Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đơn vị cấp nước bán lẻ và quyền lợi khách hàng
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, giá nước tăng cao và chất lượng nước không ổn định, thỉnh thoảng còn có mùi lạ. Tôi muốn hỏi làm sao để biết đơn vị đang cấp nước cho quán tôi có phải là 'đơn vị cấp nước bán lẻ' không và họ có những trách nhiệm gì để đảm bảo quyền lợi cho tôi?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Tôi đang làm công nhân may và có ý định sinh thêm con thứ hai. Tôi nghe nói có các dịch vụ dân số hỗ trợ về kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhưng không biết mình có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không, và liệu có được tư vấn miễn phí hay không. Tôi cũng lo lắng về chi phí khám thai và sinh nở sắp tới.”
Quyền khai thác và sử dụng nước sinh hoạt
“Tôi là Lan, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm nay khu tôi bị cắt nước sinh hoạt liên tục mà không có thông báo trước, làm quán ăn của tôi không thể hoạt động được. Tôi muốn hỏi, nước sinh hoạt có phải là tài nguyên của Nhà nước không và tôi có quyền được sử dụng nó một cách ổn định không?”
Hiểu về Bên nhượng quyền thứ cấp trong nhượng quyền thương mại
“Chào chuyên gia, tôi đang tính mở một quán cà phê nhượng quyền của thương hiệu 'Cà phê X' ở quận 1, TP.HCM. Bên đối tác tôi làm việc lại là một công ty Y, họ nói họ được nhượng quyền từ thương hiệu 'Cà phê X' rồi và giờ họ nhượng quyền lại cho tôi. Tôi không rõ liệu việc này có hợp pháp không, và liệu công ty Y có đủ tư cách để làm vậy không? Tôi lo lắng về rủi ro pháp lý.”
Bảo hộ tri thức truyền thống về nguồn gen trong sáng chế
“Chị Mai, một người dân tộc thiểu số ở vùng núi Tây Nguyên, đã dùng kinh nghiệm gia truyền để tạo ra một loại trà thảo dược mới từ các cây thuốc quý trong rừng. Chị muốn đăng ký bảo hộ độc quyền cho sản phẩm này nhưng lo lắng liệu có ai đó có thể lợi dụng tri thức của cộng đồng chị để đăng ký trước, hoặc nếu chị đăng ký thì có cần phải khai báo rõ ràng nguồn gốc tri thức truyền thống đó không?”
Quy định về hoạt động giám sát của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh Trần Văn Hùng, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có đoàn kiểm tra của phường xuống làm việc liên tục về việc tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy và giấy phép kinh doanh. Tôi không rõ liệu họ có đang thực hiện đúng chức năng **giám sát** của mình hay không, và liệu tôi có quyền yêu cầu họ giải thích rõ ràng về hoạt động này không?”
Hợp đồng bảo hiểm và Đơn bảo hiểm
“Chào luật sư, tôi là chủ một vựa hải sản nhỏ ở Quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng. Gần đây, tôi có ký một hợp đồng bảo hiểm cho lô hàng cá tươi vận chuyển bằng đường biển ra Hà Nội. Tôi nhận được một cái gọi là 'Đơn bảo hiểm' nhưng không biết nó có phải là hợp đồng không, và tôi cần chú ý những gì trên đó để đảm bảo quyền lợi của mình? Mong luật sư giải thích giúp.”
Bảo hiểm xã hội tự nguyện
“Tôi là một người bán hàng online ở quận 10, TP.HCM. Công việc của tôi không có hợp đồng lao động nên tôi không được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Gần đây tôi nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện, tôi muốn biết nó là gì và tôi có thể tham gia được không, quyền lợi như thế nào?”
Quy định về người điều khiển giao thông đường bộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là tài xế taxi ở Hà Nội. Hôm trước, tôi đang đi trên đường thì gặp một người mặc đồng phục nhưng không phải cảnh sát giao thông, họ đang ra hiệu lệnh điều khiển xe cộ. Tôi thấy hơi lạ và không biết người này có đúng thẩm quyền để điều khiển giao thông không? Nếu tôi không chấp hành thì có bị phạt không?”
Tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM mới cưới nhau và muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Chúng tôi có đến trạm y tế xã nhưng thấy thái độ của một số cán bộ chưa được nhiệt tình lắm, lại còn nghe mấy người hàng xóm nói là có khi họ ưu tiên người quen. Liệu có phải **dịch vụ dân số** không được cung cấp công bằng không ạ? Chúng tôi có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không?”
Bản đồ chuẩn biên giới quốc gia và giá trị pháp lý
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi đang chuẩn bị xây dựng một khu công nghiệp lớn ở gần biên giới tỉnh Lào Cai. Để đảm bảo dự án không vi phạm chủ quyền quốc gia và tuân thủ pháp luật về đất đai, chúng tôi cần sử dụng bản đồ chính xác nhất. Tôi nghe nói về 'bản đồ chuẩn biên giới quốc gia' nhưng không rõ đây là loại bản đồ gì, có giá trị pháp lý ra sao và liệu có phải chỉ cần dùng bản đồ của địa phương là đủ không?”
Cơ quan nhận bàn giao hạ tầng kỹ thuật và chuyển giao công trình điện
“Chào chuyên gia, tôi là Trưởng Ban Quản lý dự án của một khu đô thị mới ở Thành phố Hồ Chí Minh. Chúng tôi đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật điện và muốn bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền để vận hành. Tuy nhiên, chúng tôi không rõ liệu **cơ quan nhận bàn giao hạ tầng kỹ thuật** này có thể trực tiếp chuyển giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam hay không, và quy trình, điều kiện cụ thể như thế nào. Hiện tại, một số công trình điện đã đi vào hoạt động rồi.”
Hoạt động của cá nhân nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Peter, một người Mỹ gốc Việt đang sống ở TP.HCM. Tôi muốn mở một công ty phần mềm nhỏ tại đây nhưng không rõ với tư cách là **cá nhân nước ngoài** thì tôi có những quyền và nghĩa vụ gì, và luật pháp Việt Nam sẽ áp dụng cho tôi như thế nào? Liệu tôi có được đối xử như một công dân Việt Nam không?”
Chứng quyền và quyền lợi nhà đầu tư
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà đầu tư nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây tôi thấy nhiều người nói về việc mua **chứng quyền** để đầu tư chứng khoán. Tôi nghe nói nó cho phép mua cổ phiếu với giá cố định, nhưng tôi không hiểu rõ bản chất nó là gì, quyền lợi của tôi khi sở hữu chứng quyền ra sao và liệu có rủi ro gì không. Mong chuyên gia giải thích giúp tôi ạ.”
Định nghĩa Người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, năm nay tôi 16 tuổi và vừa tốt nghiệp cấp 2. Tôi muốn đi làm để phụ giúp gia đình ở Quận 10, TP.HCM. Tôi nghe nói phải đủ tuổi mới được coi là người lao động hợp pháp. Vậy với tuổi của tôi thì có được coi là **người lao động** không và tôi cần lưu ý gì khi tìm việc ạ?”
Cấp phép khu vực biển để nuôi trồng thủy sản
“Chào luật sư, tôi là anh Tùng, 45 tuổi, ở Quảng Ninh. Tôi có kinh nghiệm nuôi trồng hải sản lâu năm và đang muốn mở rộng quy mô. Tôi muốn xin cấp một khu vực biển để nuôi tôm thẻ chân trắng và cá song, nhưng không rõ thủ tục và thẩm quyền cấp phép thế nào. Liệu tôi có thể tự làm hồ sơ không, hay cần qua ai giúp đỡ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Khách hàng sử dụng điện
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi mua điện từ EVN để dùng cho các thiết bị trong cửa hàng như tủ lạnh, đèn, quạt. Gần đây tôi nghe nói có nhiều quy định mới về điện, tôi không rõ mình có được coi là "khách hàng sử dụng điện" theo luật không, và nếu có thì có quyền lợi, nghĩa vụ gì khác so với hộ gia đình không?”
Quy định pháp luật về cổ vật và quyền sở hữu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Vĩnh Thạnh, Cần Thơ. Vừa rồi trong lúc cày ruộng, máy cày của tôi vướng phải một vật cứng, đào lên thì thấy đó là một cái bình gốm cũ kỹ, trông rất cổ. Tôi nghe nói mấy đồ cổ này có giá trị lắm nhưng cũng không biết có được giữ hay bán không, hay phải báo cho ai? Sợ lỡ làm sai thì bị phạt nữa.”
Thời hiệu yêu cầu thi hành án dân sự
“Chị M. ở Quận 1, TP.HCM, kinh doanh mỹ phẩm online, có thắc mắc: "Tôi thắng kiện đòi nợ cách đây 3 năm, nhưng do bận việc kinh doanh và người kia hứa hẹn trả dần nên tôi chưa nộp đơn yêu cầu thi hành án. Giờ người đó lại chây ì, tôi lo không biết còn **thời hiệu yêu cầu thi hành án** không. Liệu tôi có bị mất quyền đòi nợ không?"”
Người chấp hành án: Định nghĩa và các vấn đề liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi làm nghề tài xế xe tải. Em trai tôi vừa bị Tòa án tuyên án tù giam và đang chờ thi hành án. Tôi không rõ người chấp hành án là gì và liệu em tôi có còn quyền gì không khi đã có quyết định thi hành án. Gia đình tôi rất lo lắng, mong luật sư giải đáp giúp.”
Kiểm tra vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, ở Hải Phòng, chuyên nhập khẩu cây cảnh và hạt giống từ nước ngoài về bán. Đợt này tôi nhập một lô cây giống quý hiếm nhưng bị hải quan giữ lại để 'kiểm tra vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật'. Tôi không rõ quy trình này diễn ra thế nào, tôi cần làm gì và có quyền lợi gì không? Lô hàng đang bị chậm trễ làm tôi lo quá.”
Đề nghị trưng cầu ý dân
“Chào luật sư, tôi là cán bộ Mặt trận Tổ quốc ở Hà Nội. Gần đây, chúng tôi có nhiều ý kiến của người dân về một vấn đề quan trọng cấp quốc gia, liên quan đến việc bảo vệ môi trường biển. Tôi muốn hỏi, liệu có cách nào để tập hợp những ý kiến này và đề xuất một cuộc trưng cầu ý dân để Quốc hội xem xét không? Ai có quyền đề xuất việc này và quy trình cụ thể ra sao ạ?”
Chủ quản lý công trình thủy lợi và quyền thu phí
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Vừa rồi có một đơn vị đến thu tiền nước tưới tiêu cho ruộng lúa của gia đình tôi. Tôi không biết đơn vị này có phải là chủ quản lý công trình thủy lợi hợp pháp hay không, và liệu họ có quyền thu tiền đó không? Tôi muốn hỏi làm sao để xác định đúng người có quyền thu tiền nước.”
Quy định về dịch vụ dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế xã ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi có tổ chức buổi tư vấn về kế hoạch hóa gia đình cho các cặp vợ chồng trẻ trong xã nhưng một số người dân lại cho rằng việc này là không cần thiết và cản trở chúng tôi. Tôi muốn biết liệu có quy định nào bảo vệ quyền được tiếp cận các dịch vụ dân số này không?”