Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ xã ở huyện miền núi Mộc Châu, Sơn La. Gần đây, tôi thấy số lượng người cao tuổi trong xã mình ngày càng nhiều, trong khi thanh niên thì đi làm ăn xa hết. Tôi nghe nói về 'già hóa dân số' nhưng không rõ chính quyền địa phương cần làm gì để ứng phó với tình trạng này. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định về trách nhiệm của chúng tôi trong việc thích ứng với già hóa dân số không?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết
“Chị L.T.H ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, là công nhân may. Chị và chồng muốn sinh con thứ hai nhưng muốn cách con đầu 5 năm để có thời gian tích lũy tài chính và chăm sóc con tốt hơn. Tuy nhiên, mẹ chồng chị lại giục sinh sớm, còn cán bộ dân số xã thì tư vấn nên sinh con thứ hai sớm để "đạt chỉ tiêu". Chị Hạnh băn khoăn không biết pháp luật có quy định cụ thể về số con hay khoảng cách sinh con không, và liệu chị có quyền tự quyết định không.”
Chủ đầu tư dự án đầu tư công
“Anh P.V.T ở Hà Nội, là cán bộ quản lý dự án, đang phụ trách một dự án xây dựng trường học công. Anh ấy băn khoăn không rõ vai trò và trách nhiệm pháp lý của mình với tư cách là chủ đầu tư dự án này theo quy định của pháp luật hiện hành là gì, đặc biệt là khi có nhiều văn bản khác nhau.”
Phân cấp quản lý nhà nước về đầu tư công
“Chị H.T.L, cán bộ quản lý dự án tại Huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh, đang phụ trách một dự án hạ tầng giao thông trọng điểm. Chị đang rất băn khoăn không biết ở cấp huyện thì ai có thẩm quyền quyết định phê duyệt các giai đoạn của dự án, đặc biệt là việc phân bổ vốn và điều chỉnh dự án. Chị muốn biết làm sao để xác định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp để tránh sai sót và chậm trễ.”
Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách: Cơ sở pháp lý và quản lý tài sản
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai. Hiện tại, chúng tôi đang xem xét đề xuất thành lập một quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách để hỗ trợ các dự án khởi nghiệp công nghệ cao. Tôi đang khá băn khoăn về việc xác định **cơ quan có thẩm quyền** nào sẽ quyết định thành lập và giám sát quỹ này, cũng như liệu các **tài sản** mà quỹ quản lý có được xem là tài sản công và phải tuân thủ quy định hiện hành không. Liệu các văn bản pháp luật từ năm 1992 có còn giá trị tham khảo cho vấn đề này không?”
Quy định về công trình thủy lợi đầu mối và thu hồi đất
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Thanh Oai, Hà Nội. Vừa rồi có đoàn cán bộ về khảo sát đất nhà tôi để xây dựng một cái **công trình thủy lợi đầu mối** gì đó. Họ nói là sẽ thu hồi đất của gia đình tôi. Tôi muốn hỏi là công trình này là loại gì mà lại phải thu hồi đất của dân vậy ạ?”
Cơ cấu dân số và các biện pháp điều chỉnh
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ ở Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Giang. Hiện tại, địa phương chúng tôi đang gặp một số khó khăn trong việc lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội do sự thay đổi nhanh chóng về dân số, đặc biệt là tình trạng thanh niên đi làm ăn xa và tỷ lệ người già tăng lên. Tôi muốn hiểu rõ hơn về **cơ cấu dân số** là gì và pháp luật có quy định nào về việc điều chỉnh các vấn đề này để chúng tôi có cơ sở tham mưu cho lãnh đạo không?”
Khái niệm và vai trò của Dân số trong pháp luật
“Tôi là cán bộ văn hóa xã ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Sắp tới xã tôi có kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có nhắc nhiều đến yếu tố 'dân số'. Tôi muốn hỏi 'dân số' trong các văn bản pháp luật được hiểu như thế nào để tôi có thể tham mưu chính xác hơn cho cấp trên.”
Khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản công
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ Phòng Tài chính Kế hoạch ở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Cần Thơ. Huyện chúng tôi đang có kế hoạch xây dựng một trung tâm văn hóa thể thao cộng đồng nhưng nguồn ngân sách còn hạn hẹp. Tôi muốn hỏi là liệu chúng tôi có thể khai thác các tài sản công hiện có của huyện để tạo thêm nguồn tài chính cho dự án này không? Cụ thể là các tài sản như đất đai, nhà xưởng cũ đang bỏ trống có thể được sử dụng như thế nào để tạo ra tiền?”
Xác định Cơ quan chuyên môn quản lý đầu tư công cho dự án cấp huyện
“Tôi là cán bộ quản lý dự án tại phòng Kinh tế Hạ tầng huyện Dầu Tiếng, Bình Dương. Hiện tại, tôi đang phụ trách một dự án xây dựng trường học cấp huyện và cần thực hiện thẩm định nguồn vốn cũng như khả năng cân đối vốn. Tôi đang băn khoăn không biết mình phải liên hệ với 'cơ quan chuyên môn quản lý đầu tư công' nào ở cấp tỉnh hay cấp huyện để nộp hồ sơ, vì định nghĩa trong luật có vẻ chung chung quá.”
Mất cân bằng giới tính khi sinh và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, một cán bộ công chức ở TP.HCM. Tôi thấy gần đây báo đài nói nhiều về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam. Tôi nghe nói nhà nước có luật để giải quyết vấn đề này. Tôi muốn hỏi là luật nào quy định về việc giảm thiểu tình trạng này ạ? Liệu có phải chỉ là tuyên truyền suông không?”
Chương trình mục tiêu quốc gia và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Kế hoạch Đầu tư ở huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án phát triển nông thôn mới, nghe nói là thuộc 'Chương trình mục tiêu quốc gia'. Tôi muốn hỏi là chương trình này được quy định như thế nào, và liệu dự án của chúng tôi có đủ điều kiện để được xếp vào loại này để nhận hỗ trợ không? Tôi cần tìm hiểu rõ hơn về tính pháp lý của nó.”
Chương trình mục tiêu quốc gia trong quản lý đầu tư công
“Anh N.V.T, cán bộ phòng Kế hoạch - Tài chính huyện X, tỉnh Thanh Hóa, đang lên kế hoạch cho một dự án phát triển hạ tầng nông thôn mới. Anh ấy băn khoăn không biết liệu dự án của huyện có thể được xếp vào "chương trình mục tiêu quốc gia" hay không, và nếu có thì quy trình lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư sẽ khác gì so với các dự án thông thường. Anh ấy lo ngại việc phân loại sai có thể ảnh hưởng đến nguồn vốn và tiến độ phê duyệt.”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là cán bộ công đoàn mới được bầu tại một nhà máy ở KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Tôi đang hơi bối rối về việc vận hành công đoàn cơ sở của mình sao cho đúng quy định. Đặc biệt, tôi nghe nói nhiều về 'Điều lệ Công đoàn Việt Nam' nhưng không rõ nó là gì và có vai trò quan trọng như thế nào đối với hoạt động của công đoàn chúng tôi. Luật sư có thể giải thích giúp tôi không?”
Xác nhận Chỗ ở hợp pháp qua VNeID
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Mai, đang sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi làm nhân viên văn phòng. Gần đây tôi muốn làm thủ tục hành chính qua VNeID nhưng gặp vướng mắc ở phần xác nhận chỗ ở hợp pháp. Tôi đang thuê nhà và không biết liệu chỗ tôi đang ở có được coi là 'chỗ ở hợp pháp' theo quy định pháp luật để tôi hoàn thành thủ tục không? Cán bộ yêu cầu tôi phải có xác nhận của chủ nhà nhưng chủ nhà lại đang đi công tác.”
Thích ứng với già hóa dân số
“Tôi là cán bộ phụ trách công tác dân số ở phường An Bình, quận 10, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy số lượng người cao tuổi trong phường tăng lên đáng kể. Tôi muốn biết **già hóa dân số** được hiểu thế nào theo quy định pháp luật và liệu có chính sách gì để địa phương tôi có thể chuẩn bị và thích ứng với tình hình này không?”
Hoạt động và Căn cứ của Nhiệm vụ quy hoạch
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trường ở huyện X, tỉnh Y. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án quy hoạch sử dụng đất cấp huyện. Tôi thấy trong các văn bản có nhắc đến 'nhiệm vụ quy hoạch' nhưng chưa rõ lắm về các hoạt động cụ thể mà chúng tôi cần làm và những căn cứ nào để thực hiện. Mong luật sư giải thích giúp.”
Vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ phòng tài chính ở huyện miền núi. Sắp tới, huyện chúng tôi có một dự án xây dựng đường giao thông nông thôn rất cần thiết nhưng ngân sách địa phương không đủ. Tôi nghe nói có nguồn 'vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương' nhưng chưa rõ làm sao để tiếp cận và quy trình như thế nào. Chuyên gia có thể giải thích giúp tôi không?”
Trích lập dự phòng rủi ro tín dụng theo Nghị định 86/2024
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ tín dụng ở một Quỹ tín dụng nhân dân tại Hà Nội. Gần đây, chúng tôi có một khoản vay lớn sắp đến hạn nhưng khách hàng đang gặp khó khăn. Tôi đang phải tính toán **dự phòng rủi ro** cụ thể cho khoản vay này để báo cáo cấp trên. Tôi không rõ cách xác định giá trị tài sản bảo đảm, cụ thể là vàng miếng, để đưa vào công thức tính dự phòng theo quy định mới của Nghị định 86/2024. Mong được tư vấn cụ thể.”
Chế độ nghỉ hưu của cán bộ, công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, 58 tuổi, hiện đang là công chức tại Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Dương. Tôi nghe nói sắp đến tuổi nghỉ hưu nhưng không rõ mình đã đủ điều kiện hay chưa, và liệu có phải tự làm thủ tục gì không. Tôi muốn biết chính xác mình có thuộc diện 'cán bộ, công chức đủ điều kiện và đủ tuổi nghỉ hưu' theo quy định không?”
Quy định về Cốt Xây Dựng trong Quy Hoạch Nông Thôn
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, đang có kế hoạch xây lại nhà cấp 4 thành nhà lầu để tiện kinh doanh tạp hóa. Khi làm hồ sơ xin phép xây dựng, cán bộ địa chính có nhắc đến việc phải tuân thủ 'cốt xây dựng' theo quy hoạch của xã. Tôi không hiểu rõ 'cốt xây dựng' là gì và tại sao lại quan trọng như vậy. Liệu tôi có thể xây cao hơn hay thấp hơn theo ý mình không, hay phải tuân thủ theo quy định nào? Nếu không tuân thủ thì có bị phạt gì không?”
Nâng cao chất lượng dân số tại địa phương
“Tôi là một cán bộ văn hóa ở huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gần đây, tôi rất trăn trở về việc làm sao để nâng cao chất lượng dân số tại địa phương mình. Cụ thể là các chương trình giáo dục, y tế cho trẻ em và thanh thiếu niên còn hạn chế. Tôi muốn biết liệu có quy định pháp luật nào về việc này để tôi có thể kiến nghị lên cấp trên không?”
Chính sách khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo
“Tôi là trưởng phòng tại Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương. Hiện tại, tôi đang ấp ủ một sáng kiến nhằm số hóa và rút ngắn đáng kể thời gian cấp phép xây dựng cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, sáng kiến này có một số điểm chưa được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật hiện hành của Bộ Xây dựng và có thể cần điều chỉnh một số quy trình cũ. Tôi rất lo lắng nếu thực hiện mà không thành công hoặc phát sinh vấn đề thì tôi có thể phải chịu trách nhiệm cá nhân. Tôi muốn biết liệu có cơ chế nào bảo vệ tôi khi tôi dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung không?”
Xác định số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã dựa trên quy mô dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ xã ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Xã tôi dân số đông lắm, nhưng số lượng Phó Chủ tịch UBND thì lại ít hơn các xã khác có dân số tương đương. Tôi muốn hỏi là **quy mô dân số** có ảnh hưởng thế nào đến việc xác định số lượng Phó Chủ tịch xã không? Có quy định pháp luật nào về việc này không ạ?”