Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt: Quy định và hỗ trợ
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên mầm non ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi có một học sinh mới, bé bị khiếm thính bẩm sinh và gia đình bé cũng rất khó khăn. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho 'trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt'. Tôi muốn biết cụ thể bé nhà tôi có thuộc diện này không và làm sao để gia đình bé nhận được sự giúp đỡ từ Nhà nước và cộng đồng? Tôi cũng muốn biết nếu tôi hay đồng nghiệp muốn đóng góp thì có được ưu đãi gì không?”
Quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hưng, chủ một cơ sở nuôi trồng thủy sản nhỏ ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, tôi thấy có nhiều dự án du lịch, điện gió trên biển được cấp phép ồ ạt, làm tôi lo lắng về môi trường biển và nguồn lợi thủy sản của mình. Tôi nghe nói có khái niệm 'Quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo' nhưng không rõ nó có giúp bảo vệ lợi ích của người dân như chúng tôi không, và liệu các dự án đó có tuân thủ quy định này không? Tôi muốn biết làm sao để đóng góp ý kiến hoặc bảo vệ quyền lợi của mình.”
Quy trình Tham vấn chính sách của Bộ, cơ quan ngang Bộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Gần đây tôi nghe nói Bộ X đang chuẩn bị ban hành một chính sách mới có thể ảnh hưởng lớn đến ngành của tôi. Tôi muốn biết liệu có cách nào để doanh nghiệp chúng tôi được tham vấn chính sách và đóng góp ý kiến không? Quy trình này diễn ra như thế nào và làm sao để chúng tôi có thể tham gia hiệu quả nhất?”
Quyền tham gia xã hội của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cô Hạnh, năm nay đã 72 tuổi, sống ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Dù đã về hưu nhưng tôi vẫn rất minh mẫn và muốn đóng góp cho cộng đồng. Gần đây, tôi nghe mấy đứa cháu nói người già như tôi thì nên ở nhà nghỉ ngơi thôi, đừng tham gia mấy chuyện xã hội nữa. Tôi muốn hỏi, liệu pháp luật có công nhận **năng lực xã hội** của những người cao tuổi như tôi không, đặc biệt là quyền tham gia vào các hoạt động chính trị như bầu cử?”
Xác định mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên hợp tác xã
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một trang trại rau hữu cơ ở Lâm Đồng. Tôi là thành viên của Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh. HTX có chính sách ưu đãi cho thành viên có 'mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ' cao. Tôi muốn biết chính xác 'mức độ sử dụng' của mình được tính như thế nào để đảm bảo mình đạt đủ điều kiện hưởng ưu đãi và đóng góp đúng mức cho HTX.”
Tài sản không chia trong hợp tác xã
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là thành viên của một hợp tác xã nông nghiệp ở huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Hiện tôi muốn rút khỏi hợp tác xã để chuyển sang làm ăn riêng. Khi tôi hỏi về việc chia tài sản, ban lãnh đạo hợp tác xã nói có một phần là 'tài sản không chia' nên tôi sẽ không được nhận. Tôi không hiểu rõ 'tài sản không chia' là gì và tại sao tôi lại không được nhận phần tài sản đó khi tôi đã đóng góp nhiều năm qua?”
Đất đá thải mỏ trong hoạt động khai thác khoáng sản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp khai thác đá ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Trong quá trình khai thác, chúng tôi thải ra một lượng lớn đất, đá, cát và các khoáng chất khác. Tôi muốn hỏi liệu những vật liệu này có được coi là **đất đá thải mỏ** theo quy định pháp luật không và doanh nghiệp chúng tôi cần làm gì để xử lý chúng đúng cách, đảm bảo tuân thủ các quy định về an toàn và bảo vệ môi trường? Ngoài ra, chúng tôi có phải đóng góp kinh phí gì liên quan đến việc này không?”
Vốn đối ứng trong viện trợ không hoàn lại của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là cán bộ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai, đang tham gia vào một dự án viện trợ không hoàn lại của Việt Nam cho một quốc gia bạn ở Châu Phi. Bên tiếp nhận viện trợ đang thắc mắc về khái niệm 'vốn đối ứng' mà họ cần đóng góp. Cụ thể, họ muốn biết 'vốn đối ứng' bao gồm những gì và có quy định pháp luật nào của Việt Nam về vấn đề này không, để chúng tôi có thể giải thích rõ ràng cho họ?”
Chất lượng dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế ở phường Bình An, quận Gò Vấp, TP.HCM. Gần đây, phường tôi đang triển khai nhiều chương trình nâng cao sức khỏe cộng đồng và giáo dục cho trẻ em. Tôi nghe nói nhiều về khái niệm "chất lượng dân số" trong các văn bản chỉ đạo. Tôi muốn hỏi, cụ thể thì **chất lượng dân số** được hiểu như thế nào theo quy định pháp luật và các chương trình mà phường tôi đang làm có đóng góp vào việc này không?”
Tổ chức và hoạt động của quỹ không vì mục tiêu lợi nhuận
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên về hưu ở Quận 3, TP.HCM. Tôi đang ấp ủ dự định thành lập một quỹ để giúp đỡ các em học sinh nghèo hiếu học. Tôi có nghe nói quỹ phải hoạt động 'không vì mục tiêu lợi nhuận', nhưng tôi thắc mắc nếu quỹ nhận được tiền đóng góp hoặc có các hoạt động gây quỹ sinh lời thì số tiền đó sẽ được sử dụng như thế nào? Liệu có được chia cho những người sáng lập không?”
Quản lý và bảo vệ cảnh quan đô thị
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một kiến trúc sư ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, khu vực tôi sống đang có dự án xây dựng một trung tâm thương mại lớn, nhưng tôi thấy họ không chú trọng đến việc giữ gìn cây xanh hay tạo ra không gian công cộng. Tôi muốn biết liệu có quy định nào về việc bảo vệ **cảnh quan đô thị** khi thực hiện các dự án như vậy không, và làm sao để người dân có thể đóng góp ý kiến?”
Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) trong ứng phó biến đổi khí hậu
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất gạch ở Bình Dương. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về việc Việt Nam có những cam kết về khí hậu, trong đó có 'Đóng góp do quốc gia tự quyết định'. Tôi không rõ những cam kết này có ảnh hưởng gì đến hoạt động sản xuất của nhà máy tôi không, đặc biệt là về việc phát thải khí nhà kính?”
Xã hội hóa hoạt động thăm dò, khai quật khảo cổ
“Chào luật sư, tôi là ông T.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hội An, Quảng Nam. Vừa rồi, trong lúc cải tạo đất để xây dựng homestay, công nhân của tôi có phát hiện một số mảnh gốm cổ. Tôi rất đam mê lịch sử và muốn đóng góp vào việc bảo tồn, thậm chí là tài trợ cho việc khai quật khu vực này một cách bài bản. Không biết pháp luật có cho phép cá nhân, doanh nghiệp như chúng tôi tham gia vào hoạt động **thăm dò, khai quật khảo cổ** hay không, và nếu có thì cần làm những thủ tục gì?”
Động viên cục bộ trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Lạng Sơn. Gần đây tôi nghe loáng thoáng về việc có thể áp dụng 'động viên cục bộ' nếu tình hình biên giới căng thẳng. Tôi rất lo lắng không biết điều này có ảnh hưởng gì đến công việc kinh doanh, các công nhân của tôi và cả gia đình tôi không? Liệu tôi có phải đóng góp gì không?”
Vai trò và trách nhiệm của Bảo tàng trong quản lý di sản văn hóa
“Chào luật sư, tôi là chủ tịch Hội Lịch sử địa phương ở Huế. Chúng tôi có một bộ sưu tập cổ vật và tài liệu lịch sử khá phong phú do người dân đóng góp, muốn xây dựng thành một **bảo tàng** cộng đồng để giới thiệu cho du khách và học sinh. Tôi băn khoăn không biết một tổ chức như chúng tôi có được gọi là bảo tàng không và có những trách nhiệm pháp lý gì, đặc biệt là khi muốn bảo quản các hiện vật quý hiếm? Liệu có cần phải là bảo tàng nhà nước mới được không?”
Hỗ trợ năng lực xã hội của người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Hạnh, năm nay 70 tuổi, sống ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi về hưu đã lâu, con cái bận rộn nên nhiều khi thấy mình ít được tham gia các hoạt động xã hội như trước. Tôi nghe nói có khái niệm 'năng lực xã hội của người cao tuổi' mà nhà nước quan tâm. Không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ người cao tuổi như tôi duy trì các mối quan hệ và tiếp tục đóng góp không ạ?”
Hoạt động đầu tư công và quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội. Công ty tôi đang có một số dự án lớn liên quan đến xây dựng cơ sở hạ tầng. Tôi không rõ liệu các dự án này có được coi là 'đầu tư công' và phải tuân thủ Luật Đầu tư công hay không, hay chỉ cần theo quy định về đầu tư của doanh nghiệp? Đặc biệt là khi nguồn vốn có sự đóng góp từ ngân sách nhà nước nhưng cũng có phần vốn tự có của doanh nghiệp.”
Kế hoạch phát triển và trách nhiệm môi trường trong Khu công nghiệp
“Anh T.V.K, chủ một xưởng sản xuất phụ tùng cơ khí tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2, Đồng Nai, đang lo lắng về thông tin sắp có một Kế hoạch phát triển mới cho khu công nghiệp. Anh không rõ kế hoạch này sẽ ảnh hưởng thế nào đến các quy định về môi trường mà doanh nghiệp anh phải tuân thủ và liệu anh có thể tham gia đóng góp ý kiến hay không.”
Chính sách hỗ trợ người cao tuổi duy trì năng lực xã hội
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, 70 tuổi ở Quận 3, TP.HCM. Tôi về hưu đã lâu, con cái bận rộn nên tôi thấy mình ít có cơ hội giao lưu, tham gia các hoạt động xã hội. Tôi muốn biết liệu nhà nước có chính sách hay quy định nào để hỗ trợ những người cao tuổi như tôi duy trì sự năng động, kết nối với cộng đồng không, để tôi không cảm thấy lạc lõng và vẫn có thể đóng góp chút gì đó cho xã hội?”
Tài sản không chia của hợp tác xã
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là thành viên của một hợp tác xã nông nghiệp ở huyện Phụng Hiệp, Hậu Giang. Gần đây tôi có ý định rút khỏi hợp tác xã để chuyển sang làm ăn riêng. Tôi nghe nói hợp tác xã có 'tài sản không chia', vậy khi tôi rút thì phần tài sản này của tôi có được chia lại không? Tôi lo lắng sẽ mất đi phần đóng góp của mình.”
Xây dựng nền biên phòng toàn dân
“Chào luật sư, tôi là chủ tịch xã A, huyện B, tỉnh Lạng Sơn, một xã biên giới. Chúng tôi đang triển khai nhiều dự án phát triển kinh tế, văn hóa để nâng cao đời sống bà con. Tôi nghe nói về 'nền biên phòng toàn dân' nhưng không rõ vai trò của chính quyền địa phương và người dân như chúng tôi trong việc xây dựng nền này là gì, có khác gì so với trước đây không? Liệu những việc chúng tôi đang làm có đóng góp vào đó không?”
Kế hoạch quản lý di sản thế giới
“Tôi là Anh T.V.K, cán bộ văn hóa ở thành phố Hội An, Quảng Nam, đang phụ trách một phần vùng đệm của Di sản văn hóa thế giới Phố cổ Hội An. Sắp tới, chúng tôi được yêu cầu đóng góp vào việc xây dựng 'Kế hoạch quản lý di sản thế giới' cho khu vực này. Tôi chưa rõ kế hoạch này bao gồm những gì và trách nhiệm của tôi đến đâu trong việc thực hiện nó.”