Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Kế hoạch hóa gia đình và các chính sách liên quan
“Chị H. ở huyện Củ Chi, TP.HCM, là công nhân may, chồng làm nông. Vợ chồng chị đang muốn sinh thêm con nhưng lo lắng về chi phí nuôi dạy và các chính sách hỗ trợ. Chị muốn biết Nhà nước có những quy định gì về **kế hoạch hóa gia đình** và liệu có chính sách nào giúp giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình nông nghiệp không?”
Quyền và nghĩa vụ của công dân về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở huyện X, tỉnh Y, đang làm nông nghiệp. Chúng tôi mới cưới và muốn sinh con nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để phát triển bền vững. Vậy chúng tôi có quyền được biết thông tin về chính sách dân số không, và có được tự quyết định số con mình muốn không, hay phải theo quy định nào đó ạ? Vợ tôi năm nay 28 tuổi, tôi 30 tuổi.”
Giải thích thuật ngữ Dân số và công tác dân số
“Tôi là vợ chồng trẻ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, mới có một cháu. Gần đây thấy xã mình hay tổ chức các buổi tuyên truyền về 'công tác dân số', rồi 'nâng cao chất lượng dân số'. Tôi không rõ 'dân số' ở đây là gì, và vợ chồng tôi có trách nhiệm gì trong việc này không, hay chỉ là chuyện của nhà nước thôi?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Vợ chồng em mới cưới nhau ở TP.HCM, tụi em đang phân vân chuyện sinh con. Nghe nói Nhà nước đang khuyến khích sinh con để đạt "mức sinh thay thế", đặc biệt là ở các thành phố lớn như tụi em. Không biết chính sách này cụ thể thế nào, liệu có hỗ trợ gì cho các cặp vợ chồng trẻ như tụi em không ạ? Em làm nhân viên văn phòng, chồng em làm IT.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng thấy chi phí nuôi con ở thành phố cao quá, lại nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh đủ 2 con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này có hỗ trợ gì cho các gia đình như chúng tôi không, hay chỉ là kêu gọi thôi?”
Chính sách và biện pháp duy trì mức sinh thay thế
“Chào chuyên gia, tôi là Hạnh, 32 tuổi, hiện đang làm nhân viên văn phòng tại TP.HCM. Vợ chồng tôi đã có một bé trai và đang cân nhắc sinh thêm bé thứ hai. Nghe nói nhà nước đang có chính sách khuyến khích sinh đủ số con để duy trì 'mức sinh thay thế' và có hỗ trợ gì đó. Tôi muốn hỏi liệu vợ chồng tôi có thể nhận được những hỗ trợ nào nếu sinh con thứ hai không, đặc biệt là khi chúng tôi ở thành phố lớn và chi phí nuôi con rất cao?”
Chính sách dân số và duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, vợ chồng em ở Quận 3, TP.HCM, cả hai đều là giáo viên cấp 2. Chúng em đang có một bé rồi và cũng đang phân vân có nên sinh thêm bé thứ hai không vì chi phí nuôi con giờ cao quá. Dạo này em hay nghe tin tức nhắc đến 'mức sinh thay thế' và thấy bảo nhà nước đang khuyến khích sinh con. Vậy không biết chính sách này có ảnh hưởng gì đến gia đình em không ạ, và có hỗ trợ gì cho các gia đình muốn sinh thêm con không?”
Chính sách hỗ trợ duy trì mức sinh thay thế
“Chào chuyên gia, vợ chồng em mới cưới ở TP.HCM, tụi em đang tính chuyện có con nhưng thấy chi phí nuôi con ở thành phố cao quá. Bạn bè em nhiều đứa cũng ngại đẻ, sợ không lo nổi. Em nghe nói nhà nước đang có chính sách khuyến khích sinh con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách đó cụ thể là gì và vợ chồng em có được hưởng lợi gì không ạ? Ví dụ như có hỗ trợ tiền hay ưu đãi gì không ạ?”
Mức sinh thay thế và vai trò trong chính sách dân số
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, 32 tuổi, làm nhân viên văn phòng ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi mới có một cháu trai và đang cân nhắc có thêm con thứ hai. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và chính sách khuyến khích sinh con của nhà nước. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' nghĩa là gì và liệu có quy định pháp luật nào liên quan đến việc duy trì mức sinh này mà chúng tôi cần biết không, đặc biệt là về quyền lợi hoặc trách nhiệm của các cặp vợ chồng?”
Mất cân bằng giới tính khi sinh và quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một phòng khám sản phụ khoa ở Quận 5, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có một số nhân viên có dấu hiệu tư vấn giới tính thai nhi cho các cặp vợ chồng, thậm chí có trường hợp còn gợi ý phá thai nếu không đúng giới tính mong muốn. Tôi rất lo lắng về vấn đề này và không biết pháp luật quy định thế nào về việc này, liệu phòng khám của tôi có bị ảnh hưởng gì không?”
Khái niệm và chính sách pháp luật về Chất lượng dân số
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở Quận 3, TP.HCM, đang làm công nhân viên chức và chuẩn bị có con đầu lòng. Chúng tôi nghe nhiều về việc 'nâng cao chất lượng dân số' trên TV, nhưng không rõ cụ thể 'chất lượng dân số' là gì và pháp luật có quy định gì để đảm bảo con cái chúng tôi sau này được hưởng một môi trường tốt để phát triển thể chất, trí tuệ không? Liệu có luật nào bảo vệ điều này không?”
Quy mô gia đình ít con theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Vợ chồng tôi đã có một cháu gái 3 tuổi rồi, giờ đang tính sinh thêm bé thứ hai. Nghe nói nhà nước khuyến khích 'gia đình ít con', tôi không rõ 'ít con' là mấy con và liệu có bị phạt gì nếu sinh con thứ ba không? Bạn bè tôi cũng thắc mắc về quy định này.”
Xác định quyền sử dụng đất của hộ gia đình
“Chị H. ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, làm nông nghiệp. Gia đình chị sống trên mảnh đất ông bà để lại từ trước năm 2000, chưa có sổ đỏ. Nay muốn tách thửa cho các con nhưng không biết liệu mảnh đất đó có được công nhận là của "hộ gia đình" không, vì bây giờ chỉ còn vợ chồng chị và các con sống chung.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và các hỗ trợ liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là N.T.H, 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh bé thứ hai nhưng cũng lo lắng về chi phí nuôi con. Gần đây tôi có nghe nói Nhà nước có chính sách khuyến khích sinh đủ 2 con và duy trì mức sinh thay thế gì đó thì sẽ có hỗ trợ. Không biết thông tin này có đúng không và vợ chồng tôi có thể được hưởng những quyền lợi gì nếu sinh con thứ hai trước 35 tuổi ạ?”
Quyền được tiếp cận dịch vụ dân số và các hành vi cấm cản trở
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM, mới cưới và muốn tìm hiểu về các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Tuy nhiên, khi chúng tôi đến trạm y tế xã thì cán bộ lại có vẻ không nhiệt tình tư vấn, thậm chí còn nói những lời lẽ khó nghe, khiến chúng tôi rất khó chịu và không biết phải làm sao để tiếp cận thông tin, dịch vụ một cách đầy đủ. Liệu có quy định nào bảo vệ quyền của chúng tôi trong việc này không?”
Thủ tục ly hôn theo pháp luật Việt Nam
“Chị N.T.H ở Hà Nội, là nhân viên văn phòng. Chị đang gặp trục trặc lớn trong hôn nhân và muốn tìm hiểu về việc ly hôn. Chị muốn biết ly hôn là gì và cần làm những thủ tục gì để chấm dứt quan hệ vợ chồng một cách hợp pháp.”
Quản lý Dân số và Tác động đến Cộng đồng
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Em đang mang bầu bé đầu lòng và tụi em cũng đang tính toán sinh thêm con nữa. Nhưng em nghe nói dạo này ở xã mình nhiều gia đình trẻ không muốn sinh con, hoặc chỉ sinh một bé thôi. Em lo lắng không biết nếu dân số ở địa phương mình giảm sút thì có ảnh hưởng gì đến các chính sách hỗ trợ, trường học, hay dịch vụ y tế cho con cái tụi em sau này không ạ? Liệu có quy định nào của nhà nước về việc này không?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đang muốn chủ động kế hoạch hóa gia đình để đảm bảo tài chính và sức khỏe, nhưng bố mẹ hai bên lại muốn chúng tôi sinh con sớm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định cụ thể nào về quyền tự quyết của vợ chồng trong việc sinh con không, và làm sao để chúng tôi có thể tự tin thực hiện quyết định của mình?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cần Giờ, TP.HCM mới cưới nhau được một năm. Gia đình hai bên cứ giục tụi em sinh con sớm, nhưng tụi em muốn kế hoạch thêm vài năm nữa để ổn định công việc bán quán ăn. Em nghe nói có luật về kế hoạch hóa gia đình nhưng không rõ quyền của mình đến đâu, liệu có ai ép buộc tụi em phải sinh con ngay được không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Vợ chồng tôi ở TP.HCM đang dự định sinh con thứ hai, nhưng nghe nói nhiều về "mức sinh thay thế" và chính sách khuyến khích sinh đẻ của nhà nước. Tôi không rõ liệu có quy định pháp luật nào cụ thể về số con hay các chính sách hỗ trợ để duy trì mức sinh này không, và liệu việc sinh thêm con có được ưu đãi gì về thuế hay phúc lợi không.”
Quyền lợi thân nhân theo Luật Bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Chồng tôi mới mất cách đây vài tháng, anh ấy có tham gia bảo hiểm xã hội đầy đủ. Bây giờ tôi muốn làm hồ sơ hưởng các chế độ tử tuất nhưng không rõ những ai trong gia đình được xem là **thân nhân** để hưởng quyền lợi. Đặc biệt là bố mẹ chồng tôi và đứa cháu mà vợ chồng tôi đang nuôi dưỡng thì có được không ạ?”
Quy định pháp luật về Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Mường Lát, Thanh Hóa, thuộc diện hộ cận nghèo. Chúng tôi đã có 2 con và muốn kế hoạch hóa để đảm bảo nuôi dạy các cháu tốt hơn, nhưng chi phí cho các biện pháp tránh thai khá tốn kém. Không biết nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho trường hợp như chúng tôi không ạ?”
Mức sinh thay thế và chính sách dân số tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên mầm non ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Vợ chồng tôi mới cưới, đang dự định có con nhưng cũng lo lắng về việc sinh ít con có bị xã hội đánh giá không. Tôi có nghe nói về 'mức sinh thay thế' trên báo đài, không biết nhà nước có khuyến khích sinh con để đạt mức này không? Liệu có chính sách gì hỗ trợ chúng tôi không ạ?”
Quy định pháp luật về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là vợ chồng trẻ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, làm công nhân. Chúng tôi đã có một bé gái và đang mong muốn có thêm con. Tuy nhiên, gia đình chồng tôi rất mong có cháu trai, điều này khiến chúng tôi áp lực và lo lắng về việc liệu có được phép tìm hiểu giới tính thai nhi hay không. Tôi nghe nói có quy định về mất cân bằng giới tính khi sinh, vậy pháp luật có cấm việc này không?”