Chương trình mục tiêu quốc gia trong quản lý đầu tư công

Trả lời

Chào Anh N.V.T, vấn đề của anh về việc xác định liệu dự án phát triển hạ tầng nông thôn mới của huyện có thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia hay không là rất quan trọng, bởi điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình lập báo cáo và phê duyệt đầu tư. Việc hiểu rõ bản chất của thuật ngữ này sẽ giúp anh định hướng đúng cho công việc của mình.

Bản chất của Chương trình mục tiêu quốc gia

Theo quy định hiện hành, Chương trình mục tiêu quốc gia được định nghĩa là chương trình đầu tư công nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của từng giai đoạn cụ thể trong phạm vi cả nước. Điểm cốt lõi ở đây là phạm vi "cả nước" và các "mục tiêu kinh tế - xã hội" mang tính chiến lược, tổng thể. Điều này có nghĩa là các chương trình này thường được Chính phủ hoặc Quốc hội phê duyệt để giải quyết các vấn đề lớn, mang tầm vĩ mô, có tác động sâu rộng đến nhiều địa phương hoặc toàn bộ quốc gia, chứ không chỉ gói gọn trong phạm vi một huyện hay một tỉnh.

Quy trình và hồ sơ liên quan đến Chương trình mục tiêu quốc gia

Hoạt động đầu tư công, bao gồm cả các Chương trình mục tiêu quốc gia, được quy định chi tiết trong Luật Đầu tư công 2024 ^[1]. Luật này quy định việc quản lý nhà nước về đầu tư công, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công, cũng như quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan ^[1]. Đối tượng áp dụng của Luật này là các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đầu tư công ^[2].

Điều quan trọng cần lưu ý là đối với các Chương trình mục tiêu quốc gia, quy định về hồ sơ thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn có những điểm đặc thù. Cụ thể, trong hồ sơ thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn chương trình, dự án đầu tư công, cần có "Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia" ^[3]. Điều này cho thấy rằng việc lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư cho một Chương trình mục tiêu quốc gia sẽ có yêu cầu và nội dung khác biệt so với báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư của các dự án thông thường hoặc các chương trình mục tiêu không mang tính quốc gia.

Ảnh hưởng đến dự án của huyện

Đối với dự án phát triển hạ tầng nông thôn mới của huyện anh, để xác định có thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia hay không, anh cần đối chiếu với danh mục các Chương trình mục tiêu quốc gia đang được Chính phủ triển khai (ví dụ: Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, v.v.).

Nếu dự án của huyện anh là một phần cấu thành, một hợp phần hoặc một hoạt động cụ thể nhằm thực hiện mục tiêu của một Chương trình mục tiêu quốc gia đã được phê duyệt, thì dự án đó sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định riêng biệt dành cho chương trình đó, bao gồm cả quy trình lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư. Ngược lại, nếu dự án chỉ mang tính chất địa phương, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của riêng huyện hoặc tỉnh mà không nằm trong khuôn khổ của một chương trình quốc gia nào, thì nó sẽ tuân thủ quy trình đầu tư công thông thường dành cho dự án cấp huyện, tỉnh. Việc phân loại chính xác sẽ giúp anh chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, tránh sai sót và đảm bảo tiến độ phê duyệt cũng như nguồn vốn cho dự án.