Vai trò và trách nhiệm của người chăm sóc trẻ em
“Chào luật sư, tôi là bà N.T.H, 60 tuổi, ở Quận 7, TP.HCM. Con trai tôi đi làm xa, gửi cháu nội cho tôi chăm sóc. Tôi muốn hỏi liệu tôi có được xem là 'người chăm sóc trẻ em' theo luật không và có trách nhiệm gì đặc biệt trong việc bảo vệ cháu khỏi các nguy cơ không?”
Trả lời
Xác định vai trò "Người chăm sóc trẻ em"
Theo quy định pháp luật, người chăm sóc trẻ em được định nghĩa là người đảm nhận nhiệm vụ chăm sóc trẻ em, bao gồm người giám hộ của trẻ em; người nhận chăm sóc thay thế hoặc người được giao trách nhiệm cùng với cha, mẹ của trẻ em cấp dưỡng, chăm sóc, bảo vệ trẻ em. Trong trường hợp của bà N.T.H, khi con trai bà gửi cháu nội cho bà chăm sóc, bà hoàn toàn được xem là người chăm sóc trẻ em theo quy định này. Mặc dù các văn bản pháp luật có thể có phạm vi điều chỉnh rộng, bao gồm cả các lĩnh vực chuyên biệt như tổ chức Viện kiểm sát nhân dân
[1] hay an toàn, vệ sinh lao động [2], nhưng nguyên tắc chung là mọi cá nhân đều có trách nhiệm tuân thủ pháp luật, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến quyền trẻ em.Trách nhiệm bảo vệ trẻ em của người chăm sóc
Là người chăm sóc trẻ em, bà N.T.H có trách nhiệm quan trọng trong việc bảo vệ cháu khỏi các nguy cơ. Cụ thể, theo Luật số 32/VBHN-VPQH năm 2019, các biện pháp bảo vệ trẻ em ở cấp độ phòng ngừa bao gồm việc cung cấp thông tin, trang bị kiến thức cho cha, mẹ, giáo viên, và người chăm sóc trẻ em về trách nhiệm bảo vệ trẻ em, kỹ năng phòng ngừa, phát hiện các yếu tố, hành vi gây tổn hại, xâm hại trẻ em
[3]. Điều này có nghĩa là bà cần chủ động tìm hiểu và áp dụng các biện pháp để đảm bảo môi trường sống an toàn cho cháu, nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm và biết cách ứng phó.Các biện pháp cụ thể bà nên thực hiện
Để thực hiện tốt vai trò của mình, bà N.T.H nên:
* Nâng cao nhận thức: Tìm hiểu về các hình thức bạo lực, xâm hại trẻ em và cách phòng tránh. Tham gia các buổi tập huấn, đọc tài liệu về bảo vệ trẻ em nếu có điều kiện. * Giáo dục cháu: Dạy cháu các kỹ năng tự bảo vệ, cách nhận biết người lạ nguy hiểm và cách tìm kiếm sự giúp đỡ từ người lớn đáng tin cậy. * Tạo môi trường an toàn: Đảm bảo không gian sống của cháu không có các yếu tố nguy hiểm, giám sát các hoạt động của cháu trên mạng xã hội (nếu có) và trong các mối quan hệ bên ngoài. Luôn lắng nghe và khuyến khích cháu chia sẻ mọi vấn đề. * Liên hệ khi cần: Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ nào đối với cháu, bà cần thông báo ngay cho cha mẹ cháu, cơ quan chức năng hoặc các tổ chức bảo vệ trẻ em để được hỗ trợ kịp thời.