Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Xác định thời điểm sử dụng đất ổn định
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM đã canh tác mảnh đất này từ trước năm 1993, chủ yếu là trồng lúa. Giờ tôi muốn làm sổ đỏ nhưng xã yêu cầu phải chứng minh việc sử dụng đất ổn định. Tôi không rõ cụ thể là phải chứng minh từ thời điểm nào và bằng giấy tờ gì để được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp?”
Quy hoạch Đô thị mới và tác động đến người dân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Gần đây có nghe nói khu vực đất nông nghiệp của gia đình tôi và các hộ xung quanh sẽ nằm trong quy hoạch **đô thị mới**. Tôi không rõ **đô thị mới** là gì, liệu đất của chúng tôi có bị thu hồi không và làm sao để biết thông tin chính xác về quy hoạch này?”
Chỉ tiêu sử dụng đất và chuyển đổi mục đích sử dụng đất
“Chào luật sư, gia đình tôi có một mảnh đất nông nghiệp ở xã An Phú, huyện Đạ Tẻh, Lâm Đồng. Hiện tại, chúng tôi muốn chuyển một phần diện tích đất này sang làm homestay nhỏ để kinh doanh du lịch sinh thái, vì thấy khu vực này có tiềm năng. Tuy nhiên, cán bộ địa chính xã nói là đất của tôi đang thuộc chỉ tiêu đất nông nghiệp theo quy hoạch của tỉnh nên không thể chuyển đổi được. Tôi muốn hỏi 'chỉ tiêu sử dụng đất' là gì và làm sao để tôi có thể thực hiện được ý định kinh doanh của mình?”
Quy định pháp luật về công trình điện lực và trách nhiệm liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Gần đây, công ty điện lực địa phương muốn xây dựng một trạm biến áp nhỏ trên phần đất nông nghiệp của gia đình tôi. Tôi không rõ liệu trạm biến áp này có được coi là 'công trình điện lực' hay không và những quy định pháp luật nào liên quan đến việc họ sử dụng đất của tôi, cũng như các yêu cầu về an toàn mà họ phải tuân thủ khi vận hành gần khu dân cư.”
Cây hằng năm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, Tiền Giang. Gia đình tôi có mấy công đất đang trồng dưa hấu, ớt, và rau màu luân canh. Mấy loại cây này cứ trồng xong là thu hoạch rồi lại trồng vụ mới, không quá một năm. Tôi nghe nói có phân loại đất trồng cây hằng năm và cây lâu năm. Vậy đất của tôi đang trồng dưa, ớt như vậy có được xem là đất trồng cây hằng năm không? Liệu có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không?”
Quy định pháp luật về cửa khẩu qua đê
“Chào chuyên gia, tôi ở Cần Thơ có một khu đất nông nghiệp lớn nằm sát bờ sông, nhưng lại bị con đê chắn ngang nên việc vận chuyển nông sản rất khó khăn. Tôi muốn xây một con đường nhỏ hoặc cầu tạm cắt ngang đê để xe tải có thể ra vào. Không biết pháp luật có cho phép không và thủ tục có phức tạp lắm không? Tôi nghe nói đê điều là công trình đặc biệt nên lo lắng.”
Quy hoạch đô thị và nông thôn
“Tôi là một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói xã tôi sắp có quy hoạch mới, có thể ảnh hưởng đến đất nông nghiệp của gia đình. Tôi không hiểu rõ quy hoạch đô thị và nông thôn là gì và liệu đất của tôi có bị thu hồi không, hay có được đền bù thế nào?”
Khái niệm và quyền của hộ gia đình sử dụng đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM có một mảnh đất nông nghiệp được cấp sổ đỏ từ năm 1995 đứng tên 'Hộ ông Nguyễn Văn A'. Hiện tại, bố tôi (ông A) đã mất, các anh chị em tôi đều đã lập gia đình và sống riêng. Giờ chúng tôi muốn bán đất nhưng không biết ai là thành viên của hộ gia đình sử dụng đất để ký giấy tờ. Liệu các con của tôi, hay các cháu của bố tôi có được tính vào hộ gia đình không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định về việc Nhà nước thu hồi đất và xác định giá trị bồi thường
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM có miếng đất nông nghiệp được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất từ năm 2005. Nay có thông báo Nhà nước sẽ thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi muốn hỏi là khi Nhà nước thu hồi đất, tiền bồi thường cho gia đình tôi sẽ được tính như thế nào, đặc biệt là khoản tiền sử dụng đất mà gia đình tôi đã nộp trước đây có được xem xét không?”
Quy định pháp luật về việc làm chậm lũ
“Tôi là một nông dân ở huyện Thanh Oai, Hà Nội. Gần đây, xã tôi có thông báo về việc quy hoạch một phần đất nông nghiệp của bà con, trong đó có cả đất nhà tôi, để làm khu vực 'làm chậm lũ'. Tôi không rõ 'làm chậm lũ' là gì và liệu việc này có đúng quy định pháp luật không? Liệu đất của chúng tôi có bị thu hồi hay ảnh hưởng gì không?”
Tranh chấp đất đai
“Gia đình tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM có mảnh đất nông nghiệp đã sử dụng từ đời ông bà, nhưng chưa có sổ đỏ. Mấy tháng nay, ông hàng xóm tự ý rào chắn một phần đất của tôi, nói là đất của ông ấy. Tôi là nông dân, không rành pháp luật, giờ không biết phải làm sao để đòi lại đất của mình. Liệu đây có phải là tranh chấp đất đai không và tôi cần làm gì?”
Thu hồi đất theo Luật Đất đai 2003
“Chị Hạnh ở Đồng Nai đang rất lo lắng vì nghe tin dự án đường cao tốc sắp đi qua khu đất nông nghiệp mà gia đình chị đã canh tác bao đời nay. Mấy hôm nay có người lạ đến đo đạc, chụp ảnh mà không nói rõ là ai hay làm gì. Chị không biết liệu đất của mình có bị Nhà nước thu hồi không và nếu có thì quyền lợi của gia đình chị sẽ được giải quyết như thế nào.”
Khu vực phát triển đô thị mở rộng
“Tôi là chị N.T.H, chủ một mảnh đất nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội. Gần đây, tôi nghe thông tin khu vực của tôi có thể nằm trong 'khu vực phát triển đô thị mở rộng'. Tôi không hiểu chính xác thuật ngữ này nghĩa là gì và liệu đất của gia đình tôi có bị thu hồi hay không, nếu có thì quyền lợi của tôi sẽ được đảm bảo như thế nào?”
Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi
“Chào luật sư, tôi là chị Mai, ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gia đình tôi có một mảnh đất nông nghiệp đã sử dụng hơn 30 năm nhưng chưa kịp làm sổ đỏ. Gần đây, có thông báo Nhà nước sẽ thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi nghe nói sẽ được bồi thường về đất, nhưng không rõ trường hợp của tôi không có giấy tờ thì có được bồi thường không và thủ tục thế nào. Rất mong luật sư tư vấn giúp.”
Xác định giá trị quyền sử dụng đất khi góp vốn
“Chị H. ở Long An có mảnh đất nông nghiệp muốn góp vốn vào công ty liên doanh với đối tác nước ngoài để làm nông sản sạch. Chị không biết giá trị quyền sử dụng đất của mình sẽ được tính như thế nào để góp vốn, liệu có phải theo giá thị trường hay có quy định riêng không? Chị lo lắng việc định giá không rõ ràng sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của mình.”
Tiền sử dụng đất và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có một mảnh đất nông nghiệp muốn chuyển đổi một phần sang đất ở để xây nhà cho con cái. Tôi nghe nói phải nộp "tiền sử dụng đất" nhưng không rõ khoản này là gì và có được miễn giảm gì không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Xác định giá trị hợp lý trong giao dịch đất nông nghiệp
“Tôi là bà N.T.H, một nông dân ở huyện Phụng Hiệp, Hậu Giang. Tôi đang tính bán một phần đất nông nghiệp của gia đình để có vốn đầu tư mở rộng sản xuất. Tôi nghe nói có khái niệm 'giá trị hợp lý' và nó ảnh hưởng đến giá bán cũng như các loại thuế phải nộp. Vậy 'giá trị hợp lý' được hiểu thế nào và nó có liên quan gì đến việc miễn thuế đất nông nghiệp của tôi không?”
Đăng ký đất đai và tài sản gắn liền với đất
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề kinh doanh tự do ở Quận 7, TP.HCM. Vợ chồng tôi mới mua một căn nhà có sổ hồng riêng nhưng đất này trước đây là đất nông nghiệp được chuyển đổi mục đích. Giờ chúng tôi muốn làm thủ tục sang tên, nhưng nghe nói phải đăng ký lại toàn bộ thông tin đất đai và cả căn nhà nữa. Tôi không rõ việc "đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất" này cụ thể là gì và có bắt buộc không, tôi sợ thủ tục rườm rà quá.”
Chuyển mục đích sử dụng đất
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội, giờ muốn chuyển một phần sang đất ở để xây nhà cho con cái. Tôi nghe nói thủ tục phức tạp lắm, không biết có được phép hay không và cần làm những gì? Liệu có phải xin phép ai không?”
Hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp
“Chú Ba ở huyện Củ Chi, TP.HCM có 2 hecta đất trồng rau nhưng giờ lớn tuổi không làm hết được. Chú muốn tìm người hợp tác để họ bỏ vốn, nhân công, còn chú cho họ dùng đất để canh tác rau sạch, rồi chia lợi nhuận. Chú Ba không muốn bán đất hay cho thuê hẳn mà chỉ muốn hợp tác thôi thì có được không, và cần lưu ý gì để không mất đất?”
Quy hoạch và quản lý khu vực nông thôn theo pháp luật hiện hành
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp muốn chuyển đổi một phần để xây nhà ở cho con cái. Tôi nghe nói sắp có luật quy hoạch mới, không biết khu vực của tôi có còn được coi là nông thôn hay đã thành đô thị rồi, để còn biết mà làm thủ tục cho đúng ạ. Mong được tư vấn.”
Quyền và thủ tục tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
“Chào luật sư, tôi là Chị N.T.H, 48 tuổi, một nông dân ở Hoài Đức, Hà Nội. Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp đang canh tác bao đời nay, nhưng sắp tới sẽ bị Nhà nước thu hồi để làm dự án đường giao thông. Tôi nghe nói sẽ được **tái định cư** nhưng không rõ mình có thuộc diện được tái định cư không, và nếu có thì Nhà nước sẽ bồi thường bằng đất hay nhà ở, liệu có phù hợp với cuộc sống và công việc của gia đình tôi không?”
Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Trảng Bom, Đồng Nai, có mảnh đất nông nghiệp trồng cây ăn trái đã lâu. Gần đây, Nhà nước có thông báo thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi muốn hỏi là việc bồi thường về đất cho gia đình tôi sẽ được tính toán như thế nào, và liệu có chính sách hỗ trợ gì khác không, vì đây là nguồn thu nhập chính của gia đình tôi?”
Gia hạn sử dụng đất nông nghiệp
“Tôi là Anh N.V.H, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã canh tác trên mảnh đất nông nghiệp này gần 50 năm rồi, giờ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sắp hết hạn vào cuối năm nay. Tôi lo lắng không biết có được **gia hạn sử dụng đất** để tiếp tục làm nông không, và thủ tục để làm việc này có phức tạp lắm không, vì đây là nguồn sống chính của cả nhà.”