Cộng đồng dân cư tham gia quản lý rừng và cơ chế hưởng lợi
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Thôn tôi có nhiều bà con sinh sống gần khu rừng tự nhiên. Chúng tôi nghe nói có chương trình quản lý rừng và nhận được tiền từ việc bảo vệ rừng, nhưng không rõ 'cộng đồng dân cư tham gia hoạt động quản lý rừng' được định nghĩa thế nào và thôn tôi có thể tham gia, hưởng lợi ra sao? Chúng tôi mong muốn được tham gia để bảo vệ rừng và có thêm thu nhập.”
Trả lời
Định nghĩa Cộng đồng dân cư tham gia hoạt động quản lý rừng
Theo quy định, cộng đồng dân cư tham gia hoạt động quản lý rừng được hiểu là cộng đồng dân cư theo khoản 24 Điều 2 Luật Lâm nghiệp, có ký kết thỏa thuận với chủ rừng là tổ chức để cùng tham gia vào hoạt động quản lý rừng. Điều kiện để được công nhận là cộng đồng dân cư này phải cư trú hợp pháp tại khu vực tiếp giáp với rừng hoặc nằm ngay trong khu rừng tự nhiên thuộc quyền quản lý của chủ rừng là tổ chức. Việc này tạo cơ sở pháp lý để các cộng đồng như thôn của bạn có thể chính thức tham gia vào công tác quản lý và bảo vệ rừng.Đối tượng áp dụng và cách thức tham gia
Nghị định số 107/2022/NĐ-CP là văn bản pháp luật quy định thí điểm về việc chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và quản lý tài chính trong thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính (ERPA). Nghị định này áp dụng cho các cơ quan nhà nước, chủ rừng, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và đặc biệt là cộng đồng dân cư có các hoạt động liên quan đến giảm phát thải và hấp thụ khí nhà kính từ rừng tự nhiên tại 06 tỉnh vùng Bắc Trung Bộ, trong đó có tỉnh Quảng Trị của bạn [1].Để thôn của bạn có thể tham gia, cần có sự phối hợp với chủ rừng là tổ chức tại địa phương để ký kết thỏa thuận tham gia. Chủ rừng ở đây có thể là các Ban quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, các công ty lâm nghiệp nhà nước, hoặc các tổ chức được nhà nước giao quản lý rừng tự nhiên
[2].Cơ chế hưởng lợi từ các hoạt động quản lý rừng
Khi tham gia vào các hoạt động bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt trong khuôn khổ ERPA, cộng đồng dân cư có thể trở thành đối tượng hưởng lợi từ các nguồn thu. Nguồn thu này đến từ dịch vụ môi trường rừng, cụ thể là dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng, giảm phát thải khí nhà kính từ việc hạn chế mất rừng và suy thoái rừng, quản lý rừng bền vững, và tăng trưởng xanh [3].Việc chi trả cho các đối tượng hưởng lợi sẽ được thực hiện thông qua Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng cấp tỉnh. Quỹ này sẽ tiếp nhận kinh phí từ Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Việt Nam và thực hiện chi trả bằng tiền Đồng Việt Nam cho các đối tượng hưởng lợi theo quy định
[2]. Điều này có nghĩa là nếu thôn của bạn được xác định là đối tượng hưởng lợi và tham gia đầy đủ các hoạt động theo thỏa thuận, bà con có thể nhận được các khoản hỗ trợ tài chính để góp phần tăng thêm thu nhập và nâng cao đời sống.