Quy định về thực hành di sản văn hóa phi vật thể

Trả lời

Khái niệm và Đối tượng áp dụng

Theo quy định hiện hành, thực hành di sản văn hóa phi vật thể được hiểu là hoạt động thể hiện các biểu đạt văn hóa của cộng đồng, nhóm, cá nhân chủ thể nhằm duy trì sức sống, bảo đảm tính liên tục của di sản văn hóa phi vật thể, nội dung, quy trình thực hành, các yếu tố cấu thành, nguyên tắc, bản chất tự nhiên và giá trị của loại hình di sản văn hóa phi vật thể. Các quy định này áp dụng cho các cơ quan nhà nước, tổ chức, cộng đồng, và cá nhân như Anh N.V.T, những người có liên quan đến hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể ^[2].

Nguyên tắc cốt lõi trong thực hành và truyền dạy di sản

Khi thực hành và truyền dạy nghề làm nón lá, Anh N.V.T cần tuân thủ các nguyên tắc quan trọng để bảo đảm giá trị của di sản:

* Duy trì tính liên tục và bản chất: Anh cần bảo đảm duy trì tính liên tục của di sản trong quá trình thực hành, đúng với giá trị, bản chất và chức năng của nón lá, nhằm giảm nguy cơ mai một, thất truyền. Điều này bao gồm việc gìn giữ giá trị của di sản với các hình thức thể hiện, tri thức, kỹ năng, kỹ thuật và không gian thực hành liên quan ^[3]. * Không đưa yếu tố không phù hợp hoặc sai lệch: Các quy định nghiêm cấm việc đưa những yếu tố không phù hợp vào di sản hoặc phổ biến, thực hành sai lệch nội dung di sản. Điều này đặc biệt quan trọng khi Anh muốn thương mại hóa sản phẩm, cần đảm bảo rằng việc kinh doanh không làm biến đổi hay làm mất đi giá trị cốt lõi của nón lá truyền thống ^[3]. * Không lợi dụng để trục lợi: Pháp luật quy định rõ ràng không lợi dụng thực hành di sản để trục lợi hoặc thực hiện các hành vi, hoạt động vi phạm pháp luật ^[3]. Việc bán sản phẩm nón lá thủ công để duy trì làng nghề và cuộc sống là hoạt động chính đáng, nhưng cần tránh các hình thức trục lợi phi pháp hoặc làm tổn hại đến giá trị văn hóa của di sản. * Duy trì hoạt động truyền dạy: Anh có trách nhiệm duy trì hoạt động truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể trong và ngoài cộng đồng để củng cố số lượng, chất lượng người thực hành. Các hình thức truyền dạy có thể là Anh trực tiếp truyền dạy tri thức, kỹ năng cho thế hệ kế cận trong cộng đồng hoặc thông qua đào tạo có chủ đích cho cộng đồng khác ^[4].

Trách nhiệm của nghệ nhân và cộng đồng

Ngoài các nguyên tắc trên, với tư cách là người thực hành di sản, Anh N.V.T và cộng đồng còn có trách nhiệm:

* Tham gia vào công tác bảo tồn: Anh nên tham gia công tác kiểm kê, thực hành, truyền dạy, nghiên cứu, tư liệu hóa, phục hồi, hướng dẫn thực hành và truyền thông về giá trị di sản nón lá trong và ngoài cộng đồng ^[5]. * Báo cáo vi phạm: Anh cũng có trách nhiệm báo cáo cơ quan có thẩm quyền về các hành vi vi phạm pháp luật về di sản văn hóa nếu phát hiện ^[5].