Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Điều hành giá bán lẻ xăng dầu trong nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh T.V.K, chủ một cây xăng nhỏ ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây giá xăng cứ thay đổi liên tục, lúc tăng lúc giảm, khiến việc kinh doanh của tôi cũng bị ảnh hưởng. Tôi nghe nói có cái 'giá cơ sở' gì đó mà nhà nước dùng để điều chỉnh giá. Tôi muốn hỏi 'giá cơ sở' này là gì và nó ảnh hưởng đến việc kinh doanh của tôi như thế nào, làm sao để tôi có thể hiểu rõ hơn về cách nhà nước điều hành giá xăng dầu?”
Quy định về thương mại nhà nước trong nhập khẩu sản phẩm thuốc lá
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, chủ một cửa hàng tiện lợi ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang tìm hiểu về quy định nhập khẩu thuốc lá chính ngạch để có thể kinh doanh thêm mặt hàng này. Tôi nghe nói có cơ chế 'thương mại nhà nước' trong nhập khẩu thuốc lá và không rõ liệu cửa hàng của tôi có thể tham gia trực tiếp hay cần phải qua một đơn vị được chỉ định. Tôi muốn biết liệu Nghị định 08/2018/NĐ-CP có liên quan đến việc này không và tôi cần tìm hiểu ở đâu để rõ hơn về cơ chế này?”
Đê chuyên dùng và trách nhiệm đầu tư, tu bổ
“Công ty tôi ở khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng, có xây một con đê nhỏ để bảo vệ nhà máy chế biến thủy sản khỏi nước biển dâng và triều cường. Vừa rồi bão vào, đê bị hư hại một đoạn. Tôi đang băn khoăn không biết chi phí sửa chữa con đê này thì bên nào phải chịu trách nhiệm, có được nhà nước hỗ trợ không hay công ty phải tự bỏ tiền ra sửa?”
Quyền và thủ tục tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
“Chào luật sư, tôi là Chị N.T.H, 48 tuổi, một nông dân ở Hoài Đức, Hà Nội. Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp đang canh tác bao đời nay, nhưng sắp tới sẽ bị Nhà nước thu hồi để làm dự án đường giao thông. Tôi nghe nói sẽ được **tái định cư** nhưng không rõ mình có thuộc diện được tái định cư không, và nếu có thì Nhà nước sẽ bồi thường bằng đất hay nhà ở, liệu có phù hợp với cuộc sống và công việc của gia đình tôi không?”
Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Trảng Bom, Đồng Nai, có mảnh đất nông nghiệp trồng cây ăn trái đã lâu. Gần đây, Nhà nước có thông báo thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi muốn hỏi là việc bồi thường về đất cho gia đình tôi sẽ được tính toán như thế nào, và liệu có chính sách hỗ trợ gì khác không, vì đây là nguồn thu nhập chính của gia đình tôi?”
Dự án đầu tư không dùng ngân sách nhà nước có nhu cầu tái định cư
“Chào luật sư, công ty tôi đang muốn đầu tư xây dựng một nhà máy sản xuất tại Bình Dương. Dự án này hoàn toàn do công ty tôi bỏ vốn, không dùng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, để có đất xây dựng, Nhà nước sẽ thực hiện việc thu hồi đất của các hộ dân. Tôi không rõ liệu dự án của chúng tôi có được coi là 'Dự án đầu tư xây dựng không phải bằng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước có nhu cầu nhà ở tái định cư' hay không và trách nhiệm về nhà ở tái định cư sẽ thuộc về ai?”
Quy định về Tiền sử dụng đất
“Anh N.V.H ở quận Hoàng Mai, Hà Nội đang có nhu cầu mở rộng xưởng sản xuất nhỏ. Anh được biết phải trả khoản tiền sử dụng đất khi được Nhà nước giao đất nhưng chưa rõ khoản này là gì và liệu có bắt buộc phải nộp không. Anh muốn Tuvannhanh.com tư vấn rõ hơn về vấn đề này.”
Quy định về người nhận giao doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là L.T.M, quản lý nhân sự tại một công ty nhà nước ở Quận 1, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang gặp nhiều khó khăn và có thông tin sẽ được giao lại cho tập thể người lao động. Tôi muốn hỏi, liệu **tập thể người lao động** của công ty tôi có đủ điều kiện để trở thành **người nhận giao doanh nghiệp** này không? Và theo quy định pháp luật, chúng tôi cần lưu ý những điều gì về quyền và nghĩa vụ khi nhận giao doanh nghiệp?”
Tái chiết khấu
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM, chuyên về phân phối hàng tiêu dùng. Gần đây, ngân hàng có đề xuất một hình thức tài trợ vốn mà họ gọi là 'tái chiết khấu' các giấy tờ có giá. Tôi không rõ liệu hoạt động này có nằm trong phạm vi điều chỉnh của các quy định pháp luật về đấu thầu hay các quy định chung khác mà doanh nghiệp cần lưu ý không, đặc biệt khi chúng tôi có thể tham gia các dự án nhà nước?”
Quản lý chi phí dự án ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng phòng IT ở Sở Xây dựng TP.HCM. Sắp tới sở có dự án lớn về số hóa hồ sơ quy hoạch, dùng ngân sách nhà nước. Tôi đang lo lắng về việc **quản lý chi phí** của dự án này, đặc biệt là các khoản như tổng mức đầu tư, dự toán. Không biết có quy định nào cụ thể và mình cần lưu ý gì để không bị sai sót không ạ? Dự án này khá phức tạp, tôi sợ vướng mắc pháp lý lắm.”
Giá khởi điểm cổ phần trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là Chú Ba, một công nhân sắp về hưu ở quận 10, TP.HCM. Công ty nhà nước của tôi đang chuẩn bị cổ phần hóa và có kế hoạch bán cổ phần cho công nhân. Tôi nghe nói có khái niệm **giá khởi điểm** nhưng không rõ nó được tính toán thế nào, liệu có phải là giá thấp để ưu đãi công nhân không. Tôi đang băn khoăn không biết có nên mua cổ phần hay không.”
Chế độ hưu trí và trợ cấp xã hội cho người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là ông Trần Văn Hùng, 68 tuổi, sống ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi từng làm việc ở một xí nghiệp nhà nước và đóng bảo hiểm xã hội khá lâu. Gần đây tôi nghe nói có 'trợ cấp hưu trí xã hội' dành cho người cao tuổi. Tôi muốn hỏi liệu mình có thuộc diện được hưởng loại trợ cấp này không, và cách tính lương hưu của tôi có bị ảnh hưởng gì không nếu tôi có thời gian làm việc theo nhiều chế độ lương khác nhau trước đây?”
Quy định về thuốc thiết yếu và thuốc kháng HIV
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là dược sĩ H.T.L ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi có một bệnh nhân hỏi về thuốc kháng HIV. Bệnh nhân muốn biết liệu thuốc kháng HIV có được coi là thuốc thiết yếu không, vì họ nghe nói thuốc thiết yếu thường được nhà nước hỗ trợ nhiều. Tôi muốn nắm rõ thông tin để tư vấn chính xác cho bệnh nhân của mình.”
Thích ứng với già hóa dân số trong doanh nghiệp
“Chị H.T.L có xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Chị nghe nói nhiều về **già hóa dân số** và lo lắng không biết chính sách của nhà nước có hỗ trợ gì cho doanh nghiệp nhỏ khi tuyển dụng hoặc giữ chân lao động lớn tuổi không, hay liệu có quy định nào về việc thích ứng với tình hình này không. Chị cũng không rõ định nghĩa chính xác về già hóa dân số là gì.”
Kịch bản biến đổi khí hậu và ứng dụng trong đời sống
“Tôi là ông Hùng, chủ một vườn cây ăn trái ở huyện Cai Lậy, Tiền Giang. Mấy năm nay thấy thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn, lúc thì mưa lũ bất ngờ, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe nói nhà nước có 'kịch bản biến đổi khí hậu' để dự phòng. Cái đó là gì và nó có giúp ích gì cho nông dân tụi tôi trong việc tính toán làm ăn lâu dài, ví dụ như chọn giống cây trồng hay xây dựng hệ thống tưới tiêu không?”
Hoạt động bán vốn nhà nước của Tổng công ty
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói có Tổng công ty đang bán bớt cổ phần ở một số doanh nghiệp nhà nước. Tôi đang muốn tìm cơ hội đầu tư vào các doanh nghiệp này nhưng không rõ quy trình 'bán vốn nhà nước' diễn ra như thế nào, có phải ai cũng có thể tham gia không? Liệu có cơ hội nào cho doanh nghiệp tư nhân như chúng tôi không?”
Hồ sơ dự thầu và quy trình đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 10, TP.HCM, chuyên về cung cấp thiết bị văn phòng. Gần đây, tôi có ý định tham gia đấu thầu một dự án cung cấp cho cơ quan nhà nước nhưng thấy bên mời thầu yêu cầu rất nhiều giấy tờ phức tạp gọi là 'hồ sơ dự thầu'. Tôi không rõ hồ sơ này bao gồm những gì và có cần lưu ý gì đặc biệt khi chuẩn bị không để tránh bị loại ngay từ đầu. Luật sư tư vấn giúp tôi với.”
Pháp luật về người nghiện ma túy và trách nhiệm quản lý
“Chào luật sư, tôi là Bác H.T.L ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, con trai tôi, một sinh viên 22 tuổi, bị phát hiện sử dụng chất ma túy và bị cơ quan chức năng lập hồ sơ. Tôi nghe nói con tôi sẽ bị coi là **người nghiện ma túy** và có thể phải đi cai nghiện bắt buộc. Tôi muốn biết liệu có cơ sở pháp lý nào quy định về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc hỗ trợ những người như con tôi không, và liệu các biện pháp giáo dục tại địa phương có áp dụng được không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con thứ hai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đã có một cháu trai 3 tuổi rồi. Gần đây, chúng tôi đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng cũng băn khoăn về chi phí nuôi con và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có chính sách khuyến khích sinh đủ hai con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không?”
Bảo vệ ngành sản xuất nội địa khỏi trợ cấp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất thép ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, các sản phẩm thép nhập khẩu từ nước ngoài tràn vào thị trường với giá rất rẻ, thấp hơn cả chi phí sản xuất của chúng tôi. Doanh thu của xưởng tôi giảm sút nghiêm trọng, công nhân phải nghỉ việc bớt. Tôi nghe nói có thể là do hàng hóa đó được trợ cấp, vậy trường hợp của tôi có được coi là 'thiệt hại đáng kể' để yêu cầu cơ quan nhà nước can thiệp không?”
An toàn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, làm việc tại Kho bạc Nhà nước huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gần đây, chúng tôi có một khoản ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi và đang xem xét các phương án sử dụng. Tôi muốn hỏi làm thế nào để đảm bảo việc sử dụng khoản tiền này là an toàn và đúng quy định, tránh rủi ro mất mát hay sử dụng sai mục đích?”
Trách nhiệm hoàn trả trong bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Cách đây mấy tháng, xưởng của tôi bị đình chỉ hoạt động oan do một quyết định hành chính sai của cán bộ phường. Sau đó, Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi muốn hỏi, liệu cán bộ gây ra thiệt hại đó có phải chịu trách nhiệm gì không, cụ thể là có phải trả lại tiền bồi thường cho Nhà nước không?”
Quy định pháp lý đối với bản tin nội bộ doanh nghiệp
“Chị Mai, chủ một công ty vận tải biển ở Hải Phòng, đang muốn ra một bản tin nội bộ hàng tháng cho nhân viên để cập nhật tình hình hoạt động, các quy định mới. Chị lo lắng không biết có cần tuân thủ quy định pháp luật nào khi công bố thông tin, đặc biệt là các thông tin liên quan đến quy định hải quan mới hay các chỉ đạo từ cơ quan nhà nước, để đảm bảo tính chính xác và tránh rủi ro pháp lý không?”
Thời hạn quy hoạch xây dựng và phạm vi áp dụng pháp luật
“Tôi là anh Nam, một nhà đầu tư bất động sản ở TP.HCM. Tôi đang tìm hiểu về 'Thời hạn quy hoạch xây hoạch' cho một dự án lớn. Tôi muốn biết liệu các quy định về thời hạn này có liên quan đến các văn bản pháp luật khác về quản lý chung của nhà nước hay không, và phạm vi áp dụng của chúng được quy định như thế nào trong hệ thống pháp luật Việt Nam?”