Định nghĩa Khách hàng trong hoạt động tín dụng và trích lập dự phòng rủi ro
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có vay một khoản tiền từ ngân hàng để mở rộng kinh doanh, nhưng do tình hình khó khăn nên việc trả nợ đang gặp chút trục trặc. Ngân hàng vừa thông báo họ sẽ trích lập dự phòng rủi ro cho khoản vay của tôi. Tôi không hiểu rõ "khách hàng" trong trường hợp này được định nghĩa thế nào theo luật, và việc này ảnh hưởng đến tôi ra sao?”
Trả lời
Khái niệm "Khách hàng" theo quy định pháp luật
Theo định nghĩa tại Nghị định số 86/2024/NĐ-CP, khách hàng là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài), cá nhân, các chủ thể khác theo quy định của pháp luật dân sự có nghĩa vụ trả nợ, thanh toán cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo thỏa thuận. Như vậy, với tư cách là người đã vay tiền từ ngân hàng, anh N.V.T chính là một khách hàng theo quy định này, có nghĩa vụ trả nợ cho tổ chức tín dụng.
Phạm vi và đối tượng áp dụng liên quan đến việc trích lập dự phòng
Nghị định số 86/2024/NĐ-CP quy định cụ thể về mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
[1]. Các đối tượng phải áp dụng Nghị định này bao gồm các tổ chức tín dụng (như ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô), chi nhánh ngân hàng nước ngoài, và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan [2]. Do đó, việc anh N.V.T là khách hàng của một ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.Ảnh hưởng của việc trích lập dự phòng rủi ro đối với khoản vay của anh
Khi ngân hàng thông báo trích lập dự phòng rủi ro cho khoản vay của anh, điều này có nghĩa là khoản vay của anh đang được đánh giá có khả năng không thu hồi được đầy đủ. Ngân hàng sẽ phải trích lập một khoản tiền dự phòng cụ thể để bù đắp cho rủi ro này. Số tiền dự phòng cụ thể phải trích đối với từng khách hàng được tính toán dựa trên công thức có tính đến số dư nợ gốc và giá trị khấu trừ của tài sản bảo đảm (nếu có)
[3]. Ví dụ, nếu anh có tài sản bảo đảm, giá trị của tài sản đó (như vàng miếng, chứng khoán đã niêm yết) sẽ được xác định để tính khấu trừ khi trích lập dự phòng rủi ro [4]. Việc trích lập dự phòng rủi ro là một nghiệp vụ bắt buộc của ngân hàng nhằm đảm bảo an toàn hệ thống tài chính, tuy nhiên, nó cũng là dấu hiệu cho thấy ngân hàng đang đánh giá mức độ rủi ro cao hơn đối với khoản vay của anh.