Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Sản phẩm động vật thủy sản và quy định kiểm dịch xuất khẩu
“Chị là chủ một cơ sở chế biến hải sản nhỏ ở Cát Bà, Hải Phòng. Gần đây, chị muốn mở rộng thị trường, xuất khẩu một số mặt hàng như cá khô, tôm đông lạnh và cả trứng cá muối sang thị trường Nhật Bản. Chị nghe nói các sản phẩm này phải kiểm dịch rất gắt gao, nhưng không rõ **sản phẩm động vật thủy sản** thực sự bao gồm những gì và thủ tục kiểm dịch có áp dụng cho tất cả các loại hàng chị muốn xuất không. Chị lo lắng nếu không nắm rõ sẽ bị vướng mắc ở khâu hải quan.”
Định nghĩa 'Môi trường' trong pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi thấy nhiều quy định mới về quản lý chất thải, tiếng ồn, rồi cả an toàn thực phẩm. Tôi có nghe nói đến khái niệm 'môi trường' trong luật và tìm được định nghĩa này từ 'Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2025'. Tôi hơi băn khoăn là 'môi trường' nó rộng như thế thì có bao gồm cả những thứ như rác thải của quán tôi hay tiếng ồn không? Liệu có phải chỉ liên quan đến thiên nhiên thôi không?”
Trách nhiệm pháp lý khi xưởng sản xuất gây ô nhiễm môi trường
“Chào luật sư, tôi là chủ xưởng mộc ở Quận 7. Mấy hôm nay, hàng xóm cứ than phiền xưởng tôi gây bụi, tiếng ồn, rồi còn mùi sơn nữa. Mấy anh bên môi trường cũng mới xuống kiểm tra, nói xưởng tôi có nguy cơ gây ô nhiễm. Tôi muốn hỏi, 'ô nhiễm môi trường' chính xác là gì theo luật, và nếu bị kết luận là ô nhiễm thì tôi phải chịu trách nhiệm thế nào ạ?”
Xác định Cơ quan tài chính cùng cấp cho Doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán trưởng của một công ty thủy lợi ở tỉnh Bình Thuận. Công ty chúng tôi được thành lập và quản lý bởi Ủy ban nhân dân tỉnh. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án cải tạo lớn và cần phải báo cáo tài chính lên 'cơ quan tài chính cùng cấp' theo quy định. Tôi muốn hỏi, trong trường hợp cụ thể của công ty tôi, 'cơ quan tài chính cùng cấp' mà chúng tôi cần làm việc là cơ quan nào ạ?”
Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và giải quyết tranh chấp
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty sản xuất đồ gỗ ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi có liên doanh với một đối tác nước ngoài để mở rộng thị trường. Tuy nhiên, chúng tôi đang gặp một số bất đồng lớn về cách quản lý và phân chia lợi nhuận, mà phía đối tác nước ngoài thì cứ đòi đưa ra trọng tài quốc tế. Tôi không rõ liệu công ty của tôi có được coi là 'tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài' hay không và tranh chấp này sẽ được giải quyết ở đâu cho hợp lý?”
Quy định về thuê môi trường rừng và phát triển du lịch sinh thái
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp du lịch ở Lâm Đồng. Tôi đang muốn phát triển một khu du lịch sinh thái kết hợp nghỉ dưỡng trong một khu rừng gần Đà Lạt. Tôi nghe nói có hình thức 'thuê môi trường rừng' nhưng không rõ cụ thể là thuê như thế nào, có được xây dựng các công trình như nhà nghỉ, khu vui chơi không, và thủ tục pháp lý để làm dự án này ra sao? Rất mong được tư vấn.”
Xác định tư cách và quyền lợi của thuyền viên
“Chào luật sư, tôi là anh Ba, năm nay 45 tuổi, sống ở Cà Mau. Tôi có một chiếc ghe nhỏ chuyên chở khách du lịch tham quan rừng đước, sức chở khoảng 15 người. Gần đây tôi nghe nói thuyền viên được hưởng một số ưu đãi về thuế khi nhập cảnh, nhưng không biết trường hợp của tôi có được coi là thuyền viên theo luật không? Tôi cũng thắc mắc liệu mình có phải đăng ký hay có giấy tờ gì đặc biệt không.”
Chứng vật chạy tàu trong vận tải đường sắt
“Anh Hùng, một lái tàu ở Ga Sài Gòn, đang thắc mắc về việc chứng vật chạy tàu là gì và nếu không có nó mà vẫn dồn tàu ra khỏi ga thì sẽ bị xử phạt ra sao. Anh ấy nghe nói có trường hợp bị phạt nặng vì lỗi này nên muốn tìm hiểu kỹ để tránh vi phạm.”
Ngày bắt đầu chào bán chứng khoán ra công chúng
“Chào luật sư, tôi đang tìm hiểu về việc công ty tôi muốn phát hành cổ phiếu ra thị trường. Tôi nghe nói có 'ngày bắt đầu chào bán'. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về ngày này là gì không? Và liệu có phải tất cả các đợt chào bán đều giống nhau không? Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM, là một công ty công nghệ vừa và nhỏ.”
Nguyên tắc đối xử quốc gia trong thương mại dịch vụ tại Việt Nam
“Tôi là Giám đốc một công ty công nghệ thông tin có vốn đầu tư nước ngoài tại Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, chúng tôi nhận thấy có một số quy định mới về cấp phép và điều kiện kinh doanh mà dường như áp dụng khắt khe hơn đối với các doanh nghiệp nước ngoài như chúng tôi so với các công ty dịch vụ công nghệ trong nước. Tôi nghe nói về nguyên tắc 'Đối xử quốc gia' trong thương mại dịch vụ, vậy liệu công ty chúng tôi có được hưởng sự đối xử bình đẳng như các doanh nghiệp Việt Nam không? Và có trường hợp nào chúng tôi không được áp dụng nguyên tắc này không?”
Xác định người có liên quan trong đấu thầu
“Tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Sắp tới công ty tôi có dự định tham gia đấu thầu một dự án xây dựng trường học. Tôi nghe nói về quy định 'người có liên quan' trong đấu thầu nhưng không rõ lắm, liệu có phải sếp cũ của tôi giờ làm ở bên chủ đầu tư thì công ty tôi sẽ bị coi là 'người có liên quan' không? Nếu vậy thì có ảnh hưởng gì đến việc tham gia đấu thầu không?”
Điều kiện hoạt động của cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải
“Chào luật sư, tôi là chủ một trung tâm đào tạo nghề hàng hải ở Hải Phòng. Chúng tôi muốn mở rộng thêm các khóa huấn luyện thuyền viên theo tiêu chuẩn quốc tế STCW nhưng không rõ các điều kiện pháp lý cần phải đáp ứng để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện. Liệu Nghị định 74/2023/NĐ-CP có áp dụng cho trường hợp của chúng tôi không và cần lưu ý gì?”
Khiếu nại Quyết định kỷ luật buộc thôi việc của công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công chức ở một sở thuộc thành phố Hà Nội. Vừa rồi tôi bị cơ quan ra quyết định kỷ luật buộc thôi việc mà tôi thấy không đúng quy định, có nhiều điểm chưa rõ ràng. Tôi muốn hỏi, tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp này không?”
Sĩ quan chỉ huy, tham mưu trong Quân đội nhân dân Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, hiện đang ở Hà Nội. Con trai tôi đang làm hồ sơ thi vào trường Sĩ quan Lục quân, cháu rất băn khoăn không biết sau này ra trường sẽ làm gì. Cháu nghe nói có nhóm 'sĩ quan chỉ huy, tham mưu' nhưng không rõ cụ thể công việc và vị trí của nhóm này trong quân đội là như thế nào. Mong các anh chị tư vấn giúp cháu hiểu rõ hơn ạ.”
Quy định về Pha chế Xăng dầu và Tuân thủ Pháp luật
“Tôi là anh Hùng, ở Quận 7, TP.HCM, đang có ý định mở một cơ sở nhỏ để pha chế xăng dầu bán lẻ cho các xe máy, xe ba gác trong khu vực. Tôi nghe nói có nhiều quy định về chất lượng và quản lý thị trường. Vậy tôi cần lưu ý những gì để không bị phạt và hoạt động đúng pháp luật?”
Khái niệm và quy định về hoạt động kinh doanh
“Chào chuyên gia, em là Hạnh ở Hà Nội. Em đang làm nội trợ và có ý định bán đồ ăn vặt online qua Facebook để kiếm thêm thu nhập. Em nghe nói bán hàng phải đăng ký kinh doanh nhưng không biết trường hợp của mình có cần không, hay chỉ là buôn bán nhỏ lẻ thôi? Mong chuyên gia tư vấn giúp em ạ.”
Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia và các quy định liên quan
“Chị M. là chủ một xưởng sản xuất gốm sứ nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Chị đang muốn mở rộng quy mô sản xuất nhưng lo ngại về các quy định môi trường mới. Chị nghe nói có "Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia" nhưng không rõ nó ảnh hưởng thế nào đến việc kinh doanh của chị, đặc biệt là các thủ tục xin phép xả thải và xử lý chất thải. Liệu có quy định nào riêng cho TP.HCM không, và nếu chị đã có giấy phép cũ thì có phải làm lại không?”
Xác định thị trường liên quan trong cạnh tranh
“Chào luật sư, tôi là Chị N.T.H, chủ một chuỗi cửa hàng tiện lợi nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, một tập đoàn lớn mở rất nhiều siêu thị mini trong khu vực của tôi. Tôi lo ngại họ đang cố gắng giới hạn thị trường và gây khó khăn cho các cửa hàng nhỏ như tôi. Liệu các siêu thị mini của họ và cửa hàng tiện lợi của tôi có được coi là cùng một thị trường liên quan không, và tôi có thể làm gì để bảo vệ mình?”
Quy hoạch và Phát triển Khu đô thị mới
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở khu vực ngoại ô quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Gần đây, có thông tin về một dự án lớn sẽ được triển khai ngay cạnh khu dân cư chúng tôi, gọi là 'Khu đô thị mới'. Tôi nghe nói dự án này sẽ xây dựng rất nhiều nhà ở, đường sá và cả trường học, bệnh viện nữa. Tôi lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng gì đến cửa hàng và cuộc sống của gia đình tôi không, đặc biệt là về việc đền bù giải tỏa nếu có, hoặc các tiện ích công cộng có được đảm bảo không?”
Đo đạc lượng khí nhà kính giảm được
“Chào luật sư, tôi là Hùng, giám đốc một công ty sản xuất bao bì ở Thủ Dầu Một, Bình Dương. Công ty tôi đang nỗ lực chuyển đổi sang vật liệu thân thiện môi trường và áp dụng các quy trình sản xuất ít phát thải hơn. Tôi nghe nói có thể 'đo đạc' lượng khí nhà kính giảm được để đổi lấy tín chỉ carbon, nhưng không rõ quy trình này là gì và liệu công ty của tôi có đủ điều kiện để thực hiện không?”
Quy định về khai quật khảo cổ khẩn cấp
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi đang xây dựng chung cư ở Quận 2, TP.HCM thì công nhân phát hiện nhiều mảnh gốm sứ cũ dưới lòng đất. Chúng tôi sợ đây là di tích khảo cổ và việc này sẽ làm chậm tiến độ dự án rất nhiều. Vậy trường hợp này có được coi là khai quật khảo cổ khẩn cấp không và chúng tôi cần làm gì để xử lý nhanh chóng mà vẫn đúng luật?”
Xác định giá thị trường của phần vốn góp hoặc cổ phần
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty sản xuất đồ gỗ ở Quận 7, TP.HCM. Hiện tại, tôi đang có kế hoạch chuyển nhượng một phần vốn góp của mình cho một đối tác nước ngoài. Đối tác yêu cầu phải có một báo cáo định giá rõ ràng cho phần vốn góp này. Công ty tôi không niêm yết trên sàn chứng khoán, vậy tôi cần làm gì để xác định được giá thị trường của phần vốn góp một cách hợp pháp?”
Dự án đầu tư mới và quy định môi trường
“Chị Lan, chủ một xưởng sản xuất gốm sứ nhỏ ở Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội, đang muốn mở rộng quy mô sản xuất bằng cách xây thêm một nhà xưởng mới bên cạnh xưởng hiện có. Chị nghe nói có quy định về 'dự án đầu tư mới' và lo lắng việc này có ảnh hưởng đến các thủ tục môi trường hay không, đặc biệt là việc xả thải ra sông Bắc Hưng Hải gần đó. Chị muốn biết liệu dự án mở rộng của mình có được coi là dự án đầu tư mới không và cần lưu ý gì.”
Giải thích khái niệm Cháy trong Luật Phòng cháy và chữa cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ quán cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, quán tôi bị chập điện ở khu vực bếp, lửa bùng lên một chút nhưng may mắn nhân viên dập tắt kịp thời, thiệt hại không đáng kể. Tuy nhiên, tôi vẫn lo lắng không biết trường hợp của tôi có được coi là 'cháy' theo quy định pháp luật không? Và nếu có thì trách nhiệm của tôi là gì?”