Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Dân số: Khái niệm và phạm vi điều chỉnh trong pháp luật
“Anh N.V.H, một cán bộ quản lý đô thị 35 tuổi ở Quận Ba Đình, Hà Nội, đang chuẩn bị báo cáo về quy hoạch dân cư. Anh ấy băn khoăn không biết **"dân số"** được định nghĩa chính xác theo luật là gì, và các chính sách về dân số có phạm vi điều chỉnh đến những khía cạnh nào. Anh muốn có một cách giải thích rõ ràng để áp dụng vào công tác quy hoạch của mình, đồng thời hiểu liệu có những quy định pháp luật nào khác, dù không trực tiếp về dân số, nhưng lại có tác động đến việc quản lý cộng đồng dân cư mà anh cần lưu ý.”
Cộng đồng dân cư tham gia quản lý rừng và cơ chế hưởng lợi
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Thôn tôi có nhiều bà con sinh sống gần khu rừng tự nhiên. Chúng tôi nghe nói có chương trình quản lý rừng và nhận được tiền từ việc bảo vệ rừng, nhưng không rõ 'cộng đồng dân cư tham gia hoạt động quản lý rừng' được định nghĩa thế nào và thôn tôi có thể tham gia, hưởng lợi ra sao? Chúng tôi mong muốn được tham gia để bảo vệ rừng và có thêm thu nhập.”
Khái niệm và vai trò của cộng đồng dân cư trong giám sát dự án
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã X, huyện Y, tỉnh Hòa Bình. Xã tôi đang có dự án làm đường nông thôn mới, có một phần vốn đóng góp của dân và một phần từ ngân sách. Tôi nghe cán bộ xã nói là 'cộng đồng dân cư' có quyền giám sát, nhưng tôi không rõ 'cộng đồng dân cư' ở đây là ai, bao gồm những ai và quyền hạn cụ thể của chúng tôi là gì trong việc giám sát này?”
Khái niệm Cộng đồng dân cư và vai trò trong chăm sóc người cao tuổi
“Chị H.T.L ở thôn Pú Đao, xã Pà Vầy Sủ, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đang muốn thành lập một nhóm tình nguyện viên để hỗ trợ các cụ già neo đơn trong thôn. Chị nghe nói về 'cộng đồng dân cư' và muốn biết liệu nhóm của chị có được xem là một phần của cộng đồng dân cư theo luật không, và nếu có thì có thể nhận được sự hỗ trợ gì từ chính quyền địa phương để hoạt động chăm sóc người cao tuổi không.”
Phạm vi hoạt động du lịch theo pháp luật
“Gia đình tôi ở Mai Châu, Hòa Bình mới mở homestay và tổ chức các tour trải nghiệm văn hóa địa phương nhỏ lẻ. Tôi không rõ liệu hoạt động này có được coi là hoạt động du lịch theo luật không, và nếu có thì gia đình tôi có phải tuân thủ các quy định gì không?”
Định nghĩa Cộng đồng dân cư trong xét tặng danh hiệu Nghệ nhân
“Tôi là trưởng thôn ở xã Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Làng tôi có nhiều người dân tộc Mông, trong đó có một nghệ nhân thổi khèn rất giỏi, đã truyền dạy cho nhiều thế hệ. Chúng tôi muốn làm hồ sơ đề cử ông ấy xét tặng danh hiệu 'Nghệ nhân ưu tú' theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết làng tôi có được xem là 'cộng đồng dân cư' theo quy định của Nghị định này để tham gia vào quá trình đề cử hay không? Mong luật sư giải đáp.”
Cộng đồng dân cư theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một nghệ nhân làm nón lá ở Huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Tôi nghe nói có Nghị định mới về xét tặng danh hiệu nghệ nhân, trong đó có nhắc đến 'cộng đồng dân cư'. Tôi muốn biết 'cộng đồng dân cư' được hiểu là gì để xem liệu những người cùng làng, cùng xã với tôi có được coi là một cộng đồng để cùng tham gia vào các hoạt động bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể không?”
Định nghĩa Cộng đồng dân cư trong xét tặng danh hiệu
“Tôi là ông Sáu, trưởng thôn ở một làng nghề truyền thống gốm sứ tại Bát Tràng, Hà Nội. Làng tôi có nhiều nghệ nhân làm gốm lâu năm, nhưng họ chưa từng được xét danh hiệu gì. Tôi muốn hỏi liệu 'làng' của tôi có được coi là 'cộng đồng dân cư' theo quy định để chúng tôi có thể đề cử các nghệ nhân trong làng mình lên cấp trên xem xét danh hiệu không?”
Khái niệm Cộng đồng dân cư
“Chào luật sư, tôi là chị Nguyễn Thị Hoa, đang sống ở một bản nhỏ vùng biên giới thuộc huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn. Chúng tôi đang muốn tổ chức một lễ hội truyền thống của dân tộc mình nhưng không rõ liệu cộng đồng của chúng tôi có được xem là 'Cộng đồng dân cư' theo quy định pháp luật để xin hỗ trợ từ chính quyền địa phương hay không. Mong luật sư giải đáp.”
Cộng đồng dân cư và quyền tham gia dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, năm nay 55 tuổi, sống ở thôn An Bình, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Thôn tôi đang có dự án mở rộng đường liên xã đi qua đất của một số hộ dân, nhưng chúng tôi thấy có nhiều điểm chưa hợp lý, nhất là về việc đền bù và hướng tuyến. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một cộng đồng dân cư, chúng tôi có quyền được tham gia ý kiến hay giám sát gì trong dự án này không? Liệu ý kiến của chúng tôi có được lắng nghe không?”