Quy định pháp luật về phục hồi nguồn nước
“Gia đình tôi sống ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, làm nghề nuôi trồng thủy sản. Mấy năm nay con rạch gần nhà bị ô nhiễm nặng, nước cạn dần, cá tôm chết hết. Tôi nghe nói có chính sách về phục hồi nguồn nước nhưng không biết bắt đầu từ đâu, có luật nào hỗ trợ bà con chúng tôi không?”
Trả lời
Khái niệm và ý nghĩa của phục hồi nguồn nước
Chào chị L.T.M, chúng tôi hiểu những khó khăn mà gia đình chị đang gặp phải do tình trạng ô nhiễm và suy thoái nguồn nước tại khu vực Cần Giờ. Vấn đề phục hồi nguồn nước là một chủ đề quan trọng, được pháp luật quan tâm nhằm bảo vệ môi trường và sinh kế của người dân.
Theo định nghĩa, phục hồi nguồn nước là các biện pháp cải thiện số lượng, chất lượng nước nhằm khôi phục dòng chảy, chức năng nguồn nước, nâng cao giá trị về kinh tế, sinh thái, văn hoá, lịch sử gắn liền với nguồn nước. Mục tiêu cuối cùng là đưa nguồn nước trở lại trạng thái tự nhiên hoặc gần tự nhiên, đảm bảo các chức năng vốn có của nó.
Quy định pháp luật về phục hồi nguồn nước
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về việc phục hồi nguồn nước, đặc biệt là trong các lĩnh vực đầu tư và phát triển. Cụ thể, theo Luật Khí tượng thủy văn sửa đổi 2020, phục hồi nguồn nước được xác định là một trong các lĩnh vực đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Điều 4 Khoản 1 Điểm c của Luật này quy định rõ: "Lĩnh vực đầu tư theo phương thức PPP bao gồm: ...c) Thủy lợi; cung cấp nước sạch; thoát nước và xử lý nước thải; xử lý chất thải; phát triển, tích trữ nước và phục hồi nguồn nước"
[1]. Điều này cho thấy Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện để các dự án phục hồi nguồn nước được triển khai rộng rãi, thu hút nguồn lực từ cả khu vực công và tư.Để các dự án này được thực hiện, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và cộng đồng. Các văn bản pháp luật khác của Nhà nước, từ các Nghị quyết của Quốc hội về tổ chức bộ máy
[2] đến các quy định chuyên ngành của các Bộ, ngành như Bộ Tài chính hay Tổng cục Hải quan [3], đều góp phần tạo nên khuôn khổ pháp lý chung cho việc quản lý và phát triển bền vững, trong đó có bảo vệ và phục hồi tài nguyên nước.Cơ hội cho cộng đồng và các bước tiếp theo
Đối với trường hợp của gia đình chị và bà con ở Cần Giờ, việc nắm bắt thông tin về các dự án phục hồi nguồn nước là rất quan trọng. Các dự án này thường được triển khai bởi chính quyền địa phương, các tổ chức môi trường hoặc các nhà đầu tư theo hình thức PPP. Chị có thể liên hệ với Ủy ban nhân dân huyện Cần Giờ hoặc Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM để tìm hiểu về các kế hoạch, dự án liên quan đến phục hồi nguồn nước tại khu vực.
Việc phục hồi nguồn nước không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn trực tiếp cải thiện sinh kế cho những người dân sống dựa vào nguồn nước như gia đình chị. Tham gia vào các hoạt động bảo vệ, giám sát hoặc đề xuất các giải pháp phục hồi nguồn nước cũng là cách để cộng đồng đóng góp vào việc giải quyết vấn đề này.