Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hệ thống thanh toán quốc gia
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi thường xuyên phải thực hiện các giao dịch chuyển tiền liên ngân hàng cho đối tác và khách hàng. Đôi khi có những thắc mắc về tốc độ xử lý hay quy trình, tôi muốn hiểu rõ hơn về cái gọi là 'Hệ thống thanh toán quốc gia' mà các ngân hàng hay nhắc đến là gì và nó hoạt động ra sao để đảm bảo các giao dịch của chúng tôi được thông suốt?”
Thời hạn xuất trình séc
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, tôi nhận được một tờ séc thanh toán từ đối tác. Tôi đang bận quá nên chưa kịp ra ngân hàng. Luật sư cho tôi hỏi, tờ séc này có thời hạn xuất trình là bao lâu để tôi không bị lỡ mất quyền lợi? Nếu tôi để quá lâu thì có sao không?”
Hoạt động đại lý đổi ngoại tệ và chi, trả ngoại tệ cho khách sạn
“Chào luật sư, tôi là chủ một khách sạn 3 sao ở Đà Nẵng. Khách nước ngoài đến lưu trú thường có nhu cầu đổi ngoại tệ hoặc nhận tiền từ nước ngoài gửi về. Tôi nghe nói có thể làm đại lý cho ngân hàng để cung cấp dịch vụ này. Vậy làm thế nào để khách sạn của tôi có thể trở thành đại lý đổi ngoại tệ hoặc chi trả ngoại tệ được ạ? Tôi cần chuẩn bị những gì?”
Chấm điểm tín dụng trong cơ chế thử nghiệm Fintech
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là founder một startup Fintech ở TP.HCM, chuyên về phát triển các giải pháp chấm điểm tín dụng cho người trẻ, đặc biệt là sinh viên và người mới đi làm. Gần đây tôi có nghe nói về một cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng, gọi là "sandbox" cho Fintech. Tôi muốn hỏi liệu giải pháp chấm điểm tín dụng của công ty tôi có đủ điều kiện tham gia cơ chế này không và nếu tham gia thì sẽ có những lợi ích gì? Chúng tôi đang rất cần một môi trường để thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.”
Nghĩa vụ trả nợ gốc của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Do ảnh hưởng dịch bệnh, công ty tôi gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc một khoản vay lớn từ một ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm của mình khi không thể trả nợ gốc đúng hạn và liệu có phương án nào để đàm phán với ngân hàng không? Tôi rất lo lắng về tài sản thế chấp.”
Khoản vay hợp vốn và Bảo lãnh Chính phủ
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM đang là doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử. Chúng tôi đang muốn mở rộng sản xuất nên cần một khoản vay lớn khoảng 500 tỷ đồng. Chúng tôi đang tìm hiểu về hình thức khoản vay hợp vốn từ nhiều ngân hàng, trong đó có cả ngân hàng nước ngoài. Tôi nghe nói nếu vay theo hình thức này mà có tỷ lệ vốn nước ngoài cao thì có thể được xem xét bảo lãnh chính phủ. Điều này có đúng không và công ty tôi có thể được bảo lãnh không?”
Tổ chức tín dụng phi ngân hàng và các hoạt động được phép
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Gần đây có một 'công ty tài chính' tiếp cận, họ chào mời cho vay vốn nhưng đồng thời cũng đề xuất 'quản lý dòng tiền' cho doanh nghiệp tôi, nghe có vẻ giống như nhận tiền gửi và thực hiện các giao dịch thanh toán. Tôi băn khoăn không biết liệu một công ty tài chính có được phép làm những việc đó không, hay chỉ ngân hàng mới được phép?”
Chuẩn hóa dữ liệu đăng ký doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở TP.HCM đang làm hồ sơ vay vốn ngân hàng thì bị vướng mắc. Ngân hàng thông báo thông tin đăng ký doanh nghiệp của tôi trên Cơ sở dữ liệu quốc gia bị lỗi thời hoặc không khớp với hồ sơ giấy tờ hiện tại, dù tôi đã nộp cập nhật rồi. Tôi nghe nói có việc 'chuẩn hóa dữ liệu' gì đó, không biết việc này có giúp ích gì cho trường hợp của tôi không và tôi có cần phải làm gì thêm không?”
Thẩm định giá tài sản
“Tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng bán đồ điện tử ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi muốn bán căn nhà mặt tiền đang kinh doanh để chuyển sang nơi khác lớn hơn, hoặc dùng nó để thế chấp vay ngân hàng. Tôi nghe nói phải 'thẩm định giá' nhưng không rõ việc này là gì và có bắt buộc không, hay ai sẽ làm việc này để tôi có được giá trị chính xác nhất cho tài sản của mình?”
Khái niệm tiền tệ theo pháp luật Việt Nam
“Tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có khách hàng muốn thanh toán bằng phiếu mua hàng của một chuỗi siêu thị lớn, hoặc có người muốn dùng ngoại tệ để mua đồ. Tôi không biết liệu những thứ này có được coi là **tiền tệ** theo pháp luật không, và nếu tôi chấp nhận thì có rủi ro gì về mặt pháp lý hay thuế má không? Ngân hàng Nhà nước có quản lý những loại này không?”
Can thiệp sớm đối với tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, tôi nghe nói Ngân hàng Nhà nước có thể áp dụng 'can thiệp sớm' đối với các ngân hàng yếu kém. Tôi đang có khoản vay khá lớn ở một ngân hàng tư nhân và cũng có gửi tiết kiệm. Tôi lo lắng không biết 'can thiệp sớm' này có ảnh hưởng gì đến tiền gửi hay khoản vay của tôi không? Liệu ngân hàng của tôi có bị 'can thiệp sớm' không và khi nào thì việc này xảy ra?”
Quy định về chuyển nhượng séc
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một cửa hàng nhập khẩu đồ dùng ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận được một tấm séc bằng USD từ đối tác nước ngoài thanh toán cho lô hàng. Tôi muốn chuyển nhượng tấm séc này cho một đối tác khác ở Việt Nam để họ thanh toán tiền hàng cho tôi, hoặc chuyển nhượng cho ngân hàng để tôi nhận tiền mặt. Không biết việc chuyển nhượng séc ngoại tệ này có được phép không và cần lưu ý những gì theo pháp luật Việt Nam?”
Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Xưởng tôi đang muốn mở rộng sản xuất nhưng gặp khó khăn về vốn vay ngân hàng vì không có tài sản thế chấp đủ lớn. Tôi nghe nói có Quỹ bảo lãnh tín dụng hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi. Vậy tôi có thuộc đối tượng được Quỹ này bảo lãnh không? Điều kiện để được bảo lãnh là gì?”
Nghiệp vụ thị trường mở của Ngân hàng Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi thấy lãi suất ngân hàng cứ tăng lên, làm chi phí vay vốn của tôi cũng đội theo, ảnh hưởng đến lợi nhuận. Tôi nghe nói Ngân hàng Nhà nước có thực hiện 'nghiệp vụ thị trường mở' để điều tiết kinh tế. Luật sư có thể giải thích rõ hơn nghiệp vụ này là gì và nó có ảnh hưởng thế nào đến lãi suất và tình hình kinh doanh của những người như chúng tôi không ạ?”
Ngân hàng thương mại: Khái niệm và hoạt động
“Chị H.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, đang muốn mở rộng kinh doanh thời trang online và cần vay vốn. Chị nghe nói có nhiều loại ngân hàng nhưng không rõ **ngân hàng thương mại** là gì, có khác gì với các tổ chức tín dụng khác không, và liệu cửa hàng của chị có thể tiếp cận nguồn vốn từ loại hình ngân hàng này không. Chị muốn hiểu rõ hơn để lựa chọn đối tác tài chính phù hợp.”
Tiền gửi ngân hàng và quyền lợi của người gửi tiền
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vừa rồi tôi có gửi một khoản tiền khá lớn vào ngân hàng để tích lũy và phục vụ việc kinh doanh. Tôi nghe nói có nhiều loại tiền gửi khác nhau, không biết khoản tiền tôi gửi có được bảo vệ không và nếu ngân hàng có vấn đề thì tôi có được nhận lại toàn bộ số tiền đó không?”
Chi phí cưỡng chế thi hành án dân sự
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tài khoản ngân hàng của tôi bị phong tỏa để thi hành một bản án dân sự. Tôi nghe nói ngoài số tiền phải trả theo bản án, tôi còn phải chịu thêm cái gọi là **chi phí cưỡng chế thi hành án** nữa. Tôi đang rất lo lắng không biết khoản chi phí này là gì, ai sẽ phải chịu và nó có lớn không, có cách nào để giảm bớt không ạ?”
Tổ chức tài chính vi mô và hoạt động cho vay
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Xưởng của tôi đang cần vốn để mở rộng nhưng vay ngân hàng khó quá, thủ tục rườm rà, tài sản đảm bảo cũng không có nhiều. Tôi nghe nói có mấy **tổ chức tài chính vi mô** chuyên cho vay cho những người như tôi, nhưng không rõ họ là ai, hoạt động thế nào, có đáng tin không, và liệu có rủi ro gì khi vay ở đó không? Tôi lo lắng lắm.”
Bảo lãnh ngân hàng và cơ chế hoạt động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên cung cấp vật liệu xây dựng ở Quận Hoàng Mai, Hà Nội. Hiện tại, tôi đang đàm phán một hợp đồng cung cấp vật liệu cho một dự án lớn, nhưng đối tác yêu cầu tôi phải có **bảo lãnh ngân hàng**. Tôi nghe nói đây là một hình thức cấp tín dụng, nhưng tôi không hiểu rõ cơ chế hoạt động của nó như thế nào, đặc biệt là khi tôi không thực hiện được nghĩa vụ tài chính. Ngân hàng sẽ đứng ra trả thay tôi như thế nào và tôi có phải hoàn trả lại cho ngân hàng không? Tôi muốn biết các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề này để chuẩn bị tốt nhất.”
Nghĩa vụ được bảo đảm
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Cách đây không lâu, tôi có thế chấp căn nhà của mình để vay vốn kinh doanh. Giờ công việc đang phát triển tốt, tôi muốn vay thêm một khoản nữa để mở rộng, nhưng ngân hàng nói căn nhà của tôi đã là 'nghĩa vụ được bảo đảm' rồi. Tôi không hiểu rõ lắm 'nghĩa vụ được bảo đảm' là gì và liệu tôi có thể dùng căn nhà đó để vay thêm không?”
Hoạt động ngoại hối và quản lý ngoại hối tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có nhu cầu vay ngoại tệ để nhập khẩu hàng hóa nhưng không rõ các hoạt động liên quan đến ngoại tệ như vay, cho vay có được coi là "hoạt động ngoại hối" và có bị Ngân hàng Nhà nước quản lý chặt chẽ không? Tôi muốn biết rõ để đảm bảo tuân thủ pháp luật.”
Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài và các công cụ đầu tư
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có nghe nói về việc đầu tư ra nước ngoài để đa dạng hóa tài sản. Tôi không rõ liệu công ty của tôi có được phép đầu tư vào những loại chứng khoán hay giấy tờ có giá nào ở nước ngoài không, và quy định của Ngân hàng Nhà nước về 'công cụ đầu tư' là gì. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi là chị Hằng, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đống Đa, Hà Nội. Tôi có gửi một khoản tiền tiết kiệm khá lớn ở ngân hàng X để làm vốn xoay vòng. Gần đây nghe tin đồn về tình hình tài chính của một số ngân hàng, tôi lo lắng không biết nếu ngân hàng X có vấn đề thì số tiền gửi của tôi có được bảo vệ không? Mức tối đa là bao nhiêu và tôi cần làm gì để đảm bảo an toàn cho tiền của mình?”
Tài sản cho thuê tài chính
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một xưởng sản xuất ở Đà Nẵng, đang tính thuê tài chính một số máy móc mới để mở rộng sản xuất. Tôi muốn hỏi là những loại tài sản nào thì được coi là tài sản cho thuê tài chính theo quy định của pháp luật? Liệu máy móc chuyên dụng của tôi có được không? Tôi nghe nói Ngân hàng Nhà nước có quy định cụ thể mà không biết tìm ở đâu.”