Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Viên chức quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập
“Chào chuyên gia, tôi là chị Hằng, 38 tuổi, đang làm kế toán tại một bệnh viện công ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi được bổ nhiệm làm Trưởng phòng Tài chính kế toán. Tôi nghe nói mình là 'viên chức quản lý' nhưng không rõ vai trò này khác gì so với viên chức thông thường, và phụ cấp chức vụ quản lý của tôi sẽ được tính như thế nào? Liệu có quy định cụ thể nào về trách nhiệm của tôi không?”
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ phòng Lao động - Thương binh và Xã hội ở một huyện thuộc tỉnh Hà Nam. Gần đây, tôi nhận thấy số lượng người cao tuổi ở địa phương mình ngày càng tăng, trong khi thanh niên thì lại có xu hướng lên thành phố làm việc. Tôi rất lo lắng không biết huyện mình cần chuẩn bị những chính sách gì để hỗ trợ người cao tuổi và làm sao để địa phương có thể thích ứng với tình trạng già hóa dân số này một cách bền vững?”
Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh của Luật Tư pháp người chưa thành niên
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 16 tuổi, vừa rồi có đánh nhau với bạn ở trường và bị công an mời lên làm việc. Tôi nghe nói có Luật Tư pháp người chưa thành niên mới, không biết con tôi có được áp dụng theo luật này không, và liệu có được xem xét khác biệt so với người lớn không? Gia đình tôi ở Hà Đông, Hà Nội, tôi làm kinh doanh nhỏ lẻ.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con thứ hai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đã có một cháu trai 3 tuổi rồi. Gần đây, chúng tôi đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng cũng băn khoăn về chi phí nuôi con và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có chính sách khuyến khích sinh đủ hai con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không?”
Định danh điện tử công dân Việt Nam
“Chị N.T.H, 28 tuổi, chuyên viên nhân sự tại một công ty ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, đang rất băn khoăn về khái niệm **định danh điện tử** mà chị nghe nói sắp được áp dụng. Chị không rõ việc này có bắt buộc với công dân như chị không và nó sẽ ảnh hưởng gì đến công việc cũng như cuộc sống hàng ngày của chị?”
Đào tạo thường xuyên
“Tôi là chị H.T.L, năm nay 35 tuổi, đang làm công nhân may ở quận Bình Tân, TP.HCM. Tôi muốn học thêm để nâng cao tay nghề, có cơ hội thăng tiến nhưng công việc làm theo ca rất bận rộn, không thể đi học tập trung theo giờ cố định được. Tôi nghe nói có hình thức đào tạo vừa học vừa làm, không biết có phù hợp với trường hợp của tôi không và tìm hiểu ở đâu ạ?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi trong bối cảnh pháp luật cư trú
“Chào luật sư, tôi là ông Tám, năm nay 75 tuổi, đang ở quê Đồng Nai. Con cái tôi đều ở TP.HCM, muốn đón tôi lên ở cùng để tiện chăm sóc. Tôi thì cũng muốn lên để gần con cháu, nhưng lại lo không biết lên đó có hòa nhập được không, có còn được tham gia mấy hội người cao tuổi hay các hoạt động cộng đồng như ở quê không. Với tuổi này, tôi sợ thay đổi môi trường sống sẽ khó khăn lắm. Không biết pháp luật có quy định gì hỗ trợ người già như chúng tôi duy trì 'năng lực xã hội' khi thay đổi chỗ ở không?”
Hiến, ghép bộ phận cơ thể không tái sinh
“Chị Lan ở Hà Nội, 38 tuổi, làm nhân viên văn phòng. Chị có người thân đang cần ghép thận, và chị muốn hiến một quả thận của mình. Chị nghe nói thận là "bộ phận cơ thể không tái sinh". Chị muốn hỏi liệu việc hiến thận có được pháp luật cho phép không và cần những điều kiện gì để chị có thể hiến thận cho người thân?”
Thầy thuốc nghiên cứu y dược
“Tôi là chị Nguyễn Thị Hoa, 45 tuổi, đang làm việc tại phòng xét nghiệm của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai. Tôi đã có hơn 20 năm cống hiến cho công tác nghiên cứu y học, phát triển các phương pháp chẩn đoán mới. Gần đây, tôi nghe nói về việc xét tặng danh hiệu 'Thầy thuốc Ưu tú' và muốn biết liệu công việc nghiên cứu của tôi có được xem xét để xét tặng danh hiệu này không, và tôi cần đáp ứng những điều kiện gì?”
Quyền tiếp cận cho người khuyết tật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là T.T.H, 32 tuổi, sống ở Quận 1, TP.HCM. Tôi bị liệt nửa người và phải di chuyển bằng xe lăn. Gần đây tôi gặp khó khăn khi muốn đi xem phim ở một trung tâm thương mại mới mở hoặc vào một số quán cà phê, vì không có lối đi dành cho xe lăn hoặc nhà vệ sinh không phù hợp. Tôi muốn biết quyền "tiếp cận" của người khuyết tật như tôi được pháp luật quy định như thế nào và tôi có thể yêu cầu những gì để được hòa nhập cộng đồng tốt hơn?”
Khái niệm và trách nhiệm quản lý Nguồn nước mặt nội tỉnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, 45 tuổi, làm nông nghiệp ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Gần đây, tôi thấy nước ở con kênh chảy qua ruộng nhà tôi bị ô nhiễm nặng, cá chết nhiều, ảnh hưởng đến việc tưới tiêu. Tôi nghe nói đây là "nguồn nước mặt nội tỉnh" nhưng không rõ nghĩa là gì và ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý, xử lý tình trạng này. Liệu có cơ quan nào của tỉnh Tiền Giang phải đứng ra giải quyết không?”
Già hóa dân số và các biện pháp thích ứng theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phụ trách công tác dân số ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ người cao tuổi ở địa phương tôi đang tăng nhanh. Tôi muốn hỏi, theo quy định pháp luật, khi nào thì địa phương tôi chính thức được xem là 'già hóa dân số' và nhà nước có những chính sách gì để thích ứng với tình trạng này không?”
Quy định pháp luật liên quan đến "Máy giật xèng" và các văn bản tài chính, hải quan
“Anh N.V.H, chủ một chuỗi cửa hàng trò chơi điện tử có thưởng tại Quận 1, TP.HCM, đang tìm hiểu về các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh của mình, đặc biệt là các loại máy giật xèng. Anh nghe nói có Thông tư số 163/2006/NĐ-CP sửa đổi Thông tư số 226/2010/TT-BTC có thể liên quan đến việc quản lý tài chính hoặc nhập khẩu máy móc. Anh muốn biết liệu thông tư này có áp dụng cho doanh nghiệp của anh không và nếu có thì như thế nào. Anh đang ở độ tuổi 40-45.”
Thẩm quyền của cơ quan sử dụng cán bộ, công chức
“Tôi là anh H.V.L, 58 tuổi, công chức tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương. Sắp tới tôi đến tuổi nghỉ hưu, nhưng cơ quan tôi có vẻ muốn giữ tôi lại thêm vài năm vì thiếu nhân sự có kinh nghiệm. Tôi muốn hỏi là **cơ quan sử dụng cán bộ, công chức** của tôi có quyền quyết định việc này không, và họ cần căn cứ vào đâu để làm vậy?”
Quyền tham gia xã hội của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cô Hạnh, năm nay đã 72 tuổi, sống ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Dù đã về hưu nhưng tôi vẫn rất minh mẫn và muốn đóng góp cho cộng đồng. Gần đây, tôi nghe mấy đứa cháu nói người già như tôi thì nên ở nhà nghỉ ngơi thôi, đừng tham gia mấy chuyện xã hội nữa. Tôi muốn hỏi, liệu pháp luật có công nhận **năng lực xã hội** của những người cao tuổi như tôi không, đặc biệt là quyền tham gia vào các hoạt động chính trị như bầu cử?”
Quy định về đối tượng dễ bị tổn thương trong phòng, chống thiên tai
“Tôi là công nhân ở Quảng Ngãi, mùa mưa bão sắp đến mà tôi rất lo lắng cho gia đình. Tôi có con nhỏ dưới 1 tuổi và cha mẹ đã lớn tuổi, sức khỏe yếu. Xin hỏi, liệu con tôi và cha mẹ tôi có được xem là đối tượng dễ bị tổn thương để được ưu tiên hỗ trợ khi có thiên tai không?”
Thích ứng với già hóa dân số trong quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM chuyên về dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Gần đây tôi nghe nói nhiều về chính sách 'thích ứng với già hóa dân số' nhưng không rõ luật nào điều chỉnh cụ thể. Liệu Luật Phá sản hay Luật Trồng trọt có liên quan gì đến vấn đề này không, vì tôi thấy có nhắc đến trong một số văn bản?”
Vai trò và trách nhiệm của người chăm sóc trẻ em
“Chào luật sư, tôi là bà N.T.H, 60 tuổi, ở Quận 7, TP.HCM. Con trai tôi đi làm xa, gửi cháu nội cho tôi chăm sóc. Tôi muốn hỏi liệu tôi có được xem là 'người chăm sóc trẻ em' theo luật không và có trách nhiệm gì đặc biệt trong việc bảo vệ cháu khỏi các nguy cơ không?”
Danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân, Thầy thuốc Ưu tú cho Lương dược
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ông Trần Văn Hùng, 55 tuổi, hiện đang làm nghề bốc thuốc Bắc tại một phòng khám y học cổ truyền nhỏ ở quận 10, TP.HCM. Tôi đã có chứng nhận lương dược và làm nghề hơn 25 năm rồi, rất tâm huyết với nghề. Gần đây, tôi nghe nói có danh hiệu 'Thầy thuốc Ưu tú' hay 'Thầy thuốc Nhân dân' gì đó dành cho những người như chúng tôi. Tôi muốn hỏi liệu lương dược có được xét tặng những danh hiệu này không và cần điều kiện gì để được xét tặng?”
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ xã ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy số lượng người cao tuổi trong xã mình tăng lên đáng kể, nhiều người trên 60 tuổi lắm. Tôi nghe nói về 'già hóa dân số' và lo lắng không biết địa phương mình có thuộc diện đó không, và nếu có thì cần phải làm gì để chuẩn bị cho người dân và cộng đồng?”
Niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt nhập khẩu
“Anh N.V.T, giám đốc một công ty chuyên nhập khẩu thiết bị đường sắt tại Hà Nội, đang có kế hoạch nhập khẩu một số đầu máy và toa xe đã qua sử dụng từ Nhật Bản. Anh T. băn khoăn không biết liệu có quy định nào về tuổi của các phương tiện này khi nhập khẩu vào Việt Nam hay không, vì anh nghe nói có khái niệm "niên hạn sử dụng" cho phương tiện đường sắt. Anh muốn biết liệu các phương tiện anh định nhập có bị giới hạn về thời gian đã sử dụng trước đó không.”
Chế độ đối với phu nhân/phu quân của thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là vợ của anh Hùng, anh ấy sắp được cử đi công tác nhiệm kỳ ở Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp. Chúng tôi đang băn khoăn không biết liệu tôi có được đi theo anh ấy và có được hưởng các chế độ gì không, vì tôi nghe nói có thuật ngữ 'phu nhân/phu quân'. Gia đình tôi ở Quận 1, TP.HCM, tôi hiện là giáo viên mầm non. Tôi 32 tuổi.”
Căn cước cho người gốc Việt chưa xác định quốc tịch
“Chào luật sư, tôi là chú Ba, năm nay 65 tuổi, sống ở một xã vùng biên giới Tây Ninh. Cả đời tôi làm nông nhưng không có giấy tờ tùy thân gì cả. Bố mẹ tôi là người Việt nhưng do chiến tranh loạn lạc nên giấy tờ cũng mất hết. Giờ tôi muốn làm căn cước công dân để được hưởng các chính sách hỗ trợ của nhà nước nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Trường hợp của tôi có được làm căn cước không?”
Chất lượng dân số và trách nhiệm của công dân, Nhà nước
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Chị đang làm giáo viên mầm non, thấy mấy phụ huynh bây giờ quan tâm nhiều đến việc phát triển toàn diện cho con cái, từ dinh dưỡng đến học hành. Chị nghe nói có khái niệm "chất lượng dân số" trong luật, không biết nó có liên quan gì đến việc nuôi dạy con cái của mình không, và Nhà nước có hỗ trợ gì để nâng cao chất lượng này không? Chị đang tuổi 35, cũng muốn tìm hiểu để áp dụng cho gia đình mình.”