Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền được tiếp cận dịch vụ dân số và các hành vi cấm cản trở
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM, mới cưới và muốn tìm hiểu về các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Tuy nhiên, khi chúng tôi đến trạm y tế xã thì cán bộ lại có vẻ không nhiệt tình tư vấn, thậm chí còn nói những lời lẽ khó nghe, khiến chúng tôi rất khó chịu và không biết phải làm sao để tiếp cận thông tin, dịch vụ một cách đầy đủ. Liệu có quy định nào bảo vệ quyền của chúng tôi trong việc này không?”
Chế độ dành cho trẻ em là con của phạm nhân trong trại giam
“Chào luật sư, tôi là mẹ của một người đang chấp hành án phạt tù ở Trại giam Chí Hòa, TP.HCM. Con trai tôi có một cháu nhỏ dưới 3 tuổi đang ở cùng trong trại giam. Tôi rất lo lắng không biết chế độ ăn uống, sinh hoạt của cháu bé trong đó như thế nào, có được chăm sóc đầy đủ không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong quản lý đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm quản lý dự án cho một công ty xây dựng ở tỉnh Bình Dương. Hiện tại, công ty tôi đang tham gia đấu thầu một dự án hạ tầng lớn do tỉnh làm chủ đầu tư, nhưng nguồn vốn lại từ ngân sách trung ương. Tôi đang rất băn khoăn không biết **Bộ, cơ quan trung ương và địa phương** sẽ phân công trách nhiệm và phối hợp thế nào trong việc lập và phê duyệt kế hoạch đầu tư công cho dự án này, đặc biệt là khi có liên quan đến cả hai cấp. Liệu có quy định cụ thể nào về vai trò của từng bên không ạ?”
Vai trò và trách nhiệm của Chủ đầu tư xây dựng
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Hà Đông, Hà Nội. Hiện công ty tôi đang làm dự án chung cư mini và tôi đang rất băn khoăn về vai trò của mình với tư cách là chủ đầu tư. Cụ thể, tôi cần phải làm gì để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đặc biệt là về an toàn và các thủ tục giấy tờ?”
Người sử dụng lao động ở nước ngoài và hợp đồng lao động
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, một công nhân may ở Hà Nội, năm nay tôi 32 tuổi. Tôi sắp sang Hàn Quốc làm việc theo diện lao động thời vụ và đang chuẩn bị ký hợp đồng. Tôi nghe nhiều trường hợp lao động Việt Nam ở nước ngoài gặp khó khăn, thậm chí bị bóc lột. Tôi muốn hỏi 'người sử dụng lao động ở nước ngoài' là ai và họ có những trách nhiệm gì để tôi có thể yên tâm hơn khi ký kết hợp đồng ạ?”
Vùng nước cảng biển và quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên cung cấp dịch vụ lai dắt, hỗ trợ tàu ra vào cảng. Gần đây, tôi có nghe nói nhiều về 'vùng nước cảng' nhưng chưa hiểu rõ lắm nó bao gồm những khu vực nào và ai có thẩm quyền công bố. Liệu tàu của tôi có được phép hoạt động tự do trong những vùng này không, hay có quy định cụ thể nào cần tuân thủ không ạ?”
Quản lý rủi ro trong kiểm tra hải quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty nhập khẩu máy móc ở Hải Phòng. Gần đây, tôi thấy có chuyến hàng của công ty tôi bị kiểm tra rất kỹ, nhưng có chuyến lại thông quan nhanh chóng. Tôi không hiểu tại sao lại có sự khác biệt này và liệu có cách nào để công ty tôi được ưu tiên kiểm tra nhanh hơn không? Việc này ảnh hưởng nhiều đến thời gian và chi phí của chúng tôi.”
Tổ chức tài chính vi mô và hoạt động cho vay
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Xưởng của tôi đang cần vốn để mở rộng nhưng vay ngân hàng khó quá, thủ tục rườm rà, tài sản đảm bảo cũng không có nhiều. Tôi nghe nói có mấy **tổ chức tài chính vi mô** chuyên cho vay cho những người như tôi, nhưng không rõ họ là ai, hoạt động thế nào, có đáng tin không, và liệu có rủi ro gì khi vay ở đó không? Tôi lo lắng lắm.”
Phân bố dân số và Công tác dân số
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện miền núi, thấy bà con xung quanh tôi cứ dần dần bỏ làng lên thành phố làm ăn hết. Tôi lo lắng không biết việc **phân bố dân số** như vậy có ảnh hưởng gì đến tương lai địa phương mình không? Nhà nước có chính sách gì để điều chỉnh việc này không ạ?”
Thẩm định dự thảo kết luận thanh tra
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM vừa trải qua một đợt thanh tra về thuế. Hôm qua, bên thanh tra có gửi cho tôi cái 'dự thảo kết luận thanh tra' và nói là sẽ có 'thẩm định' trước khi ra kết luận chính thức. Tôi là giám đốc công ty xây dựng, chưa gặp trường hợp này bao giờ nên không rõ 'thẩm định dự thảo kết luận thanh tra' là gì và có ý nghĩa như thế nào đối với công ty tôi. Liệu tôi có thể tham gia vào quá trình này không?”
Kè bảo vệ đê và phạm vi bảo vệ đê điều
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gia đình tôi có mảnh đất canh tác lúa sát con sông Hồng. Mấy năm trước, nhà nước có xây dựng một đoạn **kè bảo vệ đê** ngay gần ruộng nhà tôi. Bây giờ tôi muốn xây một cái chòi nhỏ để trông coi nông sản thì có được không? Tôi nghe nói có quy định về phạm vi bảo vệ đê điều nhưng không rõ cái kè đó có thuộc phạm vi đó không và tôi được làm gì trên đất của mình?”
Hoạt động liên quan Nhiên liệu Hạt nhân
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP.HCM đang có ý định đầu tư vào một dự án nghiên cứu và phát triển công nghệ lò phản ứng hạt nhân nhỏ tại Việt Nam. Chúng tôi muốn biết liệu việc nhập khẩu và sử dụng **nhiên liệu hạt nhân** cho mục đích nghiên cứu này có được pháp luật Việt Nam cho phép không và cần tuân thủ những quy định nào, đặc biệt là theo Luật Đầu tư?”
Quy định về Vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp khai thác đá ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Sắp tới, tôi có hợp đồng vận chuyển một lô vật liệu nổ công nghiệp từ kho của công ty về mỏ đá của tôi để phục vụ việc phá đá. Tôi muốn hỏi là việc vận chuyển này có cần giấy phép gì đặc biệt không và tôi phải tuân thủ những quy định nào để đảm bảo an toàn? Tôi nghe nói có Nghị định 08/2018/NĐ-CP nhưng không rõ áp dụng thế nào.”
Định nghĩa và phân loại xe thô sơ
“Chào luật sư, tôi là chị Hoa, bán rau ở chợ Long Biên, Hà Nội. Tôi hay dùng xe đạp thồ hàng hoặc xe kéo tay để chở rau từ ngoại thành vào. Gần đây thấy công an hay kiểm tra, tôi không rõ xe của tôi có được coi là phương tiện giao thông không và có bị cấm đi vào một số đường không. Luật sư giải thích giúp tôi với ạ.”
Cơ sở dữ liệu thống kê
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng mộc nhỏ ở quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'cơ sở dữ liệu thống kê' trong các cuộc họp của hiệp hội ngành gỗ. Tôi không rõ cái này là gì, có liên quan gì đến việc kinh doanh của tôi không, và liệu dữ liệu của xưởng tôi có bị thu thập vào đây không? Nếu có thì có rủi ro gì không?”
Quy định về sức chở người trên phương tiện thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi có chiếc ghe nhỏ chở khách du lịch tham quan chợ nổi Cái Răng ở Cần Thơ. Sức chở ghi trên giấy phép là 10 người. Hôm trước có đoàn khách 12 người, tôi thấy có 2 cháu bé tầm 5-6 tháng tuổi nên nghĩ không tính vào sức chở. Nhưng sau đó nghe mấy người bạn nói là vẫn tính. Tôi không biết thực hư thế nào, lỡ bị phạt thì sao?”
Quy định về tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói nhiều về các quy định mới về phòng chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Công ty tôi có nhiều giao dịch quốc tế, tôi lo lắng không biết những giao dịch nào có thể bị coi là 'tài trợ' và liệu công ty tôi có thể vô tình vi phạm không? Tôi cần hiểu rõ hơn để đảm bảo tuân thủ pháp luật.”
Văn kiện dự án và phi dự án trong quản lý viện trợ không hoàn lại
“Chào luật sư, tôi là chị Mai, quản lý một tổ chức phi lợi nhuận nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Chúng tôi vừa nhận được một khoản viện trợ không hoàn lại từ một quỹ nước ngoài để thực hiện dự án hỗ trợ trẻ em nghèo. Tôi nghe nói về 'văn kiện dự án' và 'phi dự án' nhưng không rõ chúng là gì, có bắt buộc phải có không và tổ chức của tôi cần lưu ý những gì để đảm bảo khoản viện trợ này được sử dụng đúng quy định pháp luật Việt Nam?”
Hành lang an toàn đường bộ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Diễn Châu, Nghệ An. Gia đình tôi có mảnh đất sát đường tỉnh lộ, tôi định xây một cửa hàng nhỏ để bán nông sản nhưng cán bộ xã bảo đất đó nằm trong hành lang an toàn đường bộ nên không được phép. Tôi muốn hỏi hành lang này là gì và liệu tôi có cách nào để xây dựng được không?”
Quy định pháp luật về vũ khí thô sơ và hậu quả vi phạm
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Tôi làm nghề thợ mộc, hay đi rừng tìm gỗ. Mấy hôm trước, tôi có mang theo một con dao găm (loại dao đi rừng) để tiện chặt cây, dọn đường. Không may, tôi bị công an kiểm tra và thu giữ. Họ nói đây là vũ khí thô sơ và có thể bị xử lý. Tôi lo quá, không biết có bị đi tù không hay chỉ bị phạt hành chính? Tôi có thể giải thích là dùng để đi rừng được không?”
Triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào luật sư, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang có ý định tổ chức một triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh cá nhân, cả online lẫn offline, để giới thiệu bộ ảnh về đời sống đô thị. Tôi muốn hỏi là tôi cần chuẩn bị những giấy tờ gì, có cần xin phép không, và có những điều gì cần lưu ý để tránh vi phạm pháp luật khi trưng bày ảnh của mình?”
Thời hiệu yêu cầu thi hành án dân sự
“Chào luật sư, tôi là L.T.M, năm nay 40 tuổi, đang kinh doanh online ở TP.HCM. Cách đây 4 năm, tôi có thắng kiện một vụ tranh chấp hợp đồng và có bản án đã có hiệu lực. Vì bận rộn công việc và gia đình, tôi cứ chần chừ chưa đi nộp đơn yêu cầu thi hành án. Giờ tôi muốn hỏi, liệu tôi còn có thể yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự tổ chức thi hành bản án đó được nữa không, hay đã hết thời hạn rồi?”
Giải thích thuật ngữ Xuất cảnh theo Luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm kỹ sư xây dựng ở Quận 7, TP.HCM. Sắp tới tôi có chuyến công tác sang Singapore khoảng 2 tuần để giám sát dự án. Vợ tôi có hỏi là việc tôi đi như vậy có được gọi là 'xuất cảnh' theo luật không, hay chỉ những người đi du học, định cư mới là xuất cảnh? Tôi hơi băn khoăn về cách hiểu này, mong luật sư giải thích giúp.”
Tiết kiệm trong quản lý và sử dụng tài sản công
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng hành chính của một đơn vị sự nghiệp công lập ở TP.HCM. Sếp tôi đang yêu cầu cắt giảm chi phí hoạt động để tăng hiệu quả. Tôi đang xem xét giảm bớt các khoản chi như văn phòng phẩm, điện nước, và thậm chí là chi phí đi công tác. Tôi muốn hỏi, việc mình làm có đúng với tinh thần 'tiết kiệm' mà pháp luật quy định không, hay có những giới hạn nào tôi cần lưu ý để không vi phạm quy định về quản lý tài sản công?”