Thành lập Nghiệp đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một họa sĩ tự do ở Hà Nội. Chúng tôi có một nhóm khoảng 20 anh chị em làm nghề vẽ tranh dạo, tranh chân dung ở khu phố cổ. Gần đây, chúng tôi hay bị chèn ép về địa điểm, giá cả, mà không biết kêu ai. Chúng tôi muốn lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi chung, nhưng chúng tôi không phải là nhân viên công ty nào cả. Liệu nhóm chúng tôi có thể thành lập nghiệp đoàn được không?”
Trả lời
Chị H.T.L và nhóm các họa sĩ tự do hoàn toàn có thể thành lập Nghiệp đoàn cơ sở để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình. Đây là một hình thức tổ chức được pháp luật công nhận dành riêng cho những người lao động không có quan hệ lao động.
Nghiệp đoàn cơ sở là gì và đối tượng tham gia
Nghiệp đoàn cơ sở là tổ chức cơ sở của Công đoàn Việt Nam, được thành lập để tập hợp những người làm việc không có quan hệ lao động, cùng ngành, nghề hoặc những người lao động đặc thù khác
[3]. Với tư cách là các họa sĩ tự do không có hợp đồng lao động với một đơn vị cụ thể, nhóm của chị hoàn toàn thuộc đối tượng mà Nghiệp đoàn cơ sở hướng tới. Mục đích là để tạo ra một tiếng nói chung, bảo vệ quyền lợi khi gặp các vấn đề như bị chèn ép về địa điểm hay giá cả.Vai trò và lợi ích khi tham gia Nghiệp đoàn cơ sở
Khi thành lập Nghiệp đoàn cơ sở, nhóm của chị sẽ có một tổ chức đại diện chính thức để chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của các thành viên
[1]. Cụ thể, Nghiệp đoàn cơ sở có thể giúp nhóm chị:* Đàm phán tập thể: Thay vì từng cá nhân tự giải quyết, Nghiệp đoàn có thể đại diện đàm phán với các bên liên quan (ví dụ: ban quản lý phố cổ, chính quyền địa phương) về các vấn đề như địa điểm hoạt động, mức phí, hoặc các quy định liên quan đến hoạt động nghề nghiệp. * Giải quyết tranh chấp: Hỗ trợ các thành viên trong việc giải quyết các tranh chấp phát sinh trong quá trình hoạt động nghề nghiệp, đảm bảo quyền lợi được tôn trọng. * Nâng cao vị thế: Tạo ra một cộng đồng vững mạnh, đoàn kết, giúp nâng cao vị thế và tiếng nói của những người làm nghề họa sĩ tự do trong xã hội.
Điều kiện và quy trình thành lập
Việc thành lập Nghiệp đoàn cơ sở cần được công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở công nhận theo quy định của pháp luật và Điều lệ Công đoàn Việt Nam
[3]. Luật Công đoàn 2024 cũng quy định về quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn của người lao động [2].Để tiến hành thành lập, nhóm chị nên liên hệ với Liên đoàn Lao động cấp quận/huyện hoặc thành phố Hà Nội để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục, hồ sơ và các bước cần thiết để thành lập và được công nhận là một Nghiệp đoàn cơ sở hợp pháp.