Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền lựa chọn nơi cư trú của công dân
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi có 4 người, vợ chồng tôi và hai con nhỏ. Chúng tôi đang tính toán chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, mong muốn có cuộc sống tốt hơn cho các con. Tôi nghe nói di cư phải có giấy tờ, thủ tục gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, việc gia đình tôi chuyển từ Bến Tre lên TP.HCM có được pháp luật cho phép không? Có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ?”
Quản lý rừng bền vững theo pháp luật lâm nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Hùng ở vùng núi Lâm Đồng. Gia đình tôi được giao khoán một diện tích đất rừng khá lớn, và chúng tôi cũng đang trồng thêm một số cây dược liệu dưới tán rừng. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'quản lý rừng bền vững' và các quy định mới. Tôi không rõ liệu việc này có ảnh hưởng đến quyền khai thác lâm sản phụ hoặc các hoạt động canh tác hiện tại của gia đình tôi không, và làm sao để đảm bảo mình tuân thủ đúng quy định?”
Dự án đầu tư công khẩn cấp và miễn trừ đánh giá tác động môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một trang trại nuôi tôm ở Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, có thông tin về việc chính quyền sắp triển khai một dự án xây dựng đê kè khẩn cấp để chống sạt lở ven biển, do tình hình sạt lở đang rất nghiêm trọng. Tôi nghe nói đây là 'dự án đầu tư công khẩn cấp' và có thể sẽ được làm nhanh chóng, không cần nhiều thủ tục như các dự án khác, đặc biệt là không cần đánh giá tác động môi trường. Điều này có đúng không ạ? Tôi lo lắng về ảnh hưởng đến môi trường nuôi tôm của gia đình.”
Khái niệm và chính sách đối với cư dân biên giới hai bên
“Chào luật sư, tôi tên Hùng, ở thị trấn Đồng Đăng, Lạng Sơn. Gia đình tôi có truyền thống buôn bán nhỏ qua cửa khẩu. Tôi nghe nói có chính sách ưu đãi cho 'cư dân biên giới hai bên' nhưng không rõ mình có thuộc đối tượng này không, vì thị trấn tôi không phải là xã sát đường biên giới trực tiếp. Liệu tôi có được hưởng các quyền lợi đó không?”
Chế độ đối với phu nhân/phu quân của thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là vợ của anh Hùng, anh ấy sắp được cử đi công tác nhiệm kỳ ở Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp. Chúng tôi đang băn khoăn không biết liệu tôi có được đi theo anh ấy và có được hưởng các chế độ gì không, vì tôi nghe nói có thuật ngữ 'phu nhân/phu quân'. Gia đình tôi ở Quận 1, TP.HCM, tôi hiện là giáo viên mầm non. Tôi 32 tuổi.”
Chất lượng dân số và trách nhiệm của công dân, Nhà nước
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Chị đang làm giáo viên mầm non, thấy mấy phụ huynh bây giờ quan tâm nhiều đến việc phát triển toàn diện cho con cái, từ dinh dưỡng đến học hành. Chị nghe nói có khái niệm "chất lượng dân số" trong luật, không biết nó có liên quan gì đến việc nuôi dạy con cái của mình không, và Nhà nước có hỗ trợ gì để nâng cao chất lượng này không? Chị đang tuổi 35, cũng muốn tìm hiểu để áp dụng cho gia đình mình.”
Quy hoạch sử dụng đất quốc gia
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất canh tác lâu đời, giờ nghe nói có dự án quy hoạch sử dụng đất quốc gia đi qua khu vực này, có thể ảnh hưởng đến đất của nhà tôi. Tôi muốn hỏi quy hoạch này là gì và làm sao để biết thông tin cụ thể về nó, liệu đất của tôi có bị thu hồi không?”
Chính sách khuyến khích duy trì mức sinh thay thế
“Chào Tuvannhanh, vợ chồng tôi đang sống ở quận Cầu Giấy, Hà Nội và cả hai đều làm trong ngành công nghệ. Chúng tôi đang có một bé, và cũng đang cân nhắc có thêm bé thứ hai. Gần đây, tôi hay nghe tin tức về việc dân số Việt Nam đang già đi nhanh chóng và cần duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và liệu Nhà nước có chính sách cụ thể nào để khuyến khích các gia đình như chúng tôi sinh thêm con không? Liệu có hỗ trợ gì không?”
Điểm đấu nối hệ thống thoát nước
“Gia đình tôi ở quận Bình Thạnh, TP.HCM mới xây nhà xong, giờ muốn xả nước thải sinh hoạt vào hệ thống thoát nước chung của thành phố thì phải làm sao? Tôi nghe nói có "điểm đấu nối" nhưng không rõ là gì và thủ tục ra sao. Liệu có phải xin phép hay đăng ký gì không?”
Quy định về ranh giới hệ thống ăng-ten quân sự
“Chào luật sư, gia đình tôi có mảnh đất ở Hòa Vang, Đà Nẵng, gần khu vực có mấy cái ăng-ten quân sự lớn. Sắp tới tôi định xây thêm một nhà kho nhỏ để chứa nông sản nhưng nghe nói có quy định về 'mép ngoài hệ thống ăng-ten quân sự' gì đó. Tôi không rõ cái này là gì và liệu việc xây dựng của tôi có bị ảnh hưởng không, cần phải làm gì để không vi phạm pháp luật?”
Quy định pháp luật về chôn cất một lần
“Chị tôi vừa mất, gia đình tôi muốn an táng chị theo hình thức **chôn cất một lần** vĩnh viễn tại nghĩa trang ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi nghe nói có quy định về diện tích đất tối đa cho phần mộ. Xin hỏi quy định cụ thể về việc này là như thế nào để gia đình tôi chuẩn bị cho phù hợp?”
Cơ cấu biểu giá bán lẻ điện
“Anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Quận 10, TP.HCM, thấy hóa đơn tiền điện tháng này cao ngất ngưởng. Anh thắc mắc tại sao xưởng của anh lại phải trả giá điện khác so với hộ gia đình bên cạnh, dù lượng điện tiêu thụ có vẻ tương đương. Anh muốn biết liệu có quy định nào về việc này không.”
Quy định về Hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động
“Gia đình tôi ở xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam có một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Gần đây, có đơn vị đến khảo sát và dự định dựng một cột ăng ten viễn thông rất lớn ngay trước cửa hàng, che khuất tầm nhìn và có vẻ chiếm một phần vỉa hè. Tôi rất lo lắng việc này sẽ ảnh hưởng đến việc kinh doanh và an toàn. Không biết những công trình như vậy có cần xin phép hay tuân thủ quy định gì không, và quyền lợi của người dân như tôi được bảo vệ thế nào?”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là Trưởng thôn ở xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy số lượng bé trai sinh ra ở thôn mình cao hơn hẳn bé gái, nhiều gia đình còn công khai nói muốn có con trai nối dõi. Tôi lo ngại tình trạng này sẽ gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội sau này. Không biết pháp luật có quy định gì để giảm thiểu tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này không ạ, và thôn tôi có thể làm gì để góp phần cải thiện?”
Quản lý và phát triển cây trồng chủ lực
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Đức, Bà Rịa - Vũng Tàu. Gia đình tôi đã trồng hồ tiêu nhiều đời nay và đây là nguồn thu nhập chính. Gần đây, tôi nghe nói Nhà nước có chính sách quản lý chặt chẽ các loại cây trồng chính để đảm bảo đầu ra và chất lượng. Tôi muốn hỏi, hồ tiêu có được coi là "loài cây trồng chính" không và những chính sách quản lý đó cụ thể là gì để tôi có thể nắm bắt và áp dụng?”
Thửa đất chuẩn trong định giá đất bồi thường
“Chào luật sư, tôi là anh H. ở huyện Lạc Thủy, Hòa Bình. Gia đình tôi có mấy sào đất trồng cây ăn quả sắp bị thu hồi để làm dự án đường cao tốc. Tôi nghe cán bộ nói là họ sẽ dựa vào 'thửa đất chuẩn' để định giá đất của nhà tôi. Tôi không hiểu 'thửa đất chuẩn' là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến số tiền bồi thường mà gia đình tôi nhận được. Liệu giá đất của nhà tôi có bị thấp đi không?”
Quy định về Tài sản di chuyển khi xuất nhập cảnh
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, giáo viên ở TP.HCM. Gia đình tôi sắp sang Mỹ định cư, nên chúng tôi đang chuẩn bị các thủ tục. Tôi muốn hỏi những đồ dùng cá nhân, gia đình như quần áo, sách vở, đồ dùng nhà bếp mà chúng tôi mang theo có được coi là 'tài sản di chuyển' không? Và khi làm thủ tục hải quan xuất cảnh, chúng tôi cần lưu ý những gì để mọi việc được thuận lợi nhất?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Tôi đang làm công nhân may và có ý định sinh thêm con thứ hai. Tôi nghe nói có các dịch vụ dân số hỗ trợ về kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhưng không biết mình có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không, và liệu có được tư vấn miễn phí hay không. Tôi cũng lo lắng về chi phí khám thai và sinh nở sắp tới.”
Phạm vi điều chỉnh của Luật Hóa chất đối với hoạt động kinh doanh hóa chất gia dụng
“Chào chuyên gia, tôi là Chị L.T.L ở Quận 12, TP.HCM. Tôi có một cửa hàng nhỏ chuyên bán các loại hóa chất tẩy rửa, diệt côn trùng cho gia đình. Tôi nghe nói có Luật Hóa chất nhưng không rõ các hoạt động mua bán, cất giữ hóa chất của mình có bị điều chỉnh không, và cần phải tuân thủ những quy định nào?”
Giá dịch vụ hỏa táng và quy định liên quan
“Gia đình tôi vừa lo hậu sự cho mẹ ở Quận 1, TP.HCM. Chi phí hỏa táng cao quá, tôi nghe nói nhà nước có quy định về 'giá dịch vụ hỏa táng' bao gồm cả 'mức lợi nhuận hợp lý'. Tôi muốn hỏi liệu có cách nào để kiểm tra xem giá này có đúng quy định không, hay họ tự ý đặt ra? Tôi lo lắng không biết mình có bị 'hét giá' không.”
Tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM mới cưới nhau và muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Chúng tôi có đến trạm y tế xã nhưng thấy thái độ của một số cán bộ chưa được nhiệt tình lắm, lại còn nghe mấy người hàng xóm nói là có khi họ ưu tiên người quen. Liệu có phải **dịch vụ dân số** không được cung cấp công bằng không ạ? Chúng tôi có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không?”
Định nghĩa Người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, năm nay tôi 16 tuổi và vừa tốt nghiệp cấp 2. Tôi muốn đi làm để phụ giúp gia đình ở Quận 10, TP.HCM. Tôi nghe nói phải đủ tuổi mới được coi là người lao động hợp pháp. Vậy với tuổi của tôi thì có được coi là **người lao động** không và tôi cần lưu ý gì khi tìm việc ạ?”
Quản lý an toàn vùng hạ du đập thủy điện
“Chào luật sư, tôi là Hạnh, một nông dân ở huyện miền núi M. Mùa mưa bão năm nào gia đình tôi cũng thấp thỏm lo sợ nước lũ dâng cao do đập thủy điện trên thượng nguồn xả nước. Gần đây có thông tin sắp xả lũ khẩn cấp, tôi muốn hỏi vùng đất canh tác của gia đình tôi có được xem là **vùng hạ du đập thủy điện** không và liệu có quy định nào bảo vệ người dân như chúng tôi khi xảy ra sự cố không?”
Khách hàng sử dụng điện
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi mua điện từ EVN để dùng cho các thiết bị trong cửa hàng như tủ lạnh, đèn, quạt. Gần đây tôi nghe nói có nhiều quy định mới về điện, tôi không rõ mình có được coi là "khách hàng sử dụng điện" theo luật không, và nếu có thì có quyền lợi, nghĩa vụ gì khác so với hộ gia đình không?”