Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Tiêu chuẩn và hoạt động của tạp chí khoa học
“Chào luật sư, tôi là Giám đốc một viện nghiên cứu ở Quận 1, TP.HCM. Viện chúng tôi đang có kế hoạch xuất bản một tạp chí khoa học chuyên ngành để công bố các công trình nghiên cứu của cán bộ và các nhà khoa học khác. Tôi nghe nói có nhiều quy định về tiêu chuẩn của tạp chí khoa học lắm. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi những tiêu chí cốt lõi để tạp chí của chúng tôi được công nhận là tạp chí khoa học hợp lệ, đặc biệt là các tiêu chí về nội dung và hội đồng biên tập không?”
Tổng điều tra thống kê
“Chào chuyên gia, tôi là ông N.V.A, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây có cán bộ đến hỏi về doanh thu, số lượng hàng hóa, rồi cả thông tin cá nhân của gia đình tôi để phục vụ 'Tổng điều tra thống kê'. Tôi lo lắng không biết việc này có đúng quy định không, và thông tin của tôi có được bảo mật không, hay liệu tôi có bị làm phiền nhiều lần không?”
Cơ cấu dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là anh Hùng, cán bộ phòng Quy hoạch đô thị ở thành phố Thủ Đức. Hiện tại, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho giai đoạn tới. Tôi nghe nói phải tính đến cơ cấu dân số, nhưng không rõ cụ thể là phải xem xét những yếu tố nào và có quy định pháp luật nào hướng dẫn việc này không? Liệu việc điều chỉnh cơ cấu dân số có ảnh hưởng đến các dự án phát triển của thành phố không?”
Chiến tranh nhân dân
“Tôi là cán bộ địa chính xã ở Lạng Sơn. Gần đây, xã tôi có nhiều dự án liên quan đến quốc phòng, và tôi thường nghe nói về 'chiến tranh nhân dân' và 'quốc phòng toàn dân'. Tôi băn khoăn không biết khái niệm này cụ thể là gì, vai trò của người dân như tôi trong đó ra sao, và nó có liên quan gì đến các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương không?”
Dân số: Khái niệm và phạm vi điều chỉnh theo pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ thống kê ở xã Bình An, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Sếp tôi vừa giao nhiệm vụ tổng hợp số liệu dân số để lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho xã. Tôi đang băn khoăn không biết **dân số** theo quy định pháp luật thì bao gồm những đối tượng nào, có tính cả người tạm trú hay chỉ người có hộ khẩu thường trú không? Việc này ảnh hưởng lớn đến việc tính toán chỉ tiêu và phân bổ nguồn lực của xã.”
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, em là công nhân ở Hà Nam. Vợ chồng em mới cưới được 2 năm và có một bé gái. Vừa rồi, cán bộ y tế xã có đến vận động vợ chồng em nên sinh thêm con trai để 'có nếp có tẻ', còn dọa nếu không sinh thì sẽ khó khăn trong việc làm giấy tờ sau này. Em thấy lo lắng quá, không biết vợ chồng em có quyền tự quyết định số con không ạ, hay phải nghe theo xã?”
Cơ cấu dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ thống kê ở phường An Bình, quận 1, TP.HCM. Gần đây, phường tôi đang gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch phát triển xã hội vì số liệu dân số biến động nhiều, đặc biệt là tỷ lệ người trẻ chuyển đi và người già tăng lên. Tôi muốn hỏi, cơ cấu dân số theo quy định pháp luật thì bao gồm những yếu tố nào và có văn bản nào hướng dẫn cụ thể về việc điều chỉnh cơ cấu này không ạ?”
Văn bản chuyên ngành trong công tác văn thư theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ văn phòng tại Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh. Sở chúng tôi thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn chuyên môn về y tế, ví dụ như quy trình khám chữa bệnh, hướng dẫn phòng chống dịch bệnh. Tôi không rõ những văn bản này có được xem là **văn bản chuyên ngành** theo quy định của Nghị định 30/2020/NĐ-CP không? Và nếu là văn bản chuyên ngành thì việc soạn thảo, ban hành có cần tuân thủ các quy định chung của Nghị định này không, hay có quy định riêng?”
Quy mô dân số trong quy hoạch và phát triển đô thị
“Tôi là cán bộ phòng Quy hoạch đô thị ở TP. Thủ Đức. Sắp tới có một dự án đô thị mới được đề xuất, nhưng tôi đang băn khoăn về việc xác định **quy mô dân số** dự kiến của khu vực này sẽ ảnh hưởng đến việc phân loại đô thị và các quy định về hạ tầng như thế nào. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định rõ về việc này không, đặc biệt là khi nó liên quan đến việc phân loại đô thị và các yêu cầu về quy hoạch phân khu?”
Nghi lễ đối ngoại dành cho Trưởng cơ quan đại diện lãnh sự
“Tôi là cán bộ đối ngoại ở Sở Ngoại vụ TP. Đà Nẵng. Sắp tới, thành phố có kế hoạch tổ chức một buổi tiếp đón quan trọng với các đại diện nước ngoài. Tôi đang băn khoăn về việc xếp đặt nghi lễ cho Trưởng cơ quan đại diện lãnh sự của một số nước, không biết họ được đối xử như thế nào theo quy định pháp luật Việt Nam. Liệu có sự khác biệt nào so với các đại diện ngoại giao khác không?”
Quy định về kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
“Chào luật sư, tôi là anh Trần Văn Hùng, cán bộ phòng tư pháp huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây, UBND huyện có ban hành một văn bản mới về quản lý đất đai. Tôi đang không rõ lắm về quy trình và các tiêu chí để **kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật** này có đúng quy định hay không, đặc biệt là về tính hợp hiến, hợp pháp. Liệu có văn bản nào hướng dẫn cụ thể về việc này không ạ?”
Dịch vụ dân số và nguồn tài chính
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế thôn bản ở xã Mường Lay, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên. Tôi đang muốn tổ chức các buổi truyền thông, tư vấn về sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình cho bà con trong xã, đặc biệt là các cặp vợ chồng trẻ. Tôi băn khoăn không biết những hoạt động này có được coi là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và quan trọng hơn là có thể tìm kiếm nguồn kinh phí hỗ trợ từ đâu để duy trì các hoạt động này?”
Phân bố dân số trong quy hoạch phát triển đô thị
“Tôi là cán bộ phòng Quy hoạch và Phát triển đô thị ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Huyện chúng tôi đang có tốc độ đô thị hóa rất nhanh, dân số tăng lên đáng kể. Tôi muốn hỏi, trong quá trình lập quy hoạch xây dựng các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, thì khái niệm 'phân bố dân số' được pháp luật quy định và xem xét như thế nào để đảm bảo sự phát triển bền vững và đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân?”
Bảo vệ Giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản Thế giới
“Chị M. là cán bộ Phòng Du lịch của tỉnh Quảng Ninh. Tỉnh chị có Vịnh Hạ Long là Di sản Thế giới. Sắp tới, tỉnh muốn triển khai một số dự án phát triển du lịch mới, bao gồm xây dựng thêm một số điểm tham quan và dịch vụ lưu trú trên các đảo nhỏ. Chị đang băn khoăn làm sao để đảm bảo các hoạt động này không làm ảnh hưởng đến Giá trị nổi bật toàn cầu của di sản thế giới của Vịnh Hạ Long, và cần tuân thủ những quy định pháp luật nào để bảo vệ giá trị này?”
Cơ cấu lại danh mục nợ công
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, cán bộ phòng tài chính của tỉnh Bình Dương. Gần đây, tỉnh chúng tôi đang gặp áp lực khá lớn về nghĩa vụ trả nợ từ các dự án đầu tư công trước đây. Tôi có nghe nói đến việc 'cơ cấu lại danh mục nợ' để giảm bớt gánh nặng. Tôi muốn hỏi là tỉnh có thể tự thực hiện việc này không, hay phải theo quy định của Trung ương? Và nếu có thì quy trình sẽ như thế nào để đảm bảo hiệu quả và đúng luật?”
Dịch vụ dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế tại một xã vùng sâu ở tỉnh An Giang. Gần đây, chúng tôi nhận được chỉ đạo về việc triển khai các 'dịch vụ dân số' nhưng tôi chưa rõ lắm về phạm vi cụ thể của các dịch vụ này là gì, liệu có bao gồm cả việc chăm sóc người cao tuổi hay không, và nguồn kinh phí từ đâu để thực hiện?”
Thi hành án phạt cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.T, một cựu kế toán ở Đà Nẵng. Tôi vừa chấp hành xong án phạt tù về tội liên quan đến tài chính. Khi ra trại, cán bộ có thông báo tôi sẽ bị cấm hành nghề kế toán trong một thời gian nữa. Tôi không rõ thủ tục này diễn ra như thế nào, ai sẽ quản lý và tôi cần làm gì để tuân thủ. Liệu tôi có thể xin việc ở vị trí khác không?”
Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Tôi là cán bộ văn hóa xã ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Sắp tới, xã tôi có kế hoạch triển khai một số chương trình cộng đồng về sức khỏe sinh sản và chăm sóc người cao tuổi. Tôi đang băn khoăn không biết những hoạt động này có được xếp vào **dịch vụ dân số** hay không để làm hồ sơ đề xuất kinh phí cho đúng quy định.”
Khái niệm và phạm vi của Người thi hành công vụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có nhập một lô hàng từ nước ngoài về và gặp một số vướng mắc với cán bộ hải quan tại cảng. Tôi không biết liệu những cán bộ này có phải là 'người thi hành công vụ' hay không, và quyền hạn của họ đến đâu? Tôi muốn biết rõ để làm việc đúng luật.”
Dự báo luồng tiền trong quản lý ngân quỹ nhà nước
“Chị Lan, cán bộ tài chính tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Đồng Nai, đang chuẩn bị báo cáo quý. Chị đang băn khoăn về cách hiểu và áp dụng thuật ngữ 'Dự báo luồng tiền' trong công việc hàng ngày, đặc biệt là khi phải xác định các khoản thu, chi và chênh lệch ngân quỹ. Chị muốn biết liệu việc dự báo này có bao gồm cả các khoản thu/chi của các đơn vị có tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hay không.”
Quản lý cán bộ, công chức, viên chức qua hệ thống thông tin điện tử
“Tôi là công chức ở một sở tại TP. Hồ Chí Minh, vừa được điều chuyển công tác sang phòng khác. Tôi nghe nói bây giờ hồ sơ công chức được quản lý trên hệ thống điện tử, không còn là hồ sơ giấy nữa. Tôi muốn biết hệ thống này lưu trữ những thông tin gì về tôi và liệu thông tin có được cập nhật đầy đủ khi tôi thay đổi công tác không?”
Quản lý khoản vay trung - dài hạn trong nợ công
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ phòng tài chính ở một huyện thuộc tỉnh Thanh Hóa. Hiện tại, chúng tôi đang lên kế hoạch xây dựng một dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, và cần huy động vốn thông qua các khoản vay. Tôi đang băn khoăn về khái niệm 'khoản vay trung - dài hạn' trong bối cảnh nợ công và các quy định pháp luật liên quan. Liệu có những nguyên tắc nào cần tuân thủ để đảm bảo việc vay và sử dụng vốn hiệu quả, đúng quy định không ạ?”
Mất cân bằng giới tính khi sinh
“Tôi là cán bộ dân số ở xã Bình An, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Gần đây, tôi nhận thấy số lượng bé trai sinh ra cao hơn hẳn bé gái, khiến tôi lo ngại về tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh**. Tôi muốn hỏi, liệu có quy định pháp luật nào đề cập đến vấn đề này và trách nhiệm của địa phương chúng tôi trong việc giảm thiểu tình trạng này không? Việc này có liên quan gì đến công tác phòng, chống tham nhũng mà tôi từng nghe nói không?”