Tổ chức và hoạt động của quỹ không vì mục tiêu lợi nhuận
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên về hưu ở Quận 3, TP.HCM. Tôi đang ấp ủ dự định thành lập một quỹ để giúp đỡ các em học sinh nghèo hiếu học. Tôi có nghe nói quỹ phải hoạt động 'không vì mục tiêu lợi nhuận', nhưng tôi thắc mắc nếu quỹ nhận được tiền đóng góp hoặc có các hoạt động gây quỹ sinh lời thì số tiền đó sẽ được sử dụng như thế nào? Liệu có được chia cho những người sáng lập không?”
Trả lời
Chào Cô T.T.H, về thắc mắc của cô liên quan đến nguyên tắc không vì mục tiêu lợi nhuận của quỹ, đây là một quy định trọng yếu mà cô cần nắm rõ khi thành lập quỹ xã hội, quỹ từ thiện.
"Không vì mục tiêu lợi nhuận" nghĩa là gì?
Theo quy định pháp luật, quỹ xã hội, quỹ từ thiện được tổ chức và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận
[1]. Điều này có nghĩa là mục tiêu chính của quỹ không phải là tìm kiếm lợi nhuận để chia cho các thành viên sáng lập hay điều hành. Thay vào đó, quỹ được thành lập để thực hiện các mục đích hỗ trợ cộng đồng, phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội, v.v. [1]. Nguyên tắc này cũng được khẳng định là một trong những nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của quỹ [2].Xử lý nguồn thu và lợi nhuận phát sinh
Nếu trong quá trình hoạt động, quỹ của cô nhận được các khoản đóng góp, tài trợ hoặc có các hoạt động gây quỹ, đầu tư sinh lời, thì số lợi nhuận phát sinh này sẽ không được dùng để phân chia cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào. Đây là một nguyên tắc cơ bản được nêu rõ trong pháp luật về quỹ
[3]. Thay vào đó, toàn bộ số tiền này, bao gồm cả phần lợi nhuận, phải được sử dụng cho các hoạt động đã được quy định trong điều lệ của quỹ và đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận, nhằm phục vụ các mục đích xã hội của quỹ [1].Nguyên tắc không phân chia tài sản
Nguyên tắc không phân chia tài sản cũng là một điểm cốt lõi
[3]. Điều này đảm bảo rằng tài sản của quỹ, bao gồm cả các khoản đóng góp và lợi nhuận phát sinh, sẽ luôn được giữ lại và sử dụng để phục vụ cho các mục tiêu xã hội mà quỹ đã đề ra. Quỹ phải tự chủ, tự trang trải và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật bằng tài sản của mình, đồng thời phải hoạt động công khai, minh bạch về thu, chi tài chính.Nghị định số 03/2026/NĐ-CP là văn bản pháp luật điều chỉnh trực tiếp việc tổ chức, hoạt động và quản lý nhà nước đối với các loại quỹ này tại Việt Nam
[4]. Do đó, việc tuân thủ các quy định này là bắt buộc để quỹ của cô có thể hoạt động hợp pháp và hiệu quả.