Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Công nhân viên chức quốc phòng và quy định về tố cáo
“Tôi là một công nhân quốc phòng đang làm việc tại một đơn vị ở Hà Nội. Gần đây, tôi có nghe phong phanh một đồng nghiệp muốn tố cáo tôi về việc thực hiện nhiệm vụ. Tôi không rõ liệu mình có thuộc đối tượng bị tố cáo theo quy định của quân đội không và quy trình giải quyết sẽ như thế nào?”
Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích và quy trình giải quyết
“Chào luật sư, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Bình Dương. Hiện tại, công nhân chúng tôi đang rất bức xúc vì lương thấp và giờ làm việc quá dài mà không được tăng ca đúng mức. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên ban giám đốc để đòi tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc nhưng họ cứ lờ đi. Giờ chúng tôi muốn đình công nhưng không biết có đúng luật không, và phải làm thế nào để đòi quyền lợi một cách hợp pháp? Đây có phải là **tranh chấp lao động tập thể về lợi ích** không ạ?”
Hội đồng tư vấn đặc xá và vai trò của Chủ tịch nước
“Chào Tuvannhanh.com, em trai tôi ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đang thụ án tù về tội cố ý gây thương tích. Gia đình tôi nghe nói sắp tới có đợt đặc xá nhân dịp lễ lớn của đất nước. Tôi là một công nhân may, không rành luật pháp lắm, nhưng muốn hỏi là ai sẽ là người quyết định việc đặc xá này và có cơ quan nào đứng ra tư vấn, xem xét các trường hợp không? Liệu em tôi có cơ hội được xem xét không?”
Quy định về Dân số và công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây tôi đang muốn mở rộng sản xuất, tuyển thêm công nhân nhưng lại nghe nói có quy định về việc lồng ghép yếu tố dân số vào kế hoạch phát triển. Tôi không hiểu rõ **dân số** ở đây nghĩa là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc kinh doanh của tôi. Liệu việc tuyển dụng hay mở rộng của tôi có bị giới hạn gì không?”
Cản trở kết hôn, ly hôn theo pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, em là Lan, công nhân ở Bình Dương. Em và người yêu đã tìm hiểu nhau được 3 năm và muốn tiến tới hôn nhân nhưng bố mẹ em kịch liệt phản đối. Bố mẹ nói anh ấy không có nhà lầu, xe hơi thì không xứng đáng, dọa sẽ từ mặt em nếu em cố chấp cưới. Em rất bế tắc và không biết pháp luật có bảo vệ quyền được kết hôn của em không.”
Xử phạt hành chính hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em
“Chào chuyên gia, tôi là hàng xóm của chị H. ở Quận 1, TP.HCM. Chị ấy làm công nhân, thường xuyên đi làm ca đêm, để con nhỏ 5 tuổi ở nhà một mình hoặc gửi cho người quen không đáng tin cậy. Gần đây cháu bé có vẻ sụt cân, xanh xao. Tôi lo lắng không biết hành vi bỏ mặc con như vậy có bị xử lý không?”
Giải quyết khiếu nại về lao động
“Tôi là công nhân tại một nhà máy điện tử ở Bắc Ninh. Vừa rồi tôi bị công ty cho nghỉ việc mà không có lý do chính đáng, tôi đã gửi đơn khiếu nại lên công ty nhưng chưa thấy phản hồi. Tôi muốn hỏi, 'giải quyết khiếu nại' trong trường hợp của tôi nghĩa là gì và quy trình này có ý nghĩa như thế nào đối với quyền lợi của người lao động như tôi?”
Cai nghiện ma túy bắt buộc
“Chào chuyên gia, tôi là một người mẹ đang rất lo lắng cho con trai mình. Con tôi tên là Hùng, năm nay 25 tuổi, đang làm công nhân ở Khu công nghiệp VSIP 2, Bình Dương. Cháu đã nhiều lần cai nghiện tự nguyện nhưng không thành công, cứ được một thời gian lại tái nghiện. Gia đình tôi muốn đưa cháu đi cai nghiện bắt buộc nhưng không biết thủ tục thế nào, liệu cháu có bị đưa đi không?”
Phân loại nhóm huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động
“Chào chuyên gia, công ty em ở Bình Dương chuyên sản xuất linh kiện điện tử. Sếp em mới yêu cầu phòng hành chính nhân sự phải rà soát lại các vị trí công việc để phân loại thành các 'nhóm huấn luyện' theo quy định mới. Em không rõ 'nhóm huấn luyện' này là gì và tại sao phải phân loại như vậy. Liệu có ảnh hưởng gì đến việc đào tạo an toàn cho công nhân tụi em không ạ? Mong chuyên gia giải đáp giúp.”
Quy định về Giáo dục thường xuyên
“Tôi là anh Hùng, 35 tuổi, làm công nhân ở một nhà máy tại Khu công nghiệp Long Hậu, Long An. Do điều kiện gia đình khó khăn trước đây, tôi chưa hoàn thành chương trình cấp 3. Giờ tôi muốn học tiếp để có bằng cấp 3 hoặc học nghề nhưng thời gian làm việc của tôi rất bận rộn, không thể theo học các lớp chính quy. Tôi nghe nói có hình thức 'giáo dục thường xuyên' nhưng không rõ hình thức này hoạt động như thế nào, có linh hoạt không và liệu có chính sách hỗ trợ học phí nào cho người như tôi không?”
Tranh chấp lao động tập thể về quyền
“Chị H. ở KCN Sóng Thần, Bình Dương, làm công nhân may. Gần đây, công ty chị ban hành quy định mới về thưởng năng suất mà tập thể công nhân cho rằng không đúng với thỏa ước lao động tập thể đã ký. Nhiều người muốn kiến nghị nhưng không biết bắt đầu từ đâu và thời hạn giải quyết là bao lâu.”
Quan trắc môi trường lao động và trách nhiệm của người sử dụng lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là quản lý một xưởng sản xuất gỗ ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, công nhân của chúng tôi hay than phiền về bụi và tiếng ồn. Tôi nghe nói phải 'quan trắc môi trường lao động' nhưng không rõ nó là gì và cần làm những gì để đảm bảo an toàn cho người lao động, cũng như tuân thủ pháp luật. Nếu kết quả không đạt thì phải làm sao?”
Phân bố dân số và quyền bầu cử của công dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Mới đây tôi chuyển về sống ở trọ tại Dĩ An, Bình Dương nhưng hộ khẩu vẫn ở quê tận Cà Mau. Tôi nghe nói việc phân bố dân số có ảnh hưởng đến việc bầu cử. Vậy tôi có được bỏ phiếu ở Dĩ An không, hay phải về quê? Tôi lo lắng không biết thủ tục thế nào.”
Cưỡng ép kết hôn, ly hôn theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, 28 tuổi, làm công nhân may ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Chồng tôi không may bị tai nạn lao động mất khả năng lao động. Gia đình tôi lo lắng tôi và con không có ai nuôi nên liên tục ép tôi phải ly hôn chồng để lấy người khác có điều kiện hơn. Tôi rất yêu chồng và không muốn ly hôn, xin luật sư cho tôi lời khuyên.”
Mua bán người theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là công nhân may ở TP.HCM. Gần đây có người quen giới thiệu cho tôi một công việc lương cao ở nước ngoài, nghe nói là làm việc trong nhà hàng. Nhưng họ yêu cầu tôi phải nộp một khoản tiền lớn để làm thủ tục và giữ hộ giấy tờ tùy thân. Tôi thấy hơi lo lắng, không biết đây có phải là **mua bán người** như báo đài hay nói không? Tôi sợ bị lừa lắm.”
Sức khỏe môi trường làm việc và bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy sản xuất hóa chất trong khu công nghiệp Biên Hòa, Đồng Nai. Dạo này tôi hay bị ho và khó thở, nghi là do tiếp xúc với hóa chất độc hại trong quá trình làm việc. Tôi lo lắng không biết sức khỏe môi trường làm việc có ảnh hưởng đến tôi không, và nếu chẳng may tôi bị bệnh thì có được bảo hiểm xã hội hỗ trợ gì không?”
Lý do chính đáng trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu
“Chào luật sư, tôi là một công nhân ở Bình Dương. Con trai tôi năm nay 18 tuổi, đang chuẩn bị nhập ngũ nhưng không may bà nội cháu vừa qua đời. Gia đình tôi đang rất bối rối vì lo tang lễ. Tôi muốn hỏi, liệu trường hợp của con tôi có được coi là có 'lý do chính đáng' để tạm hoãn nghĩa vụ quân sự không? Và nếu được thì cần làm những thủ tục gì?”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và vai trò trong tổ chức Công đoàn
“Tôi là Nguyễn Thị Lan, một công nhân đang làm việc tại KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Gần đây, tôi được công đoàn cơ sở đề cử làm **cán bộ công đoàn chuyên trách** của công ty. Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về thuật ngữ này, cụ thể là cán bộ công đoàn chuyên trách là gì, vai trò của họ khác gì so với cán bộ công đoàn bình thường và liệu có ảnh hưởng gì đến công việc và quyền lợi của tôi không?”
Quân nhân chuyên nghiệp dự bị
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, 38 tuổi, hiện đang làm công nhân tại một nhà máy ở Hải Phòng. Trước đây tôi từng là quân nhân chuyên nghiệp và hiện đang thuộc ngạch dự bị. Mới đây, tôi nhận được giấy triệu tập tham gia huấn luyện dự bị động viên. Tôi muốn hỏi về quyền lợi, đặc biệt là chế độ phụ cấp khi tôi tham gia huấn luyện này. Liệu tôi có được hưởng phụ cấp gì không ạ?”
Đào tạo thường xuyên trong giáo dục nghề nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân tại một nhà máy ở Bình Dương. Hiện tại, tôi muốn học thêm một nghề mới về tự động hóa để nâng cao tay nghề nhưng không thể nghỉ việc để đi học toàn thời gian được. Tôi nghe nói có hình thức 'đào tạo thường xuyên' trong giáo dục nghề nghiệp, không biết hình thức này có phù hợp với trường hợp của tôi không và tôi có thể tìm kiếm các khóa học này ở đâu ạ?”
Tập thể người lao động nhận giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty nhà nước nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Công ty tôi đang làm ăn thua lỗ và nghe nói sắp được Nhà nước giao lại cho ai đó. Chúng tôi, tập thể anh em công nhân, muốn biết liệu chúng tôi có cơ hội nhận giao công ty này không? Nếu được thì chúng tôi cần làm gì và có điều kiện gì không ạ? Chúng tôi lo lắng mất việc lắm.”
Quan hệ lao động và vai trò của tổ chức người lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân tại một nhà máy may ở Quận Bình Tân, TP.HCM. Gần đây, công ty tôi có nhiều thay đổi về giờ làm và chính sách thưởng, khiến chúng tôi rất lo lắng. Tôi muốn hỏi, quan hệ lao động giữa chúng tôi và công ty được hiểu như thế nào theo pháp luật, và làm sao để chúng tôi có thể bảo vệ quyền lợi của mình trong tình huống này?”
Bảo vệ ngành sản xuất trong nước khỏi trợ cấp nhập khẩu
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất thép nhỏ ở Bình Dương. Gần đây, thị trường nhập khẩu thép từ một số nước tăng đột biến, giá bán rất rẻ, thấp hơn cả giá thành sản xuất của chúng tôi. Nhiều đơn hàng bị hủy, công nhân có nguy cơ mất việc. Tôi nghe nói có biện pháp chống trợ cấp, nhưng không biết liệu trường hợp của tôi có được bảo vệ không, đặc biệt là khi thiệt hại chưa xảy ra hoàn toàn nhưng đã thấy rõ nguy cơ phá sản rồi.”
Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.M, công nhân ở một nhà máy may mặc tại Bình Dương. Gần đây, công ty tôi có nhiều thay đổi về giờ làm việc và chế độ lương thưởng mà chúng tôi cảm thấy không hợp lý. Tôi nghe nói có 'tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở' có thể giúp đỡ. Vậy tổ chức này là gì và làm sao chúng tôi có thể nhờ họ bảo vệ quyền lợi của mình?”