Tàng thư Hỏi &amp; Đáp

Công nhận và bảo vệ Người thực hành Di sản văn hóa phi vật thể

“Chị Hương, một nghệ nhân làm nón lá tại làng Chuông, Hà Nội, đã hơn 30 năm gắn bó với nghề. Chị trăn trở không biết liệu công sức chị gìn giữ, phát triển và truyền dạy kỹ thuật làm nón lá truyền thống có được pháp luật công nhận và bảo vệ không, và chị có những quyền lợi, nghĩa vụ gì theo Luật Di sản văn hóa mới nhất?”

Bảo vệ và truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể

“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nghệ nhân làm nón lá ở làng Chuông, Hà Nội. Tôi năm nay đã ngoài 60, muốn truyền lại nghề cho con cháu và các bạn trẻ trong làng nhưng không biết phải làm sao cho đúng quy định pháp luật và có được hỗ trợ gì không. Liệu việc truyền dạy này có được công nhận không, và cần lưu ý gì để không làm sai lệch giá trị của nghề truyền thống?”

Quy định về thực hành di sản văn hóa phi vật thể

“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nghệ nhân làm nón lá ở làng Chuông, Hà Nội. Tôi đang muốn mở lớp truyền dạy nghề cho các bạn trẻ và cũng muốn bán các sản phẩm nón lá thủ công để duy trì làng nghề. Tuy nhiên, tôi nghe nói có những quy định mới về việc thực hành di sản văn hóa phi vật thể. Tôi băn khoăn không biết mình cần tuân thủ những nguyên tắc nào để vừa phát huy giá trị của nón lá, vừa không vi phạm pháp luật, nhất là khi có ý định thương mại hóa sản phẩm?”

Phục hồi và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể

“Chị là người dân tộc Mông ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Gia đình chị có truyền thống làm nghề dệt thổ cẩm với những hoa văn cổ đã mai một nhiều. Chị muốn tập hợp các chị em trong bản để khôi phục lại những kỹ thuật dệt cổ và truyền dạy cho thế hệ trẻ, nhưng không biết bắt đầu từ đâu và có được nhà nước hỗ trợ không.”

Chính sách hỗ trợ không gian văn hóa liên quan cho di sản phi vật thể

“Chào luật sư, tôi là trưởng làng nghề gốm ở Bát Tràng, Gia Lâm. Làng chúng tôi có truyền thống làm gốm lâu đời, nhưng hiện nay không gian để các nghệ nhân trẻ thực hành, truyền dạy và trưng bày sản phẩm đang rất hạn chế. Chúng tôi muốn xin hỗ trợ để có một không gian văn hóa liên quan đúng nghĩa, nhưng không biết bắt đầu từ đâu và có chính sách nào hỗ trợ không?”

Xác định thời gian hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể

“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 65 tuổi, ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi đã gắn bó với nghề đờn ca tài tử từ khi còn rất trẻ, khoảng 18 tuổi. Giờ tôi muốn làm hồ sơ xét tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú nhưng không rõ thời gian hoạt động của tôi được tính như thế nào, có phải tính từ lúc tôi bắt đầu học nghề không, hay chỉ tính từ khi tôi chính thức truyền dạy?”

Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể có nguy cơ mai một

“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một làng nghề truyền thống tại Hà Nội. Gần đây, tôi thấy các cụ nghệ nhân lớn tuổi dần, người trẻ thì không mấy mặn mà với nghề làm nón lá truyền thống của làng. Số lượng người làm nghề giảm sút nghiêm trọng, các buổi truyền dạy cũng thưa thớt. Tôi lo lắng nghề này sẽ bị mai một, thất truyền mất. Có cách nào để bảo vệ di sản này không ạ?”

Điều kiện công nhận và cấp chứng chỉ hành nghề Lương y

“Chào chuyên gia, em tên là Hùng, ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Gia đình em có truyền thống làm thuốc Nam đã mấy đời rồi, em cũng được ông bà truyền dạy nhiều bài thuốc quý. Em muốn hỏi là làm thế nào để được công nhận là lương y chính thức để có thể hành nghề khám chữa bệnh hợp pháp ạ? Em nghe nói phải có giấy tờ gì đó của Bộ Y tế.”

Định nghĩa Cộng đồng dân cư trong xét tặng danh hiệu Nghệ nhân

“Tôi là trưởng thôn ở xã Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Làng tôi có nhiều người dân tộc Mông, trong đó có một nghệ nhân thổi khèn rất giỏi, đã truyền dạy cho nhiều thế hệ. Chúng tôi muốn làm hồ sơ đề cử ông ấy xét tặng danh hiệu 'Nghệ nhân ưu tú' theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết làng tôi có được xem là 'cộng đồng dân cư' theo quy định của Nghị định này để tham gia vào quá trình đề cử hay không? Mong luật sư giải đáp.”

Thực hành di sản văn hóa phi vật thể và chính sách hỗ trợ cộng đồng

“Chào luật sư, tôi là trưởng một nhóm nghệ nhân hát Then ở Cao Bằng. Nhóm chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động và truyền dạy cho thế hệ trẻ vì thiếu kinh phí và địa điểm. Chúng tôi muốn biết làm thế nào để được nhà nước hỗ trợ để tiếp tục thực hành di sản này đúng cách và không bị mai một.”

Xét tặng danh hiệu Nghệ nhân trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ

“Chào Tuvannhanh, tôi là Chị Hằng, một nghệ nhân làm gốm lâu năm ở làng nghề Bát Tràng, Hà Nội. Nghề gốm truyền thống của gia đình tôi đang đứng trước nguy cơ mai một vì ít người trẻ theo học và việc truyền dạy rất khó khăn, mất nhiều thời gian. Tôi nghe nói có Nghị định mới về việc xét tặng danh hiệu cho nghệ nhân. Vậy nghề của tôi có được xem là 'nghề thủ công mỹ nghệ đặc thù' để được ưu tiên xét tặng danh hiệu 'Nghệ nhân nhân dân' hay 'Nghệ nhân ưu tú' không và tôi sẽ có những quyền lợi gì?”

Chủ thể di sản văn hóa phi vật thể và vai trò của họ

“Tôi là ông Sáu, ở làng gốm Bát Tràng, Hà Nội. Tôi đã dành cả đời để giữ gìn và truyền dạy nghề làm gốm truyền thống của cha ông. Gần đây, có nhiều người đến học và muốn đưa sản phẩm của làng ra nước ngoài. Tôi muốn biết, với tư cách là người nắm giữ di sản này, tôi có quyền lợi và trách nhiệm gì để bảo vệ và phát huy giá trị của nó theo pháp luật không?”

Thủ tục cấp mới giấy phép hành nghề Lương y

“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một người con ở vùng núi Tây Bắc, từ nhỏ đã được bà truyền dạy các bài thuốc dân gian và cách chữa bệnh bằng cây cỏ. Giờ tôi đã có nhiều kinh nghiệm, bà con trong vùng cũng tin tưởng nhưng tôi muốn được công nhận chính thức để hành nghề hợp pháp. Tôi nghe nói có chức danh 'Lương y', vậy tôi cần làm những thủ tục gì để được cấp giấy phép hành nghề Lương y ở tỉnh Lào Cai ạ? Tôi năm nay 45 tuổi.”