Tài sản bảo đảm trong giao dịch dân sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Hằng, chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Quán của tôi đang làm ăn khá tốt và tôi muốn mở rộng thêm chi nhánh. Tôi đang tính vay ngân hàng một khoản nhưng không rõ những tài sản nào của mình có thể dùng để bảo đảm khoản vay này. Ví dụ, tôi có một số máy móc mới nhập về nhưng chưa kịp đăng ký sở hữu, hoặc tôi có một khoản tiền đang chờ về từ đối tác. Liệu những thứ đó có được xem là tài sản bảo đảm không? Và nếu tôi đã dùng sổ đỏ nhà để vay một khoản nhỏ trước đó, giờ có thể dùng tiếp cho khoản vay lớn này không?”
Trả lời
Chào chị Hằng, vấn đề chị quan tâm về tài sản bảo đảm khi vay vốn mở rộng kinh doanh là rất phổ biến. Việc hiểu rõ về loại tài sản này sẽ giúp chị chủ động hơn trong quá trình làm việc với ngân hàng.
Tài sản nào có thể dùng để bảo đảm khoản vay?
Theo quy định pháp luật, tài sản bảo đảm là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai mà pháp luật không cấm giao dịch
[1]. Điều này có nghĩa là không chỉ những tài sản chị đang sở hữu hợp pháp và đã đăng ký mà cả những tài sản sắp có cũng có thể được dùng làm tài sản bảo đảm. Cụ thể, các loại tài sản hình thành trong tương lai bao gồm:* Tài sản được hình thành từ chính khoản vốn vay mà chị sắp nhận được. * Tài sản đang trong quá trình hình thành hoặc đang được tạo lập hợp pháp tại thời điểm chị ký kết giao dịch bảo đảm (ví dụ như các máy móc chị mới nhập về nhưng chưa kịp đăng ký sở hữu, miễn là có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp). * Tài sản đã hình thành và thuộc đối tượng phải đăng ký quyền sở hữu, nhưng sau thời điểm ký kết giao dịch bảo đảm thì tài sản đó mới được đăng ký theo quy định của pháp luật.
Như vậy, khoản tiền đang chờ về từ đối tác hoặc các máy móc mới nhập về của chị, nếu đáp ứng các điều kiện trên và được ngân hàng chấp thuận, hoàn toàn có thể được xem xét là tài sản bảo đảm
[1]. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quyền sử dụng đất không được coi là tài sản hình thành trong tương lai.Sử dụng một tài sản để bảo đảm nhiều nghĩa vụ dân sự
Đối với trường hợp chị đã dùng sổ đỏ nhà để bảo đảm cho một khoản vay nhỏ trước đó và muốn dùng tiếp cho khoản vay lớn hơn, pháp luật có quy định về vấn đề này. Các bên có thể thỏa thuận dùng một tài sản để bảo đảm thực hiện nhiều nghĩa vụ dân sự
[2]. Điều này có nghĩa là chị hoàn toàn có thể sử dụng lại quyền sử dụng đất của mình (sổ đỏ nhà) để bảo đảm cho khoản vay mở rộng kinh doanh, miễn là ngân hàng và chị đạt được thỏa thuận, và giá trị của tài sản đó đủ để bảo đảm cho tổng các nghĩa vụ vay. Các bên có thể thỏa thuận dùng tài sản có giá trị nhỏ hơn, bằng hoặc lớn hơn tổng giá trị các nghĩa vụ được bảo đảm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác [2].Việc xác lập và thực hiện các giao dịch bảo đảm này sẽ tuân thủ theo quy định của Bộ luật Dân sự, Nghị định hướng dẫn và các văn bản pháp luật liên quan
[3]. Ngay cả trong các trường hợp đặc biệt như xử lý nợ xấu, tài sản bảo đảm cũng được nhắc đến như một yếu tố quan trọng [4].Để đảm bảo quyền lợi và thủ tục được thuận lợi, chị nên trao đổi cụ thể với ngân hàng về các loại tài sản chị muốn dùng để bảo đảm và các điều kiện liên quan.