm nay. Gần đây, tôi muốn làm thủ tục đăng ký thường trú cho các con đi học nhưng cán bộ phường nói thuyền không phải là chỗ ở hợp pháp nên không được. Luật sư cho tôi hỏi, liệu thuyền có được coi là chỗ ở hợp pháp để đăng ký cư trú không ạ?”