Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khoán trắng đất nông, lâm nghiệp
“Anh N.V.T ở Di Linh, Lâm Đồng, có mảnh đất được công ty lâm nghiệp địa phương giao khoán từ nhiều năm nay. Ban đầu tưởng sẽ được hỗ trợ đầu tư nhưng thực tế anh phải tự bỏ vốn, tự lo sản xuất từ cây giống đến thu hoạch. Công ty thì không đầu tư gì nhưng vẫn yêu cầu anh phải nộp sản phẩm theo hợp đồng. Anh T. muốn biết liệu việc "khoán trắng" như vậy có đúng quy định pháp luật không và anh có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Cơ chế mua bán điện trực tiếp theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP và thời điểm áp dụng
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất ở Bình Dương, đang muốn đầu tư điện mặt trời để tự cung cấp điện. Tôi thấy có Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về mua bán điện trực tiếp, nhưng lại ghi năm 2025. Vậy tôi có thể bắt đầu các thủ tục để mua bán điện trực tiếp theo Nghị định này ngay trong năm nay (Năm N) không, hay phải đợi đến năm 2025 mới được áp dụng?”
Hệ thống giao dịch các-bon tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất gạch ở Bình Dương. Năm nay, nhà máy của tôi được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, và tôi nghe nói có cái 'hệ thống giao dịch các-bon' gì đó để mua bán hạn ngạch này. Tôi đang băn khoăn không biết hệ thống này hoạt động như thế nào, ai quản lý và liệu nhà máy của tôi có thể tham gia để mua thêm hạn ngạch nếu cần không? Tôi cũng muốn biết các nguyên tắc khi giao dịch trên đó để tránh vi phạm.”
Tổ chức thủy lợi cơ sở và vai trò trong quản lý thủy lợi nhỏ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Long An. Vùng tôi chủ yếu trồng lúa, nhưng mấy năm nay việc dẫn nước vào đồng ruộng gặp nhiều khó khăn, nhất là các kênh mương nội đồng thường bị bồi lắng, không được nạo vét định kỳ. Tôi nghe nói có "tổ chức thủy lợi cơ sở" gì đó có thể giúp bà con tự quản lý, không biết liệu chúng tôi có thể thành lập một tổ chức như vậy để cùng nhau giải quyết vấn đề thủy lợi cho cánh đồng của mình không, và nếu có thì tổ chức này hoạt động như thế nào?”
Dự báo khí tượng thủy văn và ứng dụng trong đời sống
“Chào luật sư, tôi là Bác Tám, một nông dân trồng lúa ở Huyện Châu Thành, Sóc Trăng. Mấy năm nay thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn, lúc thì mưa lũ bất chợt làm ảnh hưởng nặng nề đến mùa màng. Tôi nghe nói có 'dự báo khí tượng thủy văn' để biết trước tình hình, nhưng không rõ thông tin này có đáng tin cậy không, và có văn bản pháp luật nào quy định về việc này để bà con nông dân như tôi có thể dựa vào để lên kế hoạch sản xuất không?”
Quy định pháp luật về thoái hóa đất
“Tôi là anh Hùng, nông dân ở huyện Châu Thành, Bến Tre, chuyên canh bưởi da xanh. Mấy năm nay đất vườn nhà tôi có dấu hiệu bạc màu, cây kém phát triển, năng suất giảm rõ rệt. Tôi nghe nói đây là tình trạng 'thoái hóa đất' và muốn hỏi luật sư về định nghĩa pháp lý cũng như trách nhiệm của người sử dụng đất trong việc bảo vệ đất đai theo Luật Đất đai mới.”
Pháp lý dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi bắt đầu bán hàng online và có nhiều giao dịch với khách sỉ qua hợp đồng điện tử. Tôi nghe nói có dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử để đảm bảo tính pháp lý, nhưng tôi không biết dịch vụ này có được pháp luật Việt Nam công nhận không? Liệu tôi có nên dùng không, và nếu có vấn đề thì hợp đồng của tôi có được bảo vệ không? Tôi năm nay 38 tuổi.”
Định nghĩa Công ty mẹ
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty sản xuất đồ gỗ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang muốn mở rộng kinh doanh bằng cách đầu tư vào một công ty khác. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không biết khi nào thì công ty của tôi sẽ được coi là **công ty mẹ** của công ty kia theo quy định pháp luật? Liệu có ngưỡng sở hữu vốn hay quyền điều hành nào cụ thể không? Tôi năm nay 45 tuổi.”
Chính sách trợ cấp hưu trí xã hội cho người cao tuổi
“Tôi là bà Nguyễn Thị Bảy, năm nay 75 tuổi, ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Cả đời tôi chỉ làm nông, không có đóng bảo hiểm xã hội. Giờ tuổi già sức yếu, tôi nghe nói có cái **trợ cấp hưu trí xã hội** gì đó do nhà nước hỗ trợ cho người cao tuổi như tôi. Không biết tôi có được hưởng không và thủ tục thế nào?”
Nâng cao năng lực xã hội cho người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Lan, năm nay đã 68 tuổi, về hưu được mấy năm rồi. Tôi ở quận 3, TP.HCM. Từ khi nghỉ dạy, tôi thấy mình ít giao tiếp hơn, nhiều lúc cũng muốn tham gia các hoạt động cộng đồng nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Tôi nghe nói có khái niệm 'năng lực xã hội của người cao tuổi', không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ chúng tôi duy trì và phát huy năng lực này không?”
Nâng cấp phần mềm sử dụng ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng phòng IT của Sở Xây dựng tỉnh Y. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch nâng cấp phần mềm quản lý hồ sơ công việc đã dùng được 5 năm nay. Kinh phí nâng cấp sẽ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho sở. Tôi băn khoăn không biết việc nâng cấp này có phải tuân thủ các quy định về đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin không, đặc biệt là Nghị định 45/2026/NĐ-CP?”
Cảnh báo khí tượng thủy văn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Đầm Dơi, Cà Mau. Mấy năm nay thời tiết thất thường quá, bão lũ cứ liên miên làm ảnh hưởng nặng nề đến mấy ao tôm của gia đình tôi. Tôi muốn hỏi là làm sao để tôi có thể nhận được những thông tin cảnh báo khí tượng thủy văn sớm nhất để kịp thời ứng phó, tránh thiệt hại ạ?”
Biến đổi khí hậu và khung pháp lý liên quan tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Hậu Giang. Mấy năm nay, thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn kéo dài, lúc thì mưa lũ bất thường làm mất mùa liên tục. Tôi nghe nói là do biến đổi khí hậu nhưng không biết pháp luật mình có quy định gì về vấn đề này không, hay chỉ là chuyện tự nhiên thôi? Tôi muốn biết mình có thể dựa vào đâu để bảo vệ quyền lợi và sản xuất của mình.”
Người nghiện ma túy và biện pháp xử lý hành chính
“Con trai tôi năm nay 19 tuổi, đang là sinh viên ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi phát hiện cháu có dùng ma túy đá và có vẻ đã bị lệ thuộc. Tôi rất lo lắng không biết nếu bị phát hiện thì cháu có bị đưa đi cai nghiện bắt buộc không, và quy định pháp luật về 'người nghiện ma túy' hiện nay là như thế nào?”
Quy định về khảo nghiệm giống vật nuôi
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Thống Nhất, Đồng Nai. Mấy năm nay tôi mày mò lai tạo thành công một giống heo mới, thấy năng suất và chất lượng thịt rất tốt. Tôi muốn đăng ký để đưa giống này ra thị trường nhưng nghe nói phải qua bước 'khảo nghiệm' gì đó rất phức tạp. Luật sư cho tôi hỏi, tôi có bắt buộc phải làm khảo nghiệm không và quy trình này có những điểm chính nào ạ?”
Vùng biển 06 hải lý và quyền khai thác tài nguyên biển
“Tôi là Anh N.V.H, một ngư dân ở Phú Quốc, Kiên Giang. Gia đình tôi đã làm nghề nuôi trồng hải sản gần bờ nhiều năm nay. Gần đây, tôi muốn mở rộng thêm diện tích nuôi trồng nhưng nghe nói có quy định về 'vùng biển 06 hải lý' và không rõ ranh giới này được xác định chính xác như thế nào. Tôi muốn biết liệu tôi có được phép nuôi trồng trong khu vực đó không, hay cần phải xin phép gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Xác định và thẩm quyền giải quyết vụ việc liên quan đến người không quốc tịch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là A.T.T, 35 tuổi, làm công nhân ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi kết hôn với một người đàn ông đã sống ở Việt Nam nhiều năm nhưng anh ấy không có giấy tờ quốc tịch nào cả, cả Việt Nam lẫn nước ngoài. Giờ vợ chồng tôi muốn ly hôn nhưng không biết phải làm thủ tục ở đâu, Tòa án có giải quyết được không khi chồng tôi không có quốc tịch?”
Phân biệt và giá trị pháp lý của bản sao y
“Chào chuyên gia, tôi đang làm hồ sơ xin giấy phép kinh doanh cho quán cà phê nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Bên cơ quan cấp phép yêu cầu nộp 'bản sao y' các giấy tờ như CCCD, sổ hộ khẩu, bằng cấp. Tôi chỉ có bản photo công chứng thôi, không biết 'bản sao y' có phải là bản công chứng không hay là một loại giấy tờ khác? Làm sao để có được 'bản sao y' hợp lệ để nộp hồ sơ ạ? Tôi năm nay 38 tuổi.”
Kiểm toán viên nhà nước và các quy định liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là một kế toán viên ở TP.HCM, đang tìm hiểu về con đường sự nghiệp kiểm toán nhà nước. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'Kiểm toán viên nhà nước' nhưng không rõ chính xác là ai, có phải công chức bình thường không, và có văn bản nào quy định cụ thể về họ không? Tôi năm nay 28 tuổi.”
Quy định về khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở Lý Sơn, Quảng Ngãi. Mấy năm nay bão lũ thất thường quá, mỗi lần có bão là tôi lại lo không biết đưa tàu đi đâu cho an toàn. Tàu của tôi là tàu cá công suất lớn, mỗi lần neo đậu tránh bão rất khó khăn. Luật sư cho tôi hỏi, có quy định nào về **khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá** không, và những khu đó có những gì để chúng tôi yên tâm hơn?”
Khôi phục danh dự khi bị tổn hại do tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, phòng thủ dân sự
“Tôi là anh H.V.A, một kỹ sư xây dựng ở TP.HCM, năm nay 38 tuổi. Vừa rồi, tôi có tham gia hỗ trợ lực lượng chức năng trong việc khắc phục sự cố tại một công trình quốc phòng trọng yếu, có liên quan đến an ninh quốc gia. Sau đó, không hiểu sao lại có thông tin sai sự thật lan truyền trên mạng xã hội nói tôi làm việc tắc trách, gây ra sự cố, khiến uy tín của tôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nhiều đối tác hủy hợp đồng. Tôi muốn biết pháp luật có quy định nào để tôi có thể khôi phục lại danh dự của mình không?”
Dự báo khí hậu
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Bình Thuận. Mấy năm nay thời tiết thất thường quá, tôi muốn biết thông tin dự báo khí hậu để lên kế hoạch trồng trọt cho vụ mùa sắp tới. Không biết dự báo khí hậu là gì và tôi có thể tìm thông tin này ở đâu theo quy định của pháp luật?”
Kè bảo vệ đê và quy định pháp luật liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, 45 tuổi, sống ở huyện An Lão, Hải Phòng. Nhà tôi ở gần con đê sông Văn Úc, mấy năm nay thấy tình trạng sạt lở bờ sông ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt là vào mùa mưa bão. Chính quyền địa phương đang có kế hoạch xây dựng thêm **kè bảo vệ đê** nhưng tôi nghe nói có nhiều quy định phức tạp. Tôi muốn hỏi, việc xây dựng kè này có phải tuân thủ những quy định pháp luật nào, và người dân như chúng tôi có quyền lợi, nghĩa vụ gì trong quá trình này không?”
Quy định về phân lũ trong phòng, chống lũ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Thanh Oai, Hà Nội. Năm ngoái, mấy xã lân cận bị ngập nặng, nghe nói có phương án phân lũ để giảm áp lực cho sông. Tôi lo không biết đất canh tác của gia đình tôi có bị ảnh hưởng gì không nếu nhà nước thực hiện phân lũ? Việc này có quy định cụ thể nào không ạ?”