Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Nạo vét cơ bản trong vùng nước cảng biển và đường thủy nội địa
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên về vận tải biển, hiện tại chúng tôi muốn mở rộng luồng vào bến bãi riêng để có thể tiếp nhận các tàu có tải trọng lớn hơn. Tôi nghe nói hoạt động này thuộc dạng 'nạo vét cơ bản' và cần nhiều thủ tục phức tạp. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và những quy định pháp luật chính mà công ty tôi cần tuân thủ không ạ? Tôi đang khá lo lắng về các yêu cầu pháp lý.”
Quyền phản ánh, kiến nghị của tổ chức về quy định hành chính
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp tư nhân ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm. Gần đây, chúng tôi gặp rất nhiều vướng mắc khi làm thủ tục đăng ký bản quyền sản phẩm mới tại một cơ quan nhà nước, hồ sơ cứ bị trả đi trả lại vì những lý do rất nhỏ nhặt, không rõ ràng. Chúng tôi muốn gửi phản ánh về quy trình này nhưng không biết liệu công ty mình có được coi là 'tổ chức' theo quy định để làm việc đó không, và phản ánh thì cần những nội dung gì. Liệu doanh nghiệp tư nhân như chúng tôi có đủ tư cách pháp lý để thực hiện không?”
Dự án đầu tư và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, ở TP.HCM. Tôi đang có ý định mở một chuỗi cửa hàng tiện lợi nhỏ ở các khu dân cư mới. Tôi nghe nói phải làm 'dự án đầu tư' gì đó. Không biết cái này là gì và tôi có cần làm không? Với quy mô của tôi thì có phức tạp lắm không?”
Hồ sơ mời sơ tuyển và vai trò trong đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Công ty tôi đang muốn tham gia đấu thầu một dự án hạ tầng lớn nhưng bên mời thầu yêu cầu nộp 'hồ sơ mời sơ tuyển'. Tôi không rõ đây là loại hồ sơ gì, nó khác gì hồ sơ dự thầu thông thường và công ty tôi cần chuẩn bị những gì để vượt qua vòng này. Liệu có quy định pháp luật nào nói rõ về loại hồ sơ này không ạ?”
Nút giao khác mức trong quy định pháp luật về đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng ở huyện Long Thành, Đồng Nai. Nhà máy tôi có một đường sắt chuyên dùng để vận chuyển hàng hóa ra cảng. Gần đây, có dự án mở rộng đường sắt quốc gia đi qua khu vực này, và bên dự án yêu cầu nhà máy tôi phải đầu tư xây dựng **nút giao khác mức** giữa đường sắt chuyên dùng của nhà máy và đường sắt quốc gia. Tôi không rõ quy định pháp luật về việc này như thế nào, trách nhiệm của các bên ra sao và chi phí ai chịu. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Quy định về thu hồi mã, số viễn thông và tài nguyên Internet
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là một ISP nhỏ ở Hòa Bình, đang sử dụng một số dải IP và đầu số viễn thông được cấp. Gần đây, do kinh doanh khó khăn, chúng tôi có chậm nộp phí sử dụng một chút. Tôi lo lắng không biết liệu Nhà nước có thể **thu hồi** các tài nguyên này của chúng tôi không? Nếu bị thu hồi thì có được bồi thường gì không?”
Quy định về Giấy phép tiếp cận nguồn gen
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, đang làm ở một công ty khởi nghiệp về mỹ phẩm tại Đà Lạt. Chúng tôi muốn nghiên cứu một loại hoa lan quý hiếm ở vùng này để phát triển sản phẩm mới. Tôi nghe nói phải có 'Giấy phép tiếp cận nguồn gen' nhưng không rõ thủ tục và liệu công ty tôi có thuộc đối tượng phải xin phép không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quyền tác giả và phân chia tiền bản quyền đối với tác phẩm
“Chị là họa sĩ tự do ở Quận 3, TP.HCM. Chị và một người bạn cùng nhau vẽ một bộ tranh minh họa cho một cuốn sách thiếu nhi. Bây giờ cuốn sách bán rất chạy và nhà xuất bản muốn trả tiền bản quyền. Chị và bạn đang tranh cãi về việc chia tiền thế nào vì ban đầu chỉ thỏa thuận miệng. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về tác phẩm và việc phân chia tiền bản quyền trong trường hợp này, đặc biệt khi cả hai đều đóng góp công sức.”
Thành lập và vận hành Ngân hàng mô: Quy định pháp luật và trang thiết bị
“Chào luật sư, tôi là một bác sĩ ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai. Chúng tôi đang có ý định thành lập một **ngân hàng mô** để phục vụ cho việc cấy ghép, nhưng tôi không rõ về các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là danh mục trang thiết bị cần thiết. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi không ạ?”
Vốn đầu tư ra ngoài doanh nghiệp nhà nước
“Anh N.V.H, quản lý dự án tại một tổng công ty nhà nước ở TP.HCM, đang xem xét các khoản đầu tư của công ty vào một công ty cổ phần và một công ty TNHH. Anh ấy băn khoăn không biết liệu những khoản đầu tư này có được xem là "vốn của doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra ngoài doanh nghiệp" hay không và cần tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan để đảm bảo tuân thủ.”
Quy định pháp luật về Phát triển nhà ở
“Chào chuyên gia, tôi là N.V.T, đang kinh doanh vật liệu xây dựng ở Bình Chánh, TP.HCM. Tôi có miếng đất nhỏ muốn xây thêm vài phòng trọ cho thuê. Nghe nói sắp có luật mới về nhà ở, đầu tư gì đó nên không biết thủ tục xin phép xây dựng, hay có cần chấp thuận chủ trương đầu tư gì không, nhất là khi tôi chỉ xây nhỏ lẻ thôi. Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Giá trị hàng hóa tính theo giá F.O.B trong quản lý cán cân thanh toán quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản ở Cần Thơ. Sắp tới, tôi phải báo cáo số liệu xuất khẩu cho cơ quan nhà nước theo quy định về quản lý cán cân thanh toán quốc tế. Tôi đang băn khoăn không biết khi kê khai giá trị hàng hóa tính theo giá F.O.B thì có cần phải tính cả chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển không? Vì tôi thấy có nhiều cách hiểu khác nhau, sợ báo cáo sai lại bị phạt.”
Khái niệm và quy định liên quan đến người chơi trò chơi điện tử
“Tôi là sinh viên ở TP.HCM, thường ra tiệm net chơi game. Gần đây, tôi có tranh chấp với nhà phát hành game về tài khoản của mình, cụ thể là tài khoản của tôi bị khóa vô cớ. Tôi không rõ mình có được pháp luật bảo vệ không, và liệu việc tôi chơi game ở tiệm net có khác gì so với chơi ở nhà không về mặt pháp lý?”
Quy định về doanh nghiệp tái bảo hiểm
“Chị H. đang điều hành một công ty môi giới bảo hiểm ở TP.HCM. Gần đây, công ty chị nhận được một yêu cầu bảo hiểm cho dự án xây dựng lớn, có rủi ro cao và cần mức độ bảo hiểm rất lớn mà một công ty bảo hiểm đơn lẻ khó có thể đáp ứng hết. Chị đang băn khoăn về vai trò của doanh nghiệp tái bảo hiểm trong trường hợp này và liệu công ty chị có thể hợp tác với họ như thế nào để đảm bảo quyền lợi cho khách hàng.”
Giá biến động bất thường và bình ổn giá
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng tạp hóa ở Hà Nội. Gần đây, giá một số mặt hàng thiết yếu như gạo, dầu ăn từ các nhà cung cấp bỗng nhiên tăng vọt rất cao mà không có lý do rõ ràng, trong khi các chi phí khác của họ không thay đổi nhiều. Điều này khiến tôi rất khó bán hàng và ảnh hưởng đến cả khách hàng của tôi. Tôi muốn hỏi liệu có quy định nào về việc này không và nhà nước có thể can thiệp để bình ổn giá được không?”
Kế hoạch hóa gia đình và các chính sách liên quan
“Chị H. ở huyện Củ Chi, TP.HCM, là công nhân may, chồng làm nông. Vợ chồng chị đang muốn sinh thêm con nhưng lo lắng về chi phí nuôi dạy và các chính sách hỗ trợ. Chị muốn biết Nhà nước có những quy định gì về **kế hoạch hóa gia đình** và liệu có chính sách nào giúp giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình nông nghiệp không?”
Phân biệt hoạt động mua bán nợ kinh doanh và không kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là Lan, sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một vài lần giúp bạn bè đòi nợ hoặc mua lại một khoản nợ nhỏ của người quen đang khó khăn để giúp họ có tiền trang trải, hoàn toàn không vì mục đích kiếm lời hay làm thường xuyên. Tôi nghe nói có quy định về kinh doanh mua bán nợ nên hơi lo lắng không biết những việc tôi làm có bị coi là kinh doanh và phải đăng ký gì không?”
Hồ sơ dự thầu và các quy định về tài liệu
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại, tôi đang chuẩn bị hồ sơ để tham gia một dự án sửa chữa nhỏ trên địa bàn quận Cầu Giấy. Tôi nghe nói nhiều về 'hồ sơ dự thầu' nhưng thực sự không rõ lắm nó bao gồm những gì và có phải mọi dự án đều cần loại hồ sơ này không. Tôi lo lắng không biết mình có bỏ sót quy định pháp luật nào liên quan đến việc chuẩn bị các tài liệu này không?”
Quy định về Mua bán nợ tại Trung tâm Tài chính Quốc tế
“Tôi là giám đốc một ngân hàng thành viên tại Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Chúng tôi đang xem xét việc mua lại một số khoản nợ xấu từ một tổ chức khác trong Trung tâm. Tôi muốn biết liệu hoạt động mua bán nợ này có được phép không và cần tuân thủ những quy định nào theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP?”
Quy định pháp luật về Bên bán nợ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Trần Văn H., chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại công ty tôi có một số khoản nợ khó đòi, tôi đang tính bán lại cho một công ty chuyên mua bán nợ để thu hồi vốn nhanh hơn. Tôi nghe nói việc này cũng có nhiều quy định pháp luật phức tạp. Vậy tôi cần lưu ý gì khi là bên bán nợ để không bị vướng vào các rắc rối pháp lý ạ?”
An toàn bức xạ vô tuyến điện trong viễn thông
“Anh H.V.T ở Quận 1, TP.HCM, đang tính mở một quán cà phê nhỏ có lắp đặt Wi-Fi và vài thiết bị phát sóng để phục vụ khách. Anh nghe nói có nhiều quy định về "bức xạ vô tuyến điện" và lo lắng không biết có phải đăng ký gì không, hay có luật nào về an toàn mà quán anh phải tuân thủ, đặc biệt là mấy luật lớn như Luật Đầu tư công có liên quan không?”
Hoạt động thoát nước và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Sắp tới, công ty tôi có dự định tham gia đấu thầu một dự án về cải tạo hệ thống thoát nước đô thị. Tôi đang tìm hiểu kỹ về các quy định pháp luật liên quan đến 'hoạt động thoát nước' để đảm bảo dự án của mình tuân thủ đúng. Cụ thể, tôi muốn biết 'hoạt động thoát nước' bao gồm những công việc gì và có cần lưu ý gì đặc biệt khi thực hiện không ạ?”
Bán vốn nhà nước của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước
“Tôi là anh Hùng, quản lý ở một công ty sản xuất tại Hà Nội. Công ty chúng tôi có vốn nhà nước do một Tổng công ty nắm giữ. Gần đây, tôi nghe nói Tổng công ty đang có kế hoạch 'bán vốn nhà nước' tại các doanh nghiệp con. Tôi muốn hỏi việc này có đúng quy định không và liệu Tổng công ty có quyền làm vậy không?”
Ke ga đường sắt và quy định sử dụng
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở gần ga xe lửa tại huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy họ đang xây dựng thêm một số công trình sát đường ray mà người dân hay gọi là 'ke ga' để khách lên xuống tàu. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể thuê một phần diện tích gần đó để đặt quầy bán đồ ăn nhẹ cho hành khách không, và 'ke ga' này có những quy định gì về việc sử dụng?”