Hệ thống giao dịch các-bon tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất gạch ở Bình Dương. Năm nay, nhà máy của tôi được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, và tôi nghe nói có cái 'hệ thống giao dịch các-bon' gì đó để mua bán hạn ngạch này. Tôi đang băn khoăn không biết hệ thống này hoạt động như thế nào, ai quản lý và liệu nhà máy của tôi có thể tham gia để mua thêm hạn ngạch nếu cần không? Tôi cũng muốn biết các nguyên tắc khi giao dịch trên đó để tránh vi phạm.”
Trả lời
Hệ thống giao dịch các-bon là gì và do ai vận hành?
Chào Anh T.V.K, về thắc mắc của anh liên quan đến hệ thống giao dịch các-bon, đây là một hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và công nghệ được Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội tổ chức và vận hành. Mục đích chính của hệ thống này là cung cấp các dịch vụ để anh và các đơn vị khác có thể giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Nghị định số 29/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về các hoạt động trên sàn giao dịch các-bon trong nước, bao gồm đăng ký, cấp mã, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán các loại tài sản này
[1].Nhà máy của anh có thể tham gia giao dịch không và các nguyên tắc cần biết
Nhà máy của anh, với tư cách là một cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, hoàn toàn thuộc đối tượng có thể tham gia giao dịch trên sàn giao dịch các-bon trong nước. Ngoài ra, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động tổ chức vận hành sàn giao dịch, đăng ký, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon cũng là đối tượng áp dụng của Nghị định này
[2].Khi tham gia giao dịch, anh cần lưu ý các nguyên tắc cơ bản sau: * Đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch. * Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia. * Các chủ thể tham gia phải tự tìm hiểu quy định pháp luật, thông tin về hàng hóa và tự chịu trách nhiệm đối với quyết định mua, bán của mình. * Đặc biệt, hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính chỉ được phép thực hiện trên hệ thống giao dịch các-bon, trừ một số trường hợp chuyển quyền sở hữu đặc biệt
[3]. Điều này có nghĩa là nếu nhà máy của anh muốn mua thêm hạn ngạch hoặc bán bớt hạn ngạch dư thừa, anh sẽ phải thực hiện thông qua hệ thống này.Mối liên hệ với Hệ thống đăng ký quốc gia
Để đảm bảo việc quản lý và giao dịch diễn ra hiệu quả, hệ thống giao dịch các-bon trong nước sẽ được kết nối và chia sẻ dữ liệu với Hệ thống đăng ký quốc gia. Hệ thống đăng ký quốc gia này do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành, bao gồm hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin, phần mềm quản lý thông tin về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, cùng với cơ sở dữ liệu liên quan
[4]. Việc kết nối này giúp đảm bảo tính minh bạch và thống nhất trong quản lý hạn ngạch và tín chỉ các-bon trên toàn quốc.