Đánh giá tác động môi trường (ĐTM)
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ nhỏ ở Hưng Yên. Hiện tại, tôi đang có kế hoạch mở rộng xưởng để tăng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, tôi nghe nói là phải làm cái gì đó gọi là 'đánh giá tác động môi trường' gì đó mới được phép xây dựng. Tôi không rõ cái này là gì và xưởng của tôi có cần phải làm không? Nếu cần thì quy trình nó như thế nào ạ?”
Trả lời
Đánh giá tác động môi trường là gì?
Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là quá trình phân tích, dự báo các tác động tích cực và tiêu cực đến môi trường của một dự án đầu tư cụ thể (như việc mở rộng xưởng sản xuất của chị). Mục tiêu của ĐTM là đưa ra các biện pháp phù hợp để bảo vệ môi trường khi dự án được triển khai. Đây là một công cụ quan trọng trong quản lý môi trường, giúp đảm bảo rằng các hoạt động phát triển kinh tế không gây hại đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Nguyên tắc và phạm vi áp dụng
Luật Bảo vệ môi trường quy định về hoạt động bảo vệ môi trường, bao gồm các chính sách, biện pháp và nguồn lực để bảo vệ môi trường, cũng như quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong công tác này
[1]. Việc bảo vệ môi trường phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản, trong đó có việc gắn kết hài hòa với phát triển kinh tế và đảm bảo tiến bộ xã hội để phát triển bền vững. Đặc biệt, hoạt động bảo vệ môi trường phải lấy phòng ngừa là chính kết hợp với khắc phục ô nhiễm, suy thoái và cải thiện chất lượng môi trường [2]. Điều này có nghĩa là việc đánh giá tác động môi trường ngay từ đầu dự án là vô cùng cần thiết để phòng tránh các vấn đề môi trường tiềm ẩn.Tại sao xưởng của chị cần quan tâm đến ĐTM?
Mặc dù việc mở rộng xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ có thể không phải là dự án quy mô lớn, nhưng tùy thuộc vào loại hình sản xuất, công suất, công nghệ sử dụng và vị trí địa lý, dự án của chị vẫn có thể thuộc đối tượng phải lập báo cáo ĐTM hoặc đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật. Ví dụ, trong các quy hoạch lớn hơn như quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng cạn, việc đánh giá tác động môi trường chiến lược cũng được quy định rõ ràng
[3]. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đánh giá tác động môi trường đối với mọi dự án có khả năng ảnh hưởng đến môi trường. Việc thực hiện ĐTM giúp chị chủ động nhận diện các rủi ro môi trường, từ đó đưa ra các giải pháp kỹ thuật, công nghệ phù hợp để giảm thiểu ô nhiễm, quản lý chất thải và đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh các rủi ro pháp lý và phạt hành chính sau này.