Thoái hóa đất và trách nhiệm của người sử dụng đất
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Mấy năm nay, đất vườn nhà tôi trồng sầu riêng cứ bị bạc màu, năng suất giảm hẳn dù tôi đã bón phân rất nhiều. Có người bảo đất tôi bị thoái hóa rồi, mà tôi cũng hay dùng thuốc hóa học để diệt sâu bệnh. Không biết tình trạng này có vi phạm pháp luật về đất đai không, và tôi phải làm gì để cải thiện tình hình?”
Trả lời
Định nghĩa thoái hóa đất và nguyên tắc sử dụng đất
Chào anh N.V.T, tình trạng đất vườn nhà anh đang gặp phải, tức là đất bị thay đổi đặc tính, tính chất vốn có ban đầu theo chiều hướng xấu, chính là thoái hóa đất. Đây là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và môi trường.
Theo quy định của Luật Đất đai sửa đổi 2025, việc sử dụng đất phải tuân thủ các nguyên tắc quan trọng, trong đó có nguyên tắc bền vững, tiết kiệm, có hiệu quả đối với đất đai và tài nguyên. Đặc biệt, Luật nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ đất, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, và rõ ràng quy định không được lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân hóa học làm ô nhiễm, thoái hóa đất
[1].Trách nhiệm của người sử dụng đất
Anh N.V.T, với tư cách là người sử dụng đất được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất
[2], có nghĩa vụ tuân thủ các nguyên tắc sử dụng đất đã nêu. Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học, nếu dẫn đến tình trạng thoái hóa đất nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả kinh tế của gia đình anh mà còn có thể bị coi là vi phạm nguyên tắc sử dụng đất bền vững theo quy định của pháp luật. Điều này nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật Đất đai, nhằm quản lý và sử dụng đất đai một cách thống nhất và có trách nhiệm trên toàn lãnh thổ Việt Nam [3].Hướng giải quyết và khuyến nghị
Để khắc phục tình trạng thoái hóa đất và đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về đất đai, anh N.V.T nên xem xét áp dụng các biện pháp canh tác bền vững. Cụ thể, anh có thể giảm dần và tiến tới hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học. Thay vào đó, hãy ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, cải tạo đất bằng các vật liệu tự nhiên, luân canh cây trồng hoặc áp dụng các biện pháp sinh học trong phòng trừ sâu bệnh. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng đất, phục hồi độ phì nhiêu và tăng năng suất cây trồng một cách bền vững mà còn góp phần bảo vệ môi trường, đúng với tinh thần của Luật Đất đai và các quy định pháp luật liên quan.