Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tranh chấp Lao động Tập thể về Quyền
“Chào chuyên gia, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Quận Tân Bình. Gần đây, công ty chúng tôi có thay đổi một số quy định về tiền lương và phụ cấp, nhưng lại không thông báo rõ ràng, khiến tập thể công nhân rất bức xúc. Chúng tôi cho rằng công ty đang giải thích sai thỏa ước lao động tập thể đã ký. Chúng tôi muốn biết liệu đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Cưỡng bức lao động và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là công nhân tại một xưởng may ở KCN Tân Bình, TP.HCM. Gần đây, chủ xưởng thường xuyên ép chúng tôi làm thêm giờ, không trả lương tăng ca đầy đủ, và còn đe dọa trừ lương, đuổi việc nếu không làm theo. Có lần, tôi bị giữ lại làm việc đến khuya mà không được về. Tôi muốn biết hành vi này có phải là cưỡng bức lao động không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Định nghĩa Người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, năm nay tôi 16 tuổi và vừa tốt nghiệp cấp 2. Tôi muốn đi làm để phụ giúp gia đình ở Quận 10, TP.HCM. Tôi nghe nói phải đủ tuổi mới được coi là người lao động hợp pháp. Vậy với tuổi của tôi thì có được coi là **người lao động** không và tôi cần lưu ý gì khi tìm việc ạ?”
Thành lập Nghiệp đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một họa sĩ tự do ở Hà Nội. Chúng tôi có một nhóm khoảng 20 anh chị em làm nghề vẽ tranh dạo, tranh chân dung ở khu phố cổ. Gần đây, chúng tôi hay bị chèn ép về địa điểm, giá cả, mà không biết kêu ai. Chúng tôi muốn lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi chung, nhưng chúng tôi không phải là nhân viên công ty nào cả. Liệu nhóm chúng tôi có thể thành lập nghiệp đoàn được không?”
Quy định pháp luật liên quan đến đê bao và bảo vệ môi trường
“Gia đình tôi sống ở vùng ven biển huyện Cần Giờ, TP.HCM, có mảnh vườn trồng cây ăn trái được bảo vệ bởi một con đê bao nhỏ. Gần đây, có thông tin dự án xây dựng khu du lịch sinh thái gần đó có thể ảnh hưởng đến con đê này, hoặc có thể cần mở rộng đê để chống sạt lở. Tôi không rõ liệu việc xây dựng, duy tu đê bao có được quy định trong luật nào không, và quyền lợi của người dân như chúng tôi được bảo vệ ra sao khi có các dự án liên quan đến đê bao.”
Cán bộ công đoàn không chuyên trách và quyền lợi
“Chị Hạnh, kế toán trưởng ở một công ty sản xuất tại Quận 7, TP.HCM, đang thắc mắc về quyền lợi của một đồng nghiệp vừa được bầu làm Tổ phó công đoàn kiêm nhiệm. Chị ấy muốn biết liệu người này có được hưởng các chế độ đặc biệt gì không, nhất là khi công việc công đoàn chỉ là kiêm nhiệm.”
Định nghĩa và Quyền lợi của Người lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, đang làm việc tại một cửa hàng quần áo nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi được chủ trả lương theo ngày, không có hợp đồng lao động chính thức, nhưng hàng ngày tôi vẫn phải làm theo sự sắp xếp, quản lý của chủ cửa hàng. Tôi không rõ liệu mình có được coi là 'người lao động' theo pháp luật không và liệu có quyền lợi gì không?”
Tranh chấp lao động tập thể về quyền
“Chào luật sư, tôi là đại diện công đoàn tại một nhà máy may ở KCN Bình Dương. Gần đây, công ty chúng tôi và tập thể người lao động đang có bất đồng lớn về cách hiểu một điều khoản trong Thỏa ước lao động tập thể liên quan đến tiền thưởng năng suất. Công ty giải thích một kiểu, còn chúng tôi lại hiểu khác, dẫn đến quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và chúng tôi cần làm gì để giải quyết tình huống này?”
Vai trò và quyền lợi của Cán bộ công đoàn
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, công nhân tại một nhà máy may ở Bình Dương. Gần đây tôi được bầu làm cán bộ công đoàn ở công ty. Tôi muốn hỏi là một cán bộ công đoàn thì tôi có những trách nhiệm gì và có được hưởng những quyền lợi gì đặc biệt không, hay chỉ là quyền lợi chung của đoàn viên thôi? Tôi hơi bối rối về vai trò mới này.”
Quan hệ lao động và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Mấy tháng nay công ty hay bắt tăng ca nhưng không trả lương thêm, với lại hợp đồng lao động của tôi cũng không rõ ràng. Tôi muốn hỏi là cái 'quan hệ lao động' giữa tôi và công ty là gì và tôi có quyền lợi gì khi công ty không thực hiện đúng như vậy không?”
Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích và quy trình giải quyết
“Chào luật sư, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Bình Dương. Hiện tại, công nhân chúng tôi đang rất bức xúc vì lương thấp và giờ làm việc quá dài mà không được tăng ca đúng mức. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên ban giám đốc để đòi tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc nhưng họ cứ lờ đi. Giờ chúng tôi muốn đình công nhưng không biết có đúng luật không, và phải làm thế nào để đòi quyền lợi một cách hợp pháp? Đây có phải là **tranh chấp lao động tập thể về lợi ích** không ạ?”
Định nghĩa Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi làm shipper cho một ứng dụng giao hàng. Gần đây tôi thấy công ty yêu cầu tôi phải tuân thủ rất nhiều quy định, giờ giấc làm việc cũng bị kiểm soát chặt chẽ. Tôi không biết mình có được coi là **người lao động** theo luật không, hay chỉ là đối tác độc lập? Quyền lợi của tôi sẽ khác nhau thế nào ạ?”
Quyền lợi của lao động nữ khi thay đổi nơi làm việc
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang mang thai tháng thứ 7 thì công ty thông báo sẽ chuyển tôi sang làm việc ở một chi nhánh mới cách công ty cũ gần 30km, đường đi lại rất khó khăn. Tôi lo lắng việc đi lại xa xôi sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của tôi và em bé. Công ty có được phép làm vậy không và tôi có quyền từ chối không?”
Quyền và vai trò của Tổ chức đại diện người sử dụng lao động
“Chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM, đang gặp khó khăn trong việc đàm phán với công đoàn về mức lương tối thiểu. Chị nghe nói có 'tổ chức đại diện người sử dụng lao động' có thể giúp đỡ, nhưng không rõ tổ chức này là gì và chị có thể tham gia để bảo vệ quyền lợi của mình không.”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và vai trò trong tổ chức Công đoàn
“Tôi là Nguyễn Thị Lan, một công nhân đang làm việc tại KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Gần đây, tôi được công đoàn cơ sở đề cử làm **cán bộ công đoàn chuyên trách** của công ty. Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về thuật ngữ này, cụ thể là cán bộ công đoàn chuyên trách là gì, vai trò của họ khác gì so với cán bộ công đoàn bình thường và liệu có ảnh hưởng gì đến công việc và quyền lợi của tôi không?”
Phân biệt đối xử trong việc làm và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng, làm nhân viên văn phòng ở Quận 3, TP.HCM. Tôi vừa nộp hồ sơ xin việc vào một công ty lớn nhưng bị từ chối thẳng thừng chỉ vì tôi đang mang thai ở tháng thứ 5. Họ nói công ty không tuyển người đang có thai vì sợ ảnh hưởng đến công việc và phải nghỉ thai sản sớm. Tôi thấy rất bức xúc, không biết công ty làm vậy có đúng luật không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Xác định người hành nghề toàn thời gian trong lực lượng vũ trang
“Tôi là bác sĩ quân y tại Bệnh viện Quân y 175 ở TP.HCM. Tôi đã có giấy phép hành nghề và đang làm việc giờ hành chính tại bệnh viện. Gần đây tôi nghe nói về khái niệm 'người hành nghề toàn thời gian' theo Nghị định mới. Vậy tôi có được xem là người hành nghề toàn thời gian không, và điều này có ảnh hưởng gì đến quyền lợi hay nghĩa vụ của tôi, đặc biệt nếu tôi muốn tham gia tư vấn ngoài giờ?”
Quan hệ lao động và vai trò của tổ chức người lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân tại một nhà máy may ở Quận Bình Tân, TP.HCM. Gần đây, công ty tôi có nhiều thay đổi về giờ làm và chính sách thưởng, khiến chúng tôi rất lo lắng. Tôi muốn hỏi, quan hệ lao động giữa chúng tôi và công ty được hiểu như thế nào theo pháp luật, và làm sao để chúng tôi có thể bảo vệ quyền lợi của mình trong tình huống này?”