Hoạt động đầu tư công và quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội. Công ty tôi đang có một số dự án lớn liên quan đến xây dựng cơ sở hạ tầng. Tôi không rõ liệu các dự án này có được coi là 'đầu tư công' và phải tuân thủ Luật Đầu tư công hay không, hay chỉ cần theo quy định về đầu tư của doanh nghiệp? Đặc biệt là khi nguồn vốn có sự đóng góp từ ngân sách nhà nước nhưng cũng có phần vốn tự có của doanh nghiệp.”
Trả lời
Định nghĩa và Phạm vi của Đầu tư công
Chào anh T.V.K, về thắc mắc của anh liên quan đến việc xác định hoạt động đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có phải là đầu tư công hay không, chúng tôi xin tư vấn như sau:
Theo quy định pháp luật, đầu tư công được hiểu là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, nhiệm vụ, dự án và đối tượng đầu tư công khác. Bản chất của đầu tư công là việc sử dụng vốn đầu tư công để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Luật Đầu tư công 2024 quy định việc quản lý nhà nước về đầu tư công; quản lý và sử dụng vốn đầu tư công; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư công
[1]. Điều này có nghĩa là các dự án, chương trình sử dụng vốn nhà nước và do Nhà nước trực tiếp quản lý, quyết định mới được xem là đầu tư công.Đối tượng áp dụng của Luật Đầu tư công
Luật Đầu tư công 2024 áp dụng đối với cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đầu tư công, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công
[2].Đối với doanh nghiệp nhà nước của anh, việc xác định một dự án có phải là đầu tư công hay không phụ thuộc vào nguồn vốn và mục tiêu của dự án. Nếu dự án của doanh nghiệp anh sử dụng vốn đầu tư công (ví dụ: vốn ngân sách nhà nước, vốn công trái quốc gia, trái phiếu chính phủ, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn từ nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư), thì dự án đó sẽ chịu sự điều chỉnh của Luật Đầu tư công.
Phân biệt với Đầu tư của Doanh nghiệp Nhà nước
Trong trường hợp doanh nghiệp nhà nước của anh thực hiện các dự án đầu tư, xây dựng, mua, bán tài sản cố định bằng vốn chủ sở hữu hoặc các nguồn vốn khác không phải là vốn đầu tư công theo định nghĩa trên, thì các hoạt động này sẽ được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật về doanh nghiệp và đầu tư thông thường.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, ngay cả trong các hoạt động đầu tư của doanh nghiệp nhà nước, Luật Đầu tư sửa đổi 2023 cũng có đề cập đến việc tham chiếu "mức vốn của dự án nhóm B theo quy định của Luật Đầu tư công" khi xác định thẩm quyền quyết định dự án đầu tư, xây dựng, mua, bán tài sản cố định có giá trị lớn
[3]. Điều này cho thấy, dù không phải là đầu tư công trực tiếp, các quy định của Luật Đầu tư công vẫn có thể được sử dụng làm một trong các tiêu chí tham chiếu để quản lý các dự án lớn của doanh nghiệp nhà nước.Do đó, để xác định chính xác, anh cần xem xét nguồn vốn cụ thể của từng dự án và mục tiêu của dự án đó. Nếu dự án nhằm mục đích công ích, phục vụ lợi ích chung và sử dụng vốn nhà nước theo định nghĩa về vốn đầu tư công, thì sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đầu tư công. Ngược lại, nếu dự án nhằm mục đích kinh doanh, tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp và sử dụng vốn của doanh nghiệp (không phải vốn đầu tư công), thì sẽ tuân thủ các quy định pháp luật về doanh nghiệp và đầu tư.