Vốn đối ứng trong viện trợ không hoàn lại của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là cán bộ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai, đang tham gia vào một dự án viện trợ không hoàn lại của Việt Nam cho một quốc gia bạn ở Châu Phi. Bên tiếp nhận viện trợ đang thắc mắc về khái niệm 'vốn đối ứng' mà họ cần đóng góp. Cụ thể, họ muốn biết 'vốn đối ứng' bao gồm những gì và có quy định pháp luật nào của Việt Nam về vấn đề này không, để chúng tôi có thể giải thích rõ ràng cho họ?”
Trả lời
Khái niệm và vai trò của Vốn đối ứng
Vốn đối ứng là một khái niệm quan trọng trong các chương trình, dự án, phi dự án viện trợ, đặc biệt là viện trợ không hoàn lại. Theo quy định, vốn đối ứng được định nghĩa là khoản đóng góp của bên tiếp nhận viện trợ trong tổng kinh phí của chương trình, dự án, phi dự án. Khoản đóng góp này có thể dưới nhiều hình thức đa dạng như tiền, hiện vật, nhân lực và các hình thức khác tùy thuộc vào thỏa thuận và tính chất của dự án. Vai trò của vốn đối ứng là nhằm thể hiện sự cam kết, trách nhiệm của bên tiếp nhận, đồng thời góp phần tăng cường tính bền vững và hiệu quả của hoạt động viện trợ.
Phạm vi áp dụng của quy định về viện trợ
Các quy định về viện trợ không hoàn lại của Việt Nam cho nước ngoài, bao gồm cả các vấn đề liên quan đến vốn đối ứng, được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật như Nghị định số 305/2025/NĐ-CP Về viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài. Nghị định này quy định về việc cung cấp và quản lý viện trợ không hoàn lại của Việt Nam cho bên tiếp nhận viện trợ, thuộc nhiệm vụ chi viện trợ của ngân sách trung ương và ngân sách địa phương
[1]. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động cung cấp, triển khai và quản lý viện trợ đều là đối tượng áp dụng của Nghị định này.Các hình thức và phương thức viện trợ liên quan
Việt Nam có thể cung cấp viện trợ dưới nhiều hình thức và phương thức khác nhau, mà trong đó, khái niệm vốn đối ứng của bên tiếp nhận sẽ được áp dụng. Các hình thức viện trợ bao gồm đầu tư xây dựng, hỗ trợ kỹ thuật, cung cấp hàng hóa, viện trợ bằng tiền, hoặc các hình thức khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Về phương thức, viện trợ có thể được thực hiện thông qua chương trình, dự án hoặc phi dự án
[2]. Dù là hình thức hay phương thức nào, khi có sự tham gia của bên tiếp nhận, khoản vốn đối ứng sẽ là một phần không thể thiếu để đảm bảo sự đồng bộ và trách nhiệm chung trong quá trình triển khai.Việc thực hiện viện trợ có thể do phía Việt Nam trực tiếp thực hiện và chuyển giao kết quả, hoặc phía Việt Nam chuyển tiền để bên tiếp nhận viện trợ tự thực hiện dự án, phi dự án
[3]. Trong cả hai trường hợp, việc xác định và quản lý vốn đối ứng của bên tiếp nhận là cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của nguồn lực chung.