Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và Trách nhiệm của Đoàn viên Công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một nhà máy ở KCN VSIP 2, Bình Dương. Tôi nghe nói có thể tham gia công đoàn để bảo vệ quyền lợi nhưng tôi không rõ quy trình thế nào, liệu chủ nhà máy có cấm cản được không, và khi đã là thành viên công đoàn thì mình có những quyền lợi hay trách nhiệm gì. Rất mong được luật sư tư vấn.”
Tranh chấp lao động
“Tôi là chị M.T.H, công nhân may ở khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Mới đây, tôi bị công ty chấm dứt hợp đồng lao động đột ngột sau khi tôi phản ánh về việc công ty yêu cầu tăng ca quá giờ quy định và không thanh toán đầy đủ. Tôi muốn biết mình có thể kiện công ty ra tòa để đòi lại quyền lợi không, và tôi cần phải làm những thủ tục gì, có cần phải hòa giải trước không?”
Chính sách và nguyên tắc về việc làm
“Chị Hương ở huyện An Dương, Hải Phòng, vừa tốt nghiệp cao đẳng nghề và đang tìm việc làm tại các khu công nghiệp. Chị thắc mắc liệu có chính sách gì hỗ trợ người lao động mới như chị để dễ dàng tìm được việc làm ổn định không, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường đang khó khăn như hiện nay. Chị cũng lo lắng về quyền lợi của mình khi làm việc.”
Quyết định hành chính mang tính nội bộ của cơ quan, tổ chức
“Tôi là chị Hạnh, đang làm công chức tại Ủy ban nhân dân Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây tôi bị cấp trên ra quyết định điều chuyển công tác nội bộ sang một phòng ban khác mà không có giải thích rõ ràng. Tôi thấy quyết định này rất vô lý và ảnh hưởng đến công việc, thu nhập của tôi. Khi tôi hỏi luật sư thì được bảo đây là 'quyết định hành chính mang tính nội bộ' nên không thể khởi kiện ra Tòa án. Vậy tôi có đúng là không có quyền khởi kiện không và tôi phải làm gì bây giờ?”
Quyền và Trách nhiệm trong Hoạt động Việc làm Hợp pháp
“Em là Nguyễn Văn An, ở Quận Thanh Xuân, Hà Nội. Em vừa hoàn thành thời gian giáo dục tại xã theo Nghị định 10/2012/NĐ-CP. Giờ em muốn tìm một công việc ổn định để làm lại cuộc đời, nhưng em không biết bắt đầu từ đâu, liệu có rào cản pháp lý nào cho em không và làm sao để tìm được việc làm hợp pháp, có thu nhập mà không lo vi phạm pháp luật nữa ạ?”
Quyền và Hỗ trợ về Kế hoạch hóa gia đình
“Chị N.T.H ở Quảng Nam vừa về nước sau thời gian đi lao động ở nước ngoài. Vợ chồng chị đang muốn kế hoạch hóa gia đình nhưng điều kiện kinh tế còn khó khăn, không biết có được hỗ trợ chi phí tránh thai hay không, và cần liên hệ ở đâu để được tư vấn thêm về quyền lợi của mình.”
Quy định pháp luật về Đê điều và quản lý công trình
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng nhỏ ở khu vực ven sông thuộc Quận Bình Thạnh. Gần đây, chính quyền địa phương có yêu cầu chúng tôi không được xây dựng hay cơi nới bất cứ công trình nào sát với bờ sông vì khu vực đó có liên quan đến hành lang bảo vệ đê điều. Tôi không rõ khái niệm đê điều bao gồm những gì và liệu nhà hàng của tôi có vi phạm gì không. Tôi cũng đang định xây một cái cầu nhỏ để khách tiện xuống thuyền. Mong luật sư tư vấn giúp về các quy định liên quan đến việc này.”
Quy định pháp lý về Công trình xây dựng
“Tôi đang có kế hoạch sửa chữa, cải tạo lại căn hộ chung cư ở quận Đống Đa, Hà Nội của mình. Tôi nghe nói có nhiều quy định mới về 'công trình xây dựng' và việc cải tạo nhà cửa, đặc biệt là trong chung cư. Tôi muốn biết liệu việc sửa chữa nhỏ trong nhà có bị ảnh hưởng bởi các quy định này không, và quyền lợi, trách nhiệm của tôi là gì khi thực hiện các thay đổi?”
Giải quyết tranh chấp lao động
“Tôi là công nhân ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi không chịu trả tiền làm thêm giờ theo đúng thỏa thuận ban đầu, dù tôi có đầy đủ bằng chứng. Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình?”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Học nghề cho học sinh trường giáo dưỡng
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 16 tuổi, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại Trường Giáo dưỡng số 2 ở Đồng Nai. Tôi nghe nói các cháu ở đó được học nghề để sau này ra có việc làm. Tôi lo lắng không biết con tôi có được học nghề gì không, chất lượng đào tạo ra sao và liệu sau này có dễ xin việc không? Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về quyền lợi này của con.”
Cán bộ công đoàn không chuyên trách và quyền lợi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, đang làm ở một công ty sản xuất linh kiện điện tử tại khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội. Ngoài công việc chính, tôi còn được bầu làm tổ phó công đoàn của tổ mình. Mấy anh chị em trong tổ thắc mắc không biết vai trò của tôi là gì, có được hưởng quyền lợi gì đặc biệt không vì thấy mình làm thêm việc công đoàn mà không rõ chế độ. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Chế độ, chính sách cho Công nhân Công an
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, kỹ thuật viên IT ở Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP.HCM. Tôi làm việc ở đây đã 5 năm rồi nhưng vẫn chỉ là công nhân công an, không được phong hàm như mấy anh sĩ quan. Tôi muốn hỏi là công nhân công an có quyền lợi gì khác biệt so với sĩ quan không, và liệu tôi có cơ hội được phong hàm trong tương lai không?”
Xử lý sự cố tràn dầu và hóa chất độc trên biển
“Gia đình tôi sống bằng nghề đánh bắt cá ở vùng biển Vũng Tàu. Mấy hôm nay, sau vụ va chạm của hai tàu chở hàng gần bờ, nước biển có vệt dầu loang và mùi hóa chất nồng nặc. Cá chết nổi trắng, chúng tôi không dám ra khơi nữa. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về trách nhiệm của các bên gây ra sự cố này không và chúng tôi có thể làm gì để đòi quyền lợi?”
Xác định Nơi Làm Việc cho Cơ Sở Sản Xuất Nhỏ
“Chào luật sư, tôi có một cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Tôi vừa có một xưởng nhỏ, vừa làm việc tại nhà. Tôi không rõ liệu cái nhà tôi đang ở có được coi là **nơi làm việc** theo quy định pháp luật không, đặc biệt là khi có đoàn kiểm tra hoặc liên quan đến quyền lợi của nhân viên? Tôi lo lắng nếu không rõ ràng sẽ gặp rắc rối.”
Vị trí và vai trò của Nghiệp đoàn cơ sở
“Tôi là một người bán hàng rong ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em bán hàng rong như tôi gặp khó khăn trong việc kinh doanh, bị dẹp vỉa hè mà không có tiếng nói. Chúng tôi muốn thành lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi nhưng không biết có được không vì chúng tôi không có hợp đồng lao động. Liệu có hình thức công đoàn nào phù hợp với chúng tôi không?”
Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, em là H.T.L, đang làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Em làm việc từ 8h sáng đến 6h tối mỗi ngày, được trả lương cố định 7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, chủ cửa hàng nói em là 'cộng tác viên' nên không ký hợp đồng lao động, cũng không đóng bảo hiểm xã hội. Em muốn hỏi, với công việc và cách thức làm việc như vậy, em có được coi là **người lao động** theo quy định của pháp luật không ạ? Em có quyền lợi gì không?”
Quyền lợi khi công trình xây dựng nằm trong quy hoạch đường sắt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Tỉnh Bình Thuận. Gia đình tôi có một mảnh đất nhỏ dùng để trồng trọt và có xây một cái nhà kho tạm bằng gạch và tôn để chứa nông sản. Nghe nói sắp tới có dự án mở rộng đường sắt đi qua khu vực đất nhà tôi. Tôi muốn hỏi là cái nhà kho của tôi có được coi là **công trình xây dựng** không và nếu nó nằm trong diện giải tỏa thì có được bồi thường không, hay là tôi phải tự tháo dỡ?”
Người khiếu nại trong lĩnh vực lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Gần đây công ty chúng tôi có thay đổi một số điều khoản hợp đồng khiến nhiều người lao động cảm thấy không công bằng. Chúng tôi muốn cùng nhau đứng ra khiếu nại nhưng không biết liệu một tập thể công nhân có được xem là 'Người khiếu nại' hợp pháp theo quy định của pháp luật không, hay chỉ cá nhân tôi mới có quyền đó?”
Thực hiện dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một công nhân tại khu công nghiệp ở Hà Nội. Gần đây, phường tôi đang có kế hoạch xây dựng một khu chợ mới ngay cạnh khu dân cư, nhưng chúng tôi chưa thấy ai lấy ý kiến của người dân. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một công dân và người lao động, tôi có quyền được tham gia đóng góp ý kiến về những vấn đề như vậy ở phường và cả ở công ty tôi đang làm việc không? Tôi nên làm thế nào để thực hiện quyền này?”
Quyết định, hành vi hành chính nội bộ và thẩm quyền giải quyết khiếu kiện
“Tôi là chị Hạnh, kế toán trưởng ở một sở X tại TP.HCM. Gần đây, giám đốc sở ra một quyết định điều chuyển tôi sang phòng khác mà tôi không đồng ý, vì tôi thấy quyết định này không hợp lý và ảnh hưởng đến công việc của tôi. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể kiện quyết định này ra tòa hành chính được không, hay đây chỉ là chuyện nội bộ của sở?”
Giải quyết tranh chấp về quyền công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một nhà máy giày ở Thuận An, Bình Dương. Tôi là thành viên ban chấp hành công đoàn cơ sở. Gần đây, công ty chúng tôi có một số chính sách mới mà theo tôi là vi phạm quyền lợi của người lao động và công đoàn, nhưng khi tôi đại diện công đoàn lên tiếng thì bị lãnh đạo gây khó dễ, thậm chí đe dọa cắt giảm phúc lợi cá nhân. Tôi muốn hỏi, nếu công ty tiếp tục gây khó khăn và không hợp tác, tranh chấp này sẽ được giải quyết như thế nào và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền công đoàn của mình?”
Tranh chấp quyền công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy may mặc tại khu công nghiệp ở Bình Dương. Gần đây, công đoàn cơ sở của chúng tôi muốn tổ chức một số hoạt động để bảo vệ quyền lợi người lao động nhưng ban giám đốc lại gây khó dễ, thậm chí còn đe dọa những thành viên tích cực. Chúng tôi không biết phải làm sao để giải quyết những tranh chấp về quyền công đoàn này một cách hợp pháp.”
Cưỡng bức lao động và quyền lợi của người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một xưởng may ở TP. Thuận An, Bình Dương. Gần đây, do áp lực đơn hàng, chủ xưởng liên tục yêu cầu chúng tôi làm việc 14-16 tiếng mỗi ngày, không cho nghỉ phép, và dọa sẽ trừ lương nặng nếu không tuân thủ. Tôi cảm thấy mình đang bị ép buộc làm việc quá sức và muốn tìm cách chấm dứt hợp đồng. Liệu tôi có thể đơn phương nghỉ việc mà không cần báo trước không, và tôi có quyền lợi gì không ạ?”